Araştırma Makalesi

Hareketli Kitap İllüstrasyonlarında Kullanılan Pop-up Teknikleri ve Kullanımları Üzerine Bir İnceleme

Cilt: 10 Sayı: 4 20 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Hareketli Kitap İllüstrasyonlarında Kullanılan Pop-up Teknikleri ve Kullanımları Üzerine Bir İnceleme

Öz

Kitap, form olarak yaratıcı müdahaleye açık bir grafik üründür. Bu nedenle, grafik tasarımcılara yaratıcı çözümler sunma fırsatı verebilmektedir. Haraketli kitaplar bu duruma örnektir. “Pop-up” tekniğiyle üretilmiş illüstrasyon ve tasarımlarla farklı boyutlar kazanan kitap; hareketli, etkileşimli ve boyutlu yapısı nedeniyle okuyucuda ilgi ve dikkat uyandırabilmektedir. Pop-up kitap köklerinin modern dönemde ortaya çıkmış yeni bir türden daha çok tarihsel süreçte el yazması kitaplarda kullanılan hareketli mekanizmalara dayandığı görülmektedir. Bilimsel ve akademik amaç için kullanılan bu temel teknikler, zamanla çocuk içerikleri için kullanılmaya başlanmıştır. Bugün ağırlıkla çocuk içeriklerine yönelik üretim devam etmektedir. Gelişen tekniklere bağlı olarak detaylı heykelsi formlar oluşturan yetişkin içerikli pop-up kitaplar da mevcuttur. Pop-up teknikleri sayesinde, metinsel içerikler durağan kitap formundan ayrılarak daha hareketli, özgün, etkileşimli ve deneysel bir yapıya kavuşmakta, böylelikle çocuklar ve yetişkinler için ayrı bir kitap kategorisi ortaya çıkmaktadır. Erken dönem uygulamalarda karşılaştığımız tekniklerden olan katlanarak açılan “flap” yapıları ve döner hareket sağlayan “volvelle” teknikleri, günümüz pop-up tekniklerinin temelini oluşturmaktadır. Bu tekniklere ek olarak yeni tekniklerin gelişmesiyle birlikte farklı formların oluşturulabilmesine imkân sağlanmaktadır. Temel çalışma prensibi aynı olsa da teknik kullanımları ve üretimi konusunda sınırlayıcı olunmamalıdır. Araştırma genelinde ulusal ve uluslararası literatür taraması yapılarak ilerlenmiştir. Araştırmaya konu edilen pop-up teknikleri, kâğıt mühendisleri tarafından hazırlanan kitaplar ve yapılan çalışmalar kapsamlı bir şekilde incelenerek tespit edilmiştir. Bu verilerle birlikte pop-up teknikleri, hareketli ve üç boyutlu mekanizmalar olarak iki temel grupta ele alınmıştır. Güncel pop-up teknikleri, nitel araştırma yöntemi kullanılarak derlenmiştir. Çalışmada derlenen pop-up teknikleri incelenmiş, teknikleri doğru yansıttığı düşünülen örnekler seçilmiş, tekniklerin tasarım üzerindeki kullanımı araştırılmış ve sonuç bölümünde öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahamson, R. F., & Stewart, R. (1982). Movable books-a new golden age. Language arts, 59(4), s. 342-347. https://doi.org/10.58680/la198226429
  2. Barton, C. (1998). Paper Engineering and Pop-Up Demonstration. In Guild of Bookworkers Annual Meeting, North Carolina.
  3. Birmingham, D. (2006). Pop-up!: A Manual of Paper Mechanisms. Tarquin Publ.
  4. Birmingham, D. (2010). Pop Up Design and Paper Mechanics. Guild of Master Craftsmen Publications.
  5. Burlingham, C. (1997). Picturin Hildhood Illustrated Childrens Books From University Of California Collections, 1550-1990. University Research Library University of California.
  6. Carter, D. A., & Daiz, J. (1999). The elements of pop-up: A pop-up book for aspiring paper engineers. Little Simon.
  7. Hendrix, S. L. (2008). Pop-up Workshop: Computationally Enhanced Paper. Doktora Tezi, University of Colorado at Boulder.
  8. Hiebert, H. (2014). Playing with pop-ups: The art of dimensional, moving paper designs. Quarry Books.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Görsel Sanatlar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2025

Kabul Tarihi

23 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Ergül, E. N., & İpek, A. R. (2025). Hareketli Kitap İllüstrasyonlarında Kullanılan Pop-up Teknikleri ve Kullanımları Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 10(4), 590-607. https://izlik.org/JA77PS57HL

 

logo.svg  doi.png  grammarly-0fb692ef.svg 88x31.png 📎 ithenticate.png   a94bbc48292e3b6e54b776e608d10ad5cb_turnitin-login-page-logo-2022.png İjhar.png

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi İJHAR;  Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi IJHAR, Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 71248886-2020/24446 / E.2020-OE-458377 sayılı kararı ile tescillenmiştir.