Research Article

II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi

Volume: 10 Number: 22 October 31, 2024
EN TR

II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi

Abstract

Bu çalışmada Osmanlı son dönem padişahlarından olan Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde, Sultan’ın hükümranlığının 27. Yılı içinde basılarak ahlaki öğretileri ihtiva eden bir risale incelenmiştir. Bu makalede çalışmanın esas kaynağı olan miladi 1903 (R.1319) senesine rastgelen Osmanlı Matbaâ-ı Âmiresi’nin mührünü taşıyarak basılmış ve neşredilmiş, Osmanlı Mebusân Meclisinin ardından TBMM arşivine geçerek daha önce üzerinde çalışma yapılmamış olan ahlak risalesinin içeriği, üslubu, verilmek istenilen mesajları ve genel değerlendirilmesine yer verilecektir. Söz konusu risale eğitim sisteminin ilk basamağında bulunan iptidai mekteplerdeki ahlak dersinin bir araç-gereci olduğundan, iptidai mekteplerde ahlâkî öğretilerin usulleri; şekilleri, nasıl ve hangi araçlar vesilesiyle uygulandığı ve söz konusu risaleden hareketle eğitim normunun içerdiği mesajlar bakımından, çalışmada dönemsel olarak bazı tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir. Çalışmanın amacı dönemin temel eğitim anlayışıyla birlikte pedagojik düşüncelerin tezahürlerini ve hükümetin eğitimdeki ilmi, siyasi ve sosyal gayelerini tespit etmektir. Makalede nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve tarihsel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma neticesinde II. Abdülhamid döneminde ahlak derslerinin bir hayli önemli olduğu, iptidai mekteplerde ahlak risaleleri vesilesiyle okutulan ahlak dersinin, İslâmî esaslar ile ayrılmayan bir bütün oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Ahlak risalesi münasebetiyle ahlak dersinin öğretileriyle çıktıları, ahlaki kavramların öğrencilere nasıl anlatıldığı ve kazandırıldığı, ahlak dersinin ve risalesinin içeriklerine dair geniş yelpazedeki metodolojik tespitler ve teorik bulgular risaleden transkribe edilmiş örneklerle birlikte metin içerisine yansıtılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Herhangi bir şahıs, kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

References

  1. Yazıbaşı, M. (2014). Klasik Osmanlı Döneminden Cumhuriyet'e Osmanlı'da Ahlak Eğitim ve Öğretimi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(4), 761-780.
  2. Yüksel, S. (2002). Yükseköğretimde Eğitim-Öğretim Faaliyetleri ve Örtük Program. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 361-370.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Print Culture, Literary Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2024

Submission Date

August 1, 2024

Acceptance Date

October 28, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 22

APA
Eren, M. A. (2024). II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi, 10(22), 257-285. https://doi.org/10.59304/ijhe.1525858
AMA
1.Eren MA. II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi. IJHE. 2024;10(22):257-285. doi:10.59304/ijhe.1525858
Chicago
Eren, Mert Ali. 2024. “II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi”. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi 10 (22): 257-85. https://doi.org/10.59304/ijhe.1525858.
EndNote
Eren MA (October 1, 2024) II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 10 22 257–285.
IEEE
[1]M. A. Eren, “II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi”, IJHE, vol. 10, no. 22, pp. 257–285, Oct. 2024, doi: 10.59304/ijhe.1525858.
ISNAD
Eren, Mert Ali. “II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi”. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 10/22 (October 1, 2024): 257-285. https://doi.org/10.59304/ijhe.1525858.
JAMA
1.Eren MA. II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi. IJHE. 2024;10:257–285.
MLA
Eren, Mert Ali. “II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi”. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi, vol. 10, no. 22, Oct. 2024, pp. 257-85, doi:10.59304/ijhe.1525858.
Vancouver
1.Mert Ali Eren. II. Abdülhamid Dönemi İptidai Mekteplerinde Okutulan 1903 Tarihli Ahlak Risalesi. IJHE. 2024 Oct. 1;10(22):257-85. doi:10.59304/ijhe.1525858

Cited By

International Journal of Humanities and Education (IJHE) 

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) International License.