Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme

Emre Türkmen

Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Cümle türleri belirlenirken adlandırmalar yüklem temelli yapılır; buna göre yüklemin yeri, cinsi, sayısı ve anlamı belirleyici olur. Farklı bir yaklaşım olarak cümlenin kuruluş ve diziliş ilişkisi içinde ele alınarak tek bir yargı taşıyan cümlelere “düz kuruluşlu cümleler”, birden çok yargı taşıyan cümlelere “karma kuruluşlu cümleler” adlandırması ile yapılacak değerlendirmenin açacağı yollar olduğu düşünülmektedir. Aktarma cümleleri, düz kuruluşlu cümlelerden farklı olarak cümlede ifade edilen oluş ve kılışın tek ve ortak olmadığı karma kuruluşlu cümle türlerindendir. İç içe cümle olarak adlandırılan de- fiili ile kurulu bir asıl cümle ile onun içinde yer alan aktarılan bir ifade ya da ibarenin yer aldığı cümlelerle, birtakım alıntıların ve tam yargılı cümlelerin bulunduğu cümleler oldukları söylenebilir. Bu çalışmada ana hatlarıyla aktarma cümleleri kavramı irdelenecek, aktarma cümlelerinin bir karma kuruluşlu cümle olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı tartışılacaktır.

Keywords

Cümle,Karma Kuruluşlu Cümleler,Aktarma

References

Argunşah, M., & Yüksekkaya, G. S. (2014). Karahanlıca Harezmce Kıpçakça Dersleri (3. Baskı). İstanbul: Kesit Yay.
Atabay, N., Özel, S. ve Çam, A. (2003). Türkiye Türkçesinin Sözdizimi (2. Baskı), İstanbul: Papatya Yay.
Coşar, A. M. (1997). Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Beş Şehir Adlı Eserlerindeki Cümlelerde Unsur Dizilişi ve Kuruluş İlişkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Coşar, A. M. (2006). Üç Çay Risalesi İnceleme-Metin-Tıpkıbasım. Trabzon: Serander Yay.
Coulmas, F. (1986). Reported speech: Some general issues. Florian Coulmas (Eds.), Direct and Indirect Speech (1-28). Berlin: Mouton de Gruyter.
Ergin, M. (2013). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak.
Göğüş, B. (1969). Türkçede Cümlemsilerin Kuruluşu ve Temel Cümleciğe Bağlanma Şekilleri. TDAY-Belleten 1968, 89-142, Ankara: TDK. Yay.
Gülmez, G. (2003). Nathalie Sarraute’un Çocukluk Anılarında Aktarılan Söylemin İşlevi. Günümüz Dilbilim Çalışmaları (165-174). İstanbul: Multilingual Yay.

Hengirmen, M. (1999). Dilbilgisi ve Dilbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Engin Yayınevi.
İmer, K., Kocaman, A. ve Özsoy, A. S. (2011). Dilbilim Sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Karaağaç, G. (2013). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: TDK Yay.
Kerimoğlu, C. (2014). Türkiye Türkçesi ve Tatar Türkçesinin Karşılaştırmalı Söz Dizimi. Ankara: TDK Yay.
Korkmaz, Z. (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: TDK Yay.
Kutadgu Bilig (2006). (Çev. Reşid Rahmeti Arat). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
Leech, G. N., & Short, M. H. (1981). Style in Fiction: A linguistic Introduction to English Fictional Prose. London: Longman.
Li, C. N. (1986). Direct speech and indirect speech: A functional study. Florian Coulmas (Eds.), Direct and Indirect Speech (29-45). Berlin: Mouton de Gruyter.
Nehcü’l-Ferâdis Cennetlerin Açık Yolu (2017). (Akt. Bilâl Aktan). Ankara: TDK Yay.
Özkan, M., & Sevinçli, V. (2013). Türkiye Türkçesi Söz Dizimi (6. Baskı), İstanbul: Akademik Kitaplar.
Özmen, M. (2016). Türkçenin Sözdizimi (2.Baskı). Adana: Karahan Kitabevi.
Pamuk, O. (2012). Gizli Yüz (11. Baskı). İstanbul: İletişim Yay.
Tanpınar, A. H. (2009). Huzur (17. Baskı). İstanbul: Dergâh Yay.
Tekin, T. (1988). A. N. Kononov. TDAY-Belleten 1959, 331-378.
Tekin, T. (2003). Orhon Yazıtları Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk (Haz. Mehmet Ölmez). İstanbul: Yıldız Dil ve Edebiyat Dizisi.
Tezcan, S., Zülfikar, H. ve Ata, A. (2014). Nehcü’l-Ferādįs Uşmaħlarınıŋ Açuķ Yolı (Cennetlerin Açık Yolu) Metin, Dizin-Sözlük, Tıpkıbasım. Ankara: TDK Yay.
Topaloğlu, A. (1989). Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ötüken Yay.
Tulum, M. M., & Azılı, K. (2015). Eski Uygurca Edgü Ögli Tigin Anyıg Ögli Tigin (İyi Niyetli Şehzade – Kötü Niyetli Şehzade) Burkancı Seyirlik Eser -Çözümlenişinin 101. Yılında Yeni Bir Tahlil Denemesi- (Giriş-Rekonstrüksiyon-Çeviri-Sözlük-Faksimile). İstanbul: Doğu Kütüphanesi Yay.
Vardar, B. (2007). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yay.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Emre Türkmen ^*
0000-0001-8823-1310
Türkiye

Publication Date

October 1, 2018

Submission Date

October 21, 2018

Acceptance Date

October 31, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 4 Number: 9

IZ

https://izlik.org/JA53SP72HN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Türkmen, E. (2018). Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi, 4(9), 274-285. https://izlik.org/JA53SP72HN

AMA

1.Türkmen E. Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme. IJHE. 2018;4(9):274-285. https://izlik.org/JA53SP72HN

Chicago

Türkmen, Emre. 2018. “Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi 4 (9): 274-85. https://izlik.org/JA53SP72HN.

EndNote

Türkmen E (October 1, 2018) Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 4 9 274–285.

IEEE

[1]E. Türkmen, “Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme”, IJHE, vol. 4, no. 9, pp. 274–285, Oct. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53SP72HN

ISNAD

Türkmen, Emre. “Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi 4/9 (October 1, 2018): 274-285. https://izlik.org/JA53SP72HN.

JAMA

1.Türkmen E. Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme. IJHE. 2018;4:274–285.

MLA

Türkmen, Emre. “Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Uluslararası Beşeri Bilimler Ve Eğitim Dergisi, vol. 4, no. 9, Oct. 2018, pp. 274-85, https://izlik.org/JA53SP72HN.

Vancouver

1.Emre Türkmen. Türkçede Aktarma Cümleleri Üzerine Bir Değerlendirme. IJHE [Internet]. 2018 Oct. 1;4(9):274-85. Available from: https://izlik.org/JA53SP72HN