17. YÜZYILDA YAZILAN BİR SİYASET-NAME: HİLYETÜ’L-MÜLÛK
Abstract
Türk dili ve kültürü açısından kıymetli bir hazine olduğunu düşündüğümüz Hilyetü’l-Mülûk, Türk yazı dilinin 17. yüzyıldaki tarihî gelişimini daha sağlıklı bir şekilde ortaya koyabilmek amacıyla üzerinde çalışmaya değer bulduğumuz Osmanlı Türkçesinin nesir türünde yazılmış eserlerinden biridir. Eser İranlı yazar Seyyid Ali Hamedanî tarafından telif edilen Zahiretü'l-Mülûk adlı eserin Muhammed bin Hüseyin adlı bir mütercim tarafından Sultan İbrahim adına Hilyetü’l-Mülûk adıyla yapılan 07 Kasım 1642 tarihli bir tercümesidir. Eserin yegâne nüshası bugün Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinin Hazine bölümünde 360 numarada kayıtlıdır. Nesih türünde 19 satır olarak yazılmış olan eser ve 201 varaktan meydana gelmiştir. 18 varakta derkenarlar yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Metin harekesizdir; fakat genellikle ayetler ve okunmasında sıkıntı bulunan sözcüklerin ayırt edilmesi maksadıyla harekeli kullanımlar da mevcuttur. Eser, ikisi mütercime ait olmak üzere 12 bölümden meydana gelmektedir. Bu çalışmada tarafımızca doktora çalışmamız olan eser ana hatlarıyla tanıtılacaktır.
Keywords
References
- DUMAN, Musa (2004); “Eski Anadolu Türkçesi Dönemine Ait Bazı Metinlerdeki Dil Uyumuna Aykırı Örnekler Üzerine”, V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri, c. 1, ss. 793-804.GÖLPINARLI, Abdulbaki (1948); Fuzuli Divanı: Ön söz, Gazeller, Terkipler, Kıt’alar, Rubâîler, Lûgatçe, İndeks, Fihrist, İstanbul, İnkılap Kitabevi, 1948. CXXVII,432s. (2.bs. İstanbul: İnkilâp Kitabevi, 1961. CXXVIII, 234s.; 3.bs. İstanbul: İnkilâp Kitabevi, 1985. CXXVIII)KARABEY, Turgut ve Mehmet ATALAY (2000), Ahmet Cevdet Paşa, Belagat-ı Osmaniyye, Ankara.KARTALLIOĞLU, Yavuz (2011); Klasik Osmanlı Türkçesinde Eklerin Ses Düzeni (16, 17 ve 18. Yüzyıllar), TDK Yay., Ankara.LEVEND, Agâh Sırrı (1963); “Siyaset-nameler”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten 10, Ankara, ss. 167-194.TAHİR, Bursalı Mehmet (1975); Çev. İsmail Özen, Osmanlı Müellifleri, 2. Cilt, Meral Yayınevi, İstanbul.UĞUR, Ahmet (2001); Osmanlı Siyaset-nameleri, MEB Yay., İstanbul, s.4. https://islamansiklopedisi.org.tr/hemedani-emir-i-kebir (E.T. 10.03.2019)http://yazmalar.gov.tr/eser/hilyetul-mulûk/102179 (E.T. 10.03.2019)
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Erdal Aydın
0000-0003-0139-9896
Türkiye
Publication Date
April 30, 2019
Submission Date
April 2, 2019
Acceptance Date
April 22, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 5 Number: 10