Research Article

Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye'de Hak İhlalleri

Volume: 5 Number: 2 December 6, 2025
EN TR

Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye'de Hak İhlalleri

Abstract

Bu çalışma, savaş, zorunlu göç ve kriz koşullarında eğitimin yeniden inşasını Gazze ve Suriye örnekleri üzerinden değerlendirmekte; krizlerin eğitim sistemleri üzerindeki çok katmanlı etkilerini “eğitimde kırılganlık modeli” çerçevesinde analiz etmektedir. Savaşlar, afetler ve zorunlu göç hareketliliği, yalnızca çatışma bölgelerinde değil; aynı zamanda göç edilen ülkelerde de eğitimi tehdit eden yapısal engeller, psikososyal travmalar ve sürdürülebilirlik sorunları yaratmaktadır. Özellikle 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşı, hem ülke içinde hem de komşu ülkelere sığınan milyonlarca çocuğun eğitim hakkını kesintiye uğratmış; dil bariyeri, statü belirsizliği ve dışlayıcı uygulamalar nedeniyle bu çocuklar uzun süreli eğitsel kopuşlar yaşamıştır. Türkiye, Avrupa Birliği ile iş birliği içinde yürüttüğü “Suriyeli Çocukların Türk Eğitim Sistemine Entegrasyonunun Desteklenmesi Projesi” (PICTES) aracılığıyla mülteci çocukların eğitime erişimini kolaylaştırmaya yönelik kapsamlı politikalar geliştirmiştir. Çalışmada, mülteci çocukların eğitim sistemlerine erişimini kısıtlayan statü belirsizlikleri, dışlayıcı politikalar ve yönetişim eksiklikleri betimlenmiş; kriz sonrası eğitim sistemlerinin yalnızca fiziksel olarak değil, aynı zamanda sosyal, psikolojik ve kurumsal boyutlarıyla da yeniden yapılandırılması gerektiği savunulmuştur. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization), Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR – United Nations High Commissioner for Refugees), Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF – United Nations Children's Fund), Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD – Organisation for Economic Co-operation and Development) ve uluslararası çocuklara yönelik insani yardım kuruluşu Save the Children tarafından yayımlanan güncel raporlar doğrultusunda, kriz dönemlerinde eğitimin yalnızca öğretim değil; aynı zamanda koruma, toplumsal uyum ve iyileşme aracı olduğu vurgulanmaktadır.

Keywords

References

  1. Avcı, A. (2024). Çocuk haklarının gölgesinde Gazze’nin unutulan çocukları. Ombudsman Akademik, Özel Sayı 2 (Gazze), 562–586. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ombudsmanakademik/issue/84567/1424652
  2. Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology, 46(1), 5–34. https:// doi.org/10.1111/j.1464-0597.1997.tb01087.x
  3. Betancourt, T. S., Meyers-Ohki, S. E., Charrow, A., ve Hansen, N. (2013). Psychosocial problems of waraffected youth in low- and middle-income countries: Risk and resilience in child development. Annual Review of Psychology, 64(1), 525–549. DOI: 10.1097/HRP.0b013e318283bf8f
  4. Betts, A., ve Collier, P. (2017). Refuge: Transforming a broken refugee system. Penguin Books.
  5. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  6. Castles, S., ve Miller, M. J. (2009). The age of migration: International population movements in the modern world (4th ed.). Palgrave Macmillan.
  7. CRPD. (2006). Convention on the Rights of Persons with Disabilities. United Nations. https://www. un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf
  8. Davies, L. (2004). Education and conflict: Complexity and chaos. RoutledgeFalmer.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 6, 2025

Submission Date

July 5, 2025

Acceptance Date

November 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Demir, M. (2025). Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye’de Hak İhlalleri. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 5(2), 274-303. https://izlik.org/JA86BF89LB
AMA
1.Demir M. Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye’de Hak İhlalleri. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi. 2025;5(2):274-303. https://izlik.org/JA86BF89LB
Chicago
Demir, Murat. 2025. “Savaş Ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze Ve Suriye’de Hak İhlalleri”. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi 5 (2): 274-303. https://izlik.org/JA86BF89LB.
EndNote
Demir M (December 1, 2025) Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye’de Hak İhlalleri. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi 5 2 274–303.
IEEE
[1]M. Demir, “Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye’de Hak İhlalleri”, İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, vol. 5, no. 2, pp. 274–303, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA86BF89LB
ISNAD
Demir, Murat. “Savaş Ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze Ve Suriye’de Hak İhlalleri”. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi 5/2 (December 1, 2025): 274-303. https://izlik.org/JA86BF89LB.
JAMA
1.Demir M. Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye’de Hak İhlalleri. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi. 2025;5:274–303.
MLA
Demir, Murat. “Savaş Ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze Ve Suriye’de Hak İhlalleri”. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, vol. 5, no. 2, Dec. 2025, pp. 274-03, https://izlik.org/JA86BF89LB.
Vancouver
1.Murat Demir. Savaş ve Zorunlu Göçün Gölgesinde Eğitim: Gazze ve Suriye’de Hak İhlalleri. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi [Internet]. 2025 Dec. 1;5(2):274-303. Available from: https://izlik.org/JA86BF89LB