BÂKÎ VE NEF’İ’YE AİT İKİ BAHARİYYENİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Kış; hüzün veren, kasvet uyandıran ve yeryüzüne soğuğun hâkim olduğu bir mevsim olarak görülür. Aksine bahar mevsimi, tabiatın uyanışı ve yeryüzünün çiçeklerle süslendiği zamandır. Bununla birlikte insan ömrü tasnif edildiği zaman bahar gençliği, yaz olgunluğu; sonbahar olgunluktan yaşlılığa geçiş evresini, kış ise ölüme yaklaşılan yaşlılık evresini ifade eder. Bahar mevsimini konu alan şiirler bahariye olarak adlandırılmıştır. Bahariyelerde bahara ait unsurlar, baharın gelişi ile birlikte ortaya çıkan tabiattaki değişimler çeşitli sanatlar (teşbih, istiare, hüsn-i talil, tenasüp, mübalağa vs.) vasıtası ile dile getirilir. Klasik edebiyatta, bahar şairler tarafından en fazla bahsedilen mevsim olarak karşımıza çıkar. Çalışmada iki şaire ait kasideler vezin, kafiye, konu itibariyle karşılaştırılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kaside
• Bâkî
• Nef’î
• klasik şiir

COMPARISON OF TWO SPRING POEM BELONG TO BAKI AND NEF’I

Abstract

Winter is accepted as a season that gives sadness, gloom and domination of cold on the earth. In contrast, the spring season is the time that awakening of nature and the earth’s dressing up with flowers. However, when human life is classified, spring is the youth, summer is the prime, fall is transition from the prime to old age and the winter is old age. With the old age we approach the stage refers to the death. Spring season is used the most time the spring of poems (bahariye) as a subject. In the spring of poems are expressed the elements of the spring, changes of the nature with the arrival of spring with rhetoric (simile, metaphor, husn-i talil, association between the meanings of words, hyperbole, etc). In classical literature, spring season is the most mentioned season by the poets. In the study, two poets’ poems will be compared the point of the prosody, rhyme, and subject.

Keywords

• Ode
• Baki
• Nefi
• classical poem

Kaynakça

1. Akkuş Metin (2007). Klâsik Türk Şiirinin Anlam Dünyası-Türler ve Tarzlar, 2. Baskı, Fenomen Yayınları, Erzurum.
2. Akkuş Metin (hzl.) (1993). Nef’î Dîvânı, Akçağ Yayınları, Ankara.
3. Aydemir Yaşar (2001). Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Bahariye Madd. c. 1, AKM Yayınları, Ankara.
4. Canım Rıdvan (2012). Divan Edebiyatında Türler, 3. Baskı, Grafiker Yayınları, Ankara.
5. İpekten Haluk (1999). Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, Dergâh Yayınları, İstanbul.
6. Kurnaz Cemal-Çeltik Halil (2010). Divan Şiiri Şekil Bilgisi, H Yayınları, Ankara.
7. Küçük Sabahattin (1994). Bâkî Dîvânı-Tenkitli Basım, TDK Yayınları, Ankara.
8. Mermer Ahmet, vd. (2008). Eski Türk Edebiyatına Giriş, 3. Baskı, Akçağ Yayınları, Ankara.

9. Özcan Şenay, (2001). Klâsik Edebiyatta Nevruz ve Bahar Şiirleri Üzerine Bir inceleme, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
10. Türe Mehmet (2003). Divanlardaki Bahariye Başlıklı Kasideler, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Adana.