YABANCI DİL ÖĞRETMENLERİNİN ERKEN YAŞTA YABANCI DİL ÖĞRETİMİNE İLİŞKİN ÖZ YETERLİK ALGI DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Günümüzde çocukların yabancı dil öğrenmede daha başarılı olmaları için onların erken yaşlarda yabancı dil eğitimine başlanması gerektiği uzun süredir vurgulanmaktadır. Bu noktada yabancı dil öğretmeninin ders içi iletişimi, mesleki yeterliliği ve deneyimleri önem kazanmaktadır. En mükemmel sınıflar oluşturulsa da, çağın tüm teknolojisinden yararlanılsa da, en etkili ve çağdaş öğretim yöntemi de seçilse öğretmenin niteliği ve mesleki yeterliliği yabancı dil öğretiminde başarıya götürecek olan en önemli faktördür. Yabancı dil öğretmenlerin öz yeterlik algıları erken yaşta yabancı dil derslerinde nitelik ve başarıya ulaşmaları açısından önemli bir faktördür. Genel olarak öz yeterlik algısı, kişinin belli bir performansı göstermek için gerekli etkinlikleri organize edip, yerine getirme kapasitesi hakkında kendine ilişkin yargısı olarak tanımlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, yabancı dil öğretmenlerinin erken yaşta yabancı dil öğretimine ilişkin öz yeterlik algı düzeylerini belirlemektir. Ayrıca öz yeterlik algı düzeyleri ile öğretmenlerin cinsiyet, okul türü, alan ve hizmet yılı gibi özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, 2013-2014 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Türkiye’nin Ankara, Konya ve Adana illerinin özel ve devlet okullarında görev yapan 150 gönüllü yabancı dil öğretmeni (Almanca-İngilizce) oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, araştırmacılar tarafından Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun (2008) belirlediği “İlköğretim İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri” ışığında hazırlanmış olan “Erken Yaşta Yabancı Dil Öğretimine İlişkin Öz Yeterlik Algı Düzeyi Anketi “ kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde yüzde-frekans, aritmetik ortalama-standart sapmanın yanı sıra t-testi ve ANOVA istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, yabancı dil öğretmenlerinin %18’inin yüksek düzeyde ( = 24.59), % 54’ünün orta düzeyde ( = 16.45) ve % 28’ inin düşük düzeyde ( = 8.76) erken yaşta yabancı dil öğretimine ilişkin öz yeterlik algı düzeylerinin olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan tüm yabancı dil öğretmenlerinin toplam (N:150) öz yeterlik algı düzey ortalaması ise = 15.76’dır. Bu bulgu, genel olarak yabancı dil öğretmenlerinin orta düzeyde erken yaşta yabancı dil öğretimine yönelik öz yeterlik algı düzeylerinin olduğunu göstermektedir. Yabancı dil öğretmenlerinin öz yeterlik algı düzeyleri ile öğretmenlerin cinsiyet, okul türü, alan ve hizmet yılı gibi özellikleri arasındaki ilişki incelendiğinde, öğretmenlerin cinsiyet ve görev yaptıkları okul türleri ile erken yaşta yabancı dil öğretimine ilişkin öz yeterlik algı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Yabancı dil öğretmenlerinin alanları (Almanca- İngilizce) ve hizmet yılları ile erken yaşta yabancı dil öğretimi öz yeterlik algı düzeyleri analiz edildiğinde alan ve hizmet yılı özelliklerinde anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Bu araştırmanın bulgularından hareketle yabancı dil öğretmenliği lisans programları için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• : Erken yaşta yabancı dil öğretimi
• öz yeterlik algı düzeyi
• yabancı dil öğretmenliği
• özel alan yeterlikleri

EXAMINING THE SELF- EFFICACY BELIEF LEVEL IN EARLY FOREIGN LANGUAGE TEACHING OF FOREIGN LANGUAGE TEACHERS

Abstract

The purpose of this study is to determine self-efficacy belief level in early foreign language teaching of foreign language teachers. The participants of the study consist of 150 foreign language teachers (German-English) from the cities Ankara, Konya and Adana, who worked in private and state schools in Turkey during the 2013–2014 education year. The research data was collected through “Survey for the Self-Efficacy Belief Level in Early Foreign Language Teaching”, which prepared considering the English teacher proficiency criterion of the Turkish Ministry of Education. Statistical techniques such as percent-frequency, means- standard deviations, t-test and ANOVA were used for analyzing the data. The study results reveal that 18 % of the foreign language teachers have a high level ( = 24.59), 54% have an average level ( = 16.45) and 28% have a low self-efficacy belief level ( = 8.76) in early foreign language teaching. The research finding search out that the total participants (N: 150) of the study in other words all of the foreign language teachers have an average self-efficacy belief level ( = 8.76) in early foreign language teaching. Furthermore, the findings show that self-efficacy belief level in early foreign language teaching of foreign language teachers significantly differ according to gender and the sort of schools (private- public) but don’t significantly differ according to the teaching domain (German-English) and the teaching experience. Based on the results of the study, some suggestions made for the departments of foreign language teaching.

Keywords

• Foreign language teacher
• self- efficacy beliefs
• early foreign language teaching

Kaynakça

1. Akkoyunlu, B., Orhan, F. ve Umay, A. (2005). Bilgisayar Öğretmenleri için "Bilgisayar Öğretmenliği Öz Yeterlik Ölçeği" Geliştirme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 1-8.
2. Aksu, H. H. (2008). Öğretmen Adaylarının Matematik Öğretimine Yönelik Öz Yeterlik İnançları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 161-170.
3. Anşin, S. (2006). Çocuklarda Yabancı Dil Öğretimi. D.Ü.Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi. 6, 9-20.
4. Aslan, N. (2008). Dünyada Erken Yaşta Yabancı Dil Öğretimi Uygulamaları ve Türkiye’deki Durum. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(35), 1-9.
5. Aslan, O. (2008). Eğitim Fakülteleri Kapsamında İlköğretime Yönelik Farklı Yabancı Dil Öğretmeni Modelleri, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(35), 19-27.
6. Aşkar, P. ve Umay, A. (2001). İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin Bilgisayarla İlgili Öz Yeterlik İnançsı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 1-8.
7. Bleyhl, W. (2000) Fremdsprachen in der Grundschule, Grundlagen und Praxisbeispiele, Schoedel Verlag GmbH, Hannover.
8. Çetin, B. (2008). Fen Bilgisi Öğretimi Dersinin Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı 3. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğretimindeki Öz Yeterlik İnançlarına Etkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (2), 55-71.

9. Elis, R. (2001),Second Language Acquistion, Oxford: Oxford Press.
10. Götze, L. (1997). Hirnprozesse und die Rolle des Gedächtnisses beim Lesen Texte. Materialien Deutsch als Fremdsprache 46, 85-94.
11. Jaffke,J. (1994), Fremdsprachenunterricht auf der Primarstufe.Seine Begründung und Praxis in der Waldorfpädagogik, Weinheim: Deutscher Studienverlag. Kara, Ş. (1999). ‘Erken Yaşta Yabancı Dil Öğrenim ve Öğretimi’. Dil Dergisi, Sayı 79. TÖMER. Ankara Üniversitesi.
12. List, G. (2001). Zweitsprachenerwerb als individueller Prozeß I: Neuropsychologische Ansätze. in: Helbig, G.; Götze, L.; Henrici, G.; Krumm, H. J. (Hrsg.): Deutsch als Fremdsprache. Ein internationales Handbuch. Berlin: de Gruyter, 693–700.
13. Mergen, F. (2011), Anadilden Sonra Öğrenilen Dilde Dilbilgisel İşlemleme: Geç İkidilliliğin Beyindilbilimi Açısından Değerlendirilmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 4, Yıl: 2011, Sayfa: 25-32
14. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2012), 12 yıl zorunlu eğitim, Sorular, Ankara (http://www.meb.gov.tr/duyurular/duyurular2012/12Yil_Soru_Cevaplar.pdf, Erişim:30.10.2012).
15. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu (2008). İlköğretim İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri, Ankara.
16. http://otmg.meb.gov.tr/alaningilizce.html (Erişim:21.08.2013).
17. Mirici, İ. H. (2001). Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi. Gazi Kitabevi, Ankara.
18. Neuner, G. & Hufeisen, B. (2001), Mehrsprachikeit und Tertiärsprachenlernen, (Erprobungsfassung) München: Goethe Institut Verlag.
19. Oerter, R. & Montada, L. (1995), Entwicklungspsychologie, Weinheim: Psychologie Verlags Union.
20. Skaalvik, E. M. & Skaalvik, S. (2007). Dimensions of teacher self-efficacy and relations 39. with strain factors, perceived collective teacher efficacy, and teacher burnout. Journal of Educational Psychology, 99, 611-625.
21. Wode, H. (1995). Lernen in der Fremdsprache: Grundzüge von Immersion und bilingualem Unterricht. Ismaning: Hueber.