İlköğretim Birinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Öyküleyici Metinlerde Çocuk Gerçekliği

Öz

Çocuk gerçekliği, gerçeğe çocuğun gözüyle bakmak, çocuğun dünyasını, onun gördüğü gerçeği yakalamak anlamına gelmektedir. Ders kitapları gün be gün hızla değişen ve gelişen dünyamızda kaliteli ve modern bir eğitimin verilmesinde önemli birer eğitim aracıdır. Çünkü ders kitapları çocuğa eğitim ve öğretimde yol gösteren, çocukta farkındalık yaratan her öğrencinin kolayca ulaşabildiği en önemli materyallerdendir. Türkçe ders kitaplarındaki öyküler de ders durumuna yönelik kazanımların gerçekleştirilmesinde etkili olan, çocuğun severek okuduğu edebî metinlerdir. Bu çalışmada 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında okutulan MEB Yayınlarına ait ilköğretim 1. sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinlerinden öyküleyici anlatıma sahip olanları incelenerek çocuk gerçekliği aranmıştır. İncelenen öyküleyici metinlerde çocuk gerçekliğine yeterince yer verilmediği yetişkinlerin dünyasında geçen olayların anlatılarak çocuklara daha çok bilgi verildiği, bu metinlerde daha çok yetişkin gerçekliğinin işlendiği görülmüştür. Çocuklar okudukları metinlerde kendi dünyalarından bir şeyler bulamadıkları zaman muhtemelen okuma eylemine karşı olumsuz bir bakış açısı geliştirmekte ve ayrıca yetişkin dünyasına ait dayatmaları kabul etmemektedirler. Ellerine aldıkları kitaplarda, karşılarına çıkan metinlerde kendi gerçeklikleri yerine yetişkin gerçekliğini gören çocuklara okuma eyleminin sıkıcı gelmesi normaldir. Bu sebeple çocuklar için kaleme alınan eserlerde çocuk gerçekliğinin işlenmesi, çocuğa görelik ilkesine dikkat edilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk gerçekliği
• çocuğa görelik
• ders kitabı
• öyküleyici metin

Child Reality in Narrative Texts of Primary First Class Turkish Textbook

Abstract

Looking at the reality of the child, the reality of the child means to catch the reality of the child's world and the reality he sees. Textbooks are an important educational tool in providing quality and modern education in our rapidly changing and developing world day by day. Because textbooks are one of the most important materials that can be easily reached by every student who creates awareness for the child in education and training. The stories in Turkish textbooks are also literary texts which are read by the child. In this study, children who have a narrative narration from the texts of the first grade Turkish textbook of the Ministry of National Education published in the 2017-2018 academic year were examined and the reality of the children was searched. In the narrative texts examined, it was seen that the events in the world of adults, where the reality of children were not sufficiently given, were given more information to the children, and the reality of these texts was more adult reality. When the children cannot find anything in their own worlds in the texts they read, they probably develop a negative perspective against the reading action and also do not accept the impositions of the adult world. In the books they receive, it is normal for the children to see the reality of adults instead of their reality in the texts they appear to be boring. For this reason, it is important that children's reality is handled in the works written for children and attention to the principle of relativity to the child.

Keywords

• Reality of the child
• children relativity
• textbook
• narrative text

Kaynakça

1. Aslan, C. (2008a). Yaşam Gerçekliğinin Çocuklara İletilmesi Bakımından 100 Temel Eser'deki Öyküler Üzerine Bir Çözümleme. 4. International Children And Communication Congress & 4. International Children Films Festival & Congress Under Risk. (Edt.: N. Pembecioğlu Öcel). İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi, I, 85-98.
2. Aslan, C. (2008b). Ayla Çınaroğlu’nun Mago Adlı Kitabının Yazınsallık Ve Çocuğa Görelik Açısından İncelenmesi, II. Ulusal Çocuk Ve Gençlik Edebiyatı Yaşayan Yazarlar Sempozyumu Dizisi Sempozyum Bildirileri Kitabı, Uçanbalık Yayınları, Eskişehir.
3. Aslan, C. (2014). Türkiye'de Çocuk Ve Gençlik Edebiyatında Duyarlı Konuların (Sensitive Issues) Ele Alınışı Üzerine Eleştirel Bir Yaklaşım. Eleştirel Pedagoji, 32, 51-56.
4. Çakır, P. (2013). Türkçe Ders Kitaplarındaki Öykülerin Çocuğa Görelik İlkesi Açısından İncelenmesi, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature And History Of Turkish Or Turkic Volume 8/1 Winter 2013, P.1171-1180, Ankara-Turkey
5. Çer, E. (2014). Edebiyatta Çocuk Gerçekliği Ve Çocuğa Görelik İlkelerinin İncelenmesi, Yayımlanmış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
6. Çer, E. (2016). Türkçe Öğretiminde Çocuğa Görelik İlkesine Uygun Edebiyat Yapıtlarının Önemi, Elementary Education Online, 2016; 15(4): 1399-1410, İlköğretim Online, 15(4), 1399-1410, 2016. [Online]:Http://ilkogretim-Online.Org.tr
7. Dilidüzgün, S. (2004). Çağdaş Çocuk Yazını. İstanbul: Morpa Yayınları.
8. Güleryüz, H. (2003). Yaratıcı Çocuk Edebiyatı. Ankara: Pegema Yayıncılık