Yabancılara Türkçe Öğretimi Setlerindeki Atasözleri ve Deyimlerin Kültür Aktarıcılığı Görevi: Yedi İklim Türkçe Ders Kitabı (C1) Örneği

Öz

Türkçe, son yıllarda kullanıcı ve öğrenen sayısını arttırarak evrensel bir dil olma yolunda ilerlemektedir. Türkçenin öğretilmesi amacıyla da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi setleri hazırlanmaktadır. Türkçenin gizemli ve bir o kadar da ilginç yönüne bu setlerde kullanılan atasözleri ve deyimler sayesinde tanık oluruz. Dil öğrenen kişinin ilk başvuru kaynağı ders kitapları olduğuna göre dil öğrenimi ve öğretimi çalışmalarında karşımıza çıkan belli başlı kültür öğeleri de deyim ve atasözleridir. Bu çalışmada amaç; yabancı dil olarak Türkçe öğretimi yapmak için hazırlanmış Yedi İklim Türkçe Seti C1 seviyesi ders kitabında yer verilen atasözü ve deyimlerin tespit edilmesi, bu kalıp yapıların ders kitabındaki temalara dağılımlarının incelenmesi ve kültür aktarım aracı olarak üstlendikleri görevlerin ortaya koyulmasıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın başında literatür taraması gerçekleştirilip kitaptaki verilere ulaşılmış, daha sonra ise nitel bir araştırma yöntemi olan doküman incelemesine uygun şekilde elde edilen verilere göre deyim ve atasözleri belirlenmiştir. Araştırma sonunda atasözleri ve deyimlerin kültür aktarımındaki görevleri belirtilmiştir. Ayrıca, dil öğretimi sürecinde üstlendikleri kültür aktarıcılığının Türkçe öğretimindeki gerekliliği ve ehemmiyeti ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Atasözleri ve deyimler
• kültür
• yabancılara Türkçe öğretimi

The Function of Cultural Transform of the Proverbs and Idioms in the Sets of Teaching Turkish to Foreigners: Yedi İklim Turkish Course Book (C1) Sample

Abstract

Turkish has been on its way to becoming a universal language by increasing the number of users and learners in recent years. In order to teach Turkish, Turkish Teaching Sets for foreigners have been prepared. We witness the mysterious and interesting feature of Turkish through the proverbs and idioms used in these sets. Since the first reference source for a language learner is textbooks, so that the first cultural elements we come across in language learning and teaching studies are idioms and proverbs. The purpose of this study is; to determine the proverbs and idioms in the Yedi İklim Turkish Course Book (C1), prepared to teach Turkish to foreigners; to examine the distribution of these stereotypes to the themes in the textbook, and to reveal the roles they undertake as a cultural transfer tool. Qualitative research method was used in the process of the study. At the beginning of the study, a literature review was conducted and the data was obtained, and then the idioms and proverbs were determined according to the data obtained in accordance with the documentary scanning technique, which is a qualitative research method. At the end of the research, the roles of proverbs and idioms in cultural transfer are stated. In addition, the necessity and importance of the cultural transfer they undertake in the language teaching process in Turkish teaching were revealed.

Keywords

• Proverbs and idioms
• culture
• teaching Turkish to foreigners

Kaynakça

1. Akpınar, M. (2010). Deyim ve Atasözlerinin Yabancılara Türkçe Öğretiminde Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri E., Ankara.
2. Akpınar, M., & Açık, F. (2010). Avrupa Dil Gelişim Dosyası Bağlamında, Yabancılara Türkçe Öğretiminde Deyim ve Atasözlerinin Öğrenme-Öğretme Sürecine Aktarımı. III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu (s. 61-69). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
3. Alpar, M. (2013). Yabancı Dil Öğretiminde Kültürel Unsurların Önemi. The Journal of Language and Linguistic Studies, 95-106.
4. Aydın, S. (2013). Kültürel Bir Miras Olarak Atasözlerinin Kullanımı Üzerine Türkçe Öğretmenlerinin Görüşleri. Folklor/Edebiyat Dergisi, 173-192.
5. Aykaç, N. (2015). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminin Genel Tarihçesi ve Bu Alanda Kullanılan Yöntemler. Turkish Studies, 161-174.
6. Biçer, N. (2012). Hunlardan Günümüze Yabancılara Türkçe Öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 107-133.
7. Bozkurt, F. (2017). Türkiye Türkçesi. Konya: Eğitim Yayınevi.
8. Bulut, M. (2013). Türkçe Eğitimi ve Öğretiminde Dil ve Kültür Aktarım Aracı Olarak Atasözleri ve Deyimlerin Önemi. Turkish Studies, 559-579.

9. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Demirtaş, İ. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
10. Çakmak, C. (2014). Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihçesine Genel Bir Bakış Denemesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 167-182.
11. Demirkan, C. (2008). Yabancı Dil Öğreniminin Bireylerin Sosyal Yaşamına Etkisi: Isparta’da Öğretmenler Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Süleymen Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Isparta.
12. Elbir, B., & Aka, F. N. (2015). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Kültür Aktarımına Yönelik Yapılan Çalışmaların Değerlendirilmesi. Turkish Studies, 371-386.
13. Erdoğan, G. (2019). Yabancılara Türkçe Öğretimine Yönelik Ders Kitaplarının Atasözleri ve Deyimler Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Gaziantep.
14. Güneyli, A., & Demirel, Ö. (2006). Dil Öğretiminde Yeni Bir Anlayış:Avrupa Dil Gelişim Dosyası Uygulaması. Cypriot Journal of Educational Sciences (CJES), 110-118.
15. Kalfa, M. (2013). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Sözlü Kültür Unsurlarının Kullanımı. Milli Folklor, 167-177.
16. Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
17. Mutlu, K. (2016). Türkçe Öğretiminde Benzer Atasözü ve Deyimlerin Önemi ve Polonyalılara Türkçe Öğretiminde Bunların Kullanımı. Belleten, 245-268.
18. Pehlivan, F. (2007). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kültürlerarası Etkileşim Odaklı Yaklaşım Uyarınca Metin Çalışmaları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü , Yabancı Dil Olarak Türkçe Bilim Dalı, İstanbul.
19. Şengül, K. (2014). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Alfabe Sorunu. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 325-326.
20. Tabak, G., & Göçer, A. (2014). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılabilecek Fiziksel– Duygusal–Kültürel Yöntem: Kuramsal Bir Çalışma. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 152-162.
21. www.kulturportali.gov.tr. https://www.kulturportali.gov.tr/portal/turkleri-farkli-cografyalardayasamaya-iten-sebepler 20. 05. 2021 tarihinde erişilmiştir.
22. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
23. Yılmaz, F., & Çetinkaya, E. (2018). Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarında Kültürel Unsurlar: Yedi İklim Türkçe Örneği. International Journal of Languages’ Education and Teaching (ijlet), 121137.
24. Yurtseven Yılmaz, H., & Gülçiçek Esen, D. (2016). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarını Değerlendirme Ölçütleri. Yabancılara Türkçe Öğretimi Üzerine Araştırmalar (s. 85-96). Almanya: Sakarya Üniversitesi TÖMER.
25. Yusufoğlu, S. (2017). Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Sözcük Bilgisi Öğretimin Anlam ve Gösterge Paralelliğinden Hareketle Kültürel Aktarıma Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Anabilim Dalı, Ankara.