EN
TR
İkinci Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Söylem Belirleyicilerin Yeri ve Kullanımı
Öz
Konuşma dilinde, söylem belirleyiciler (SB) yazılı ve sözlü söylemi farklı işlevlerle düzenleyen kullanımlardır. Bu çalışmanın
amacı SB’lerin ikinci dil olarak Türkçe öğretimindeki yerini ve kullanım çeşitliliğini tespit etmektir. Araştırmanın yöntemi nitel
araştırma desenlerinden durum (örnek olay) çalışmasıdır. Araştırma sürecinde üç farklı veri kaynağı kullanılmıştır: Yabancı Dil
Olarak Türkçe Öğretim Programı (TÖMER, 2015), Yarı Yapılandırılmış Okutman Görüşme Formu (OGF) ve Yarı
Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu (ÖGF). Tüm görüşmelerde ses kaydı yapılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler
CHAT çeviriyazı formatıyla yazılarak biçimbirimsel olarak kodlanmıştır. Öğrencilerin kullandıkları SB’lerin neler olduğu
oluşturulan kod listelerine göre CLAN programı ile hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda öğretim programında (TÖMER, 2015)
ve derslerde SB’lere doğrudan yer verilmediği, 5 okutmandan yalnızca 3 tanesinin bu kavramdan haberdar olduğu tespit
edilmiştir. Öğrencilerin akıcılığı sağlamak için bazı sesleri ve kelimeleri (ee, ıı, şey gibi) sıklıkla SB olarak kullandıkları
gözlenmiştir. Bununla birlikte, bazı öğrencilerin kendi dillerinde de olan SB’leri (hem Arapçada hem de Türkçede olan şey, yani
gibi) Türkçe konuşurken sıklıkla kullandıkları görülmektedir. Araştırma sonucunda SB’lere ve işlevlerine ikinci dil olarak
Türkçe öğretim programlarında ve derslerinde yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- American Council on the Teaching of Foreign Languages (ACTFL). (2012). ACTFL 2012 Yeterlilik Kılavuzu. Erişim Adresi: https://www.actfl.org/sites/default/files/guidelines/ACTFLProficiencyGuidelines20 12_Turkish.pdf
- Blakemore, D. (1987). Semantic constraints on relevance. Oxford: Blackwell.
- Blakemore, D. (1988). So as a constraint on relevance. R. M. Kempson (Yay. haz.). Mental representations: the ınterface between language and reality içinde (s. 183-195). Cambridge University Press.
- Blakemore, D. (1996). Are apposition markers discourse markers? J. Linguistics, 32, s. 325-347.
- Blakemore, D. (2002). Relevance and linguistic meaning the semantics and pragmatics of discourse markers. Cambridge University Press.
- Bloomberg, L. D. ve Volpe, F. M. (2019). Completing your qualitative dissertation: a road map from beginning to end. Los Angeles: SAGE.
- Brazil, D. (1995). A Grammar of Speech. Oxford University Press
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türkçe Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
29 Nisan 2020
Kabul Tarihi
20 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 2