Göç ve Göçmenlik Konularını Ele Alan Çocuk Edebiyatı Eserleri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu araştırmada göç ve göçmenlik konusunu ele alan “Benim Adım Hiç Kimse”, “Hitler Oyuncağımı Çaldı”, “Kuş Olsam Evime Uçsam” ve “Küçük Göçmen” isimli çocuk edebiyatı eserlerinde bu konuların hangi yönleriyle, ne şekilde okuyucuya aktarılmak istendiğinin ve eserlerin çocuğa görelik ve çocuk gerçekliğine uygun olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmış olup verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden faydalanılmıştır. İncelenen eserlerde ağırlıklı olarak göçün sebepleri, dil/anlaşma sorunu, çekilen zorluklar, göçe uyum sürecinde ve toplumsal kabul sürecinde yaşananların konu edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu eserlerde, göç eden çocukların yaşadığı sorunların 1. Ötekileştirme, 2. Yoksulluk/Maddi Zorluklar, 3. Korku ve Endişe ekseninde birleştiği tespit edilmiştir. Eserlerde göçmen çocukların sosyal yaşamları, psikolojik durumları, kendine güven duyguları, kimlik arayışları gibi konuların ayrıntılı bir şekilde ele alındığı görülmektedir. Eserlerin toplumun göçmenlere bakış açısını ortaya koyduğu, onlarla empati kurmaya olanak sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk edebiyatı
• çocuk edebiyatı eserleri
• göç
• göçmenlik

A Review On Children's Literature Works On The Issues Of Migration And Immigration

Öz

In this research, in the works titled "My Name Is Nobody", " When Hitler Stole Pink Rabbit ", "If I Were a Bird, If I Fly Home" and "The Little Immigrant", which deal with the subject of immigration and immigration, it is aimed to convey the aspects of these subjects to the reader and how the works are suitable for children and children. It is aimed to determine whether it is true to reality or not. In the study, document analysis, which is one of the qualitative research methods, was used and content analysis was used in the analysis of the data obtained. Content analysis was used to analyze the data. In the analyzed works, it has been determined that the reasons for migration, language/agreement problem, difficulties experienced, experiences in the process of adaptation to migration and social acceptance process are mainly discussed. In the works in question, it has been concluded that the problems experienced by the migrating children are combined in the axis of 1. Othering, 2. Poverty/Material Difficulties, 3. Fear and Anxiety. In the works, it is seen that the social lives of immigrant children, their psychological state, feelings of self-confidence, and their search for identity are discussed in detail. It has been concluded that the works reveal the perspective of the society towards immigrants and enable them to empathize with them.

Anahtar Kelimeler

• Children
• children
• migration
• immigration

Kaynakça

1. Adıgüzel, Y. (2016). Göç sosyolojisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
2. Altunbay, M., & Çakır, E. (2018). Çocuk edebiyatı ürünlerinde savaş ve göç olgusu (“Uçurtma Avcısı” ve “Kuş Olsam Evime Uçsam” Adlı Eserler Örneklemi). Sakarya University Journal of Education, 8(2), 96-110.
3. Balta, E. E. (2018). Çocuk kitaplarında mülteciler ve kültürleşme stratejileri. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(2). 487-498.
4. Boyce, F. C. (2014). Benim adım hiç kimse. İzmir: TUDEM Yayınları.
5. Bulut, S. (2018). Çocuk edebiyatına sığınanlar: zorunlu göç öyküleri. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 383-410.
6. Castles, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler çağı: modern dünyada uluslararası göç hareketleri, çev. Bülent Uğur Bal, İbrahim Akbulut, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları.
7. Çelik, H. (2017). Çocuk hikâye ve romanlarında çocuk gerçekliği, sorunları ve toplumsal eleştiri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Muğla.
8. Çelik, H., & Fırat, H. (2020). Çocuk hikâye ve romanlarında çocuk gerçekliği: Sevim Ak örneği. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(1), 94-109. https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi/ Erişim Tarihi: 23.01.2020

9. Kerr, J. (2013). Hitler oyuncağımı çaldı. İzmir: TUDEM Yayınları.
10. Kıymaz, M. S., & Kıymaz, N. (2015) Türk çocuk edebiyatındaki savaş ve göç konulu hikâyelerin İleri Yavrutürk çocuk dergisindeki örnekleri üzerine bir araştırma. III. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu, 162-172
11. Kolaç, E. (2008). Gülten Dayıoğlu'nun Yurdumu Özledim romanında dış göç sorununun çocuk boyutu. Electronic Turkish Studies, 3(7). 457-479.
12. Mehreliyev, E. (2016). Savaş ve edebiyat. Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Savaş ve Edebiyat Sempozyum Bildirileri, 1, 193-200.
13. Melanlıoğlu, D. (2020). Çocuk edebiyatındaki mülteci kahramanların yaşadıkları çatışmalar üzerine bir inceleme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (Teke) Dergisi, 9(2), 665-691.
14. Öztürk, G. (2016). Kuş olsam evime uçsam. İzmir: TUDEM Yayınları.
15. Öztürk, M. (2017). Tarihte meydana gelen göçlerin sebepleri ve sosyo-ekonomik sonuçları. Geçmişten Günümüze Göç içinde. 1683-1691.
16. Pekbak, S., & Asutay, H. (2008) Türk-Alman yazınında çocuk ve gençlik kitapları yazarı Aygen Sibel Çelik üzerine inceleme. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi 4(2). 21-25.
17. Serşar, M. R. (2015). Küçük göçmen. İstanbul: Demavend Yayınları.
18. Sever, S. (2013). Çocuk edebiyatı ve okuma kültürü. İzmir: Tudem Yayınları.
19. Temur, M., & Ertem, İ. S. (2019). Çocuk edebiyatında göç ve göçmenlik. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(2), 451-466.
20. Uysal, S. S., & Şen, E. (2021) “Kuş Olsam Evime Uçsam” adlı çocuk edebiyatı yapıtının göç olgusu açısından incelenmesi. Çocuk Edebiyat ve Dil Eğitimi Dergisi, 4(1), 62-79.
21. Yakar, Y. M. (2016). Türk çocuk edebiyatında göç olgusu. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (58), 339-353.
22. Yeniçeri, Y. (2011). 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında göç olgusu. III. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu. 171-178.
23. Yılancıoğlu, S. S. (2015). Günümüzün göç edebiyatı nedir? Turkish Migration Conference 2015. London: Transnational Press London.