Yabancı/İkinci Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Öğreticilerin Öğretimi Destekleyici Materyal Kullanım Durumları

Öz

Bu çalışma, yabancı/ikinci dil öğretiminde, öğretimi destekleyici materyallere ilişkin alanda görev yapan öğreticilerin bakış açılarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Literatürde dil becerileri özelinde öğretimi destekleyici materyal kullanımının etkilerini test eden pek çok çalışma vardır. Bu çalışma ise genel bir çerçeveden dil öğretiminde, tüm öğrenme alanlarında öğreticiler tarafından tercih edilen öğretimi destekleyici materyallerin küçük ölçekli bir dökümünü çıkarmaktadır. Bu noktada çalışma, betimsel araştırma olarak tasarlanmış ve 22 farklı kurumda yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğreticisi olarak çalışan 40 katılımcıya hazırlanan anket vasıtasıyla uygulanmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistiklerden, aritmetik ortalamalardan ve frekans değerlerinden faydalanılarak tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda, tüm katılımcıların öğretim sürecinde temel kaynak olan ders kitaplarının yanında öğretimi destekleyici materyallere ihtiyaç duydukları görülmüştür. Öğrenme alanları özelinde bakıldığında ise öğreticilerin özellikle üretime dayalı becerilerde kullanılacak öğretimi destekleyici materyal temini konusunda sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca basılı destekleyici materyallerin, dijital destekleyici materyallere oranla daha fazla tercih edildiği görülmüştür. Çalışma sonuçları ile, özellikle materyal üretimi odaklı sonraki çalışmalara fayda sağlamak ve alanda çalışan öğreticileri öğretimi destekleyici materyal konusunda bilgilendirmek hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
• öğretimi destekleyici materyaller
• basılı ek materyaller
• dijital ek materyaller

Teachers’ Use of Teaching Supplementary Materials in Teaching Turkish As a Foreign / Second Language

Abstract

This study was carried out in order to show the point of view of the instructors working in the field on teaching supplementary materials in foreign / second language teaching. There are many studies that investigated the effects of supplementary materials within the scope of language skills. The difference of this study is that it makes a smallscale inventory of supplementary materials preferred by the instructors in all learning areas in language teaching from a general framework. The study was conducted as a descriptive research and applied to 40 participants working as a Turkish language teacher in 22 different institutions through a questionnaire prepared. The obtained data were presented and interpreted by using descriptive statistics, arithmetic averages and frequency values. As a result of the research, it was determined that all the participants needed teaching supplementary material in addition to the textbooks, which are the main sources in the teaching process. In terms of learning areas, it was found that the instructors have difficulties in terms of quality and quantity, especially in terms of supplementary material to be used in speaking and writing skills. In addition, it was observed that printed supplementary material are preferred more than digital supplementary material. The study is considered important especially in terms of guiding further studies focused on material production and informing the instructors working in the field about the material supporting the teaching.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• teaching materials
• printed supplementary materials
• digital supplementary materials

Kaynakça

1. Arseven, A. D. (2001). Alan araştırmaları yöntemi (4.basım). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
2. Balcı, A. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma (9.baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
3. Bölükbaş, F. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin dil düzeylerine göre sadeleştirilmesi. International Journal of Language Education and Teaching, 925-935.
4. Bragger, J. D. & Rice, D. B. (2000). FL materials: yesterday, today, and tomorrow. In F. W. Medley and R. M. Terry (Eds.), Agents of change in a changing age (pp. 107 — 140). Lincolnwood, IL: National Textbook Company.
5. Council of Europe (2020). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment – Companion volume, Strasbourg: Council of Europe Publishing.
6. Çangal, Ö. (2020). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Sosyal Medya Kullanımının Yazma Becerisine Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
7. Demirel, İ. F. & Yılmaz, M. Y. (2021). Yabancı/ ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde gazete kullanımı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 (2), 99-112. DOI: 10.18026/cbayarsos.872155.
8. Di Vito, N. O. (2000). “Sensitizing teaching assistants to native-speaker norms in the communicative classroom.” In J. C. Walz (Ed.), Development and supervision of TAs in FLs (pp. 171-189). Boston: Thomson Heinle.

9. Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 263-274. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubar/issue/16968/177233
10. Duman, G.B. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde materyal geliştirme ve materyallerin etkin kullanımı. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 1-8.
11. Gök, V. & Karademir, F. (2020). Yabancılara Türkçe öğretimi için oluşturulmuş eğitsel web sitelerinin kullanılabilirlik ve öğretici görüşleri açısından değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 300-317.
12. İşcan, A. & Karagöz, B. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde konuşma becerisi kazandırmada filmlerin kullanımı. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (4), 1265-1278. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/26966/283397
13. İşcan, A. & Maden, M. N. (2020). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin Türkçe söz varlığının geliştirilmesinde şarkıların kullanımı. International Journal of Current Approaches in Language, Education and Social Sciences, 2 (2), 630-650. DOI: 10.35452/caless.2020.33
14. Karakaş, A. & Karaca, G. (2011). Yabancı dil öğretiminde resmin materyal olarak kullanımı ve önemi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (26), 351-357. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/baunsobed/issue/50197/646408
15. Seven, M. A. & Engin A. O. (2007). The importance and effect of using aid material in foreign language teaching. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED497456.pdf
16. Sönmez, V. & Alacapınar F. G. (2018). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
17. Swaffar, J. (2006). Terminology and its discontents: some caveats about communicative competence. Modern Language Journal 90, 246-249.
18. Tanrıöğen, A. (Ed.). (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
19. Yalın, H. İ. (2010). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.