Research Article

Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası

Volume: 9 Number: 17 February 28, 2025
TR EN

Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası

Abstract

Yapılan bu araştırmanın amacı; marka oluşturma süreci içerisinde tüketicilerin davranışlarının belirlenmesi ve marka kişiliğinin inşası konusunda yapılanların yorumlanması olarak belirlenmiştir. Araştırmada öncelikle marka oluşturma sürecinde tüketici davranışlarının belirlenmesi için tüketici davranışları ve marka kişilik inşası ile ilgili bir anket oluşturularak bu anket İzmir’de yaşayan rastgele 200 katılımcıya uygulanmıştır. Katılımcılara marka kişiliği ölçeği, tüketici davranışları ölçeği ile demografik özellikleri belirleyen soruların bulunduğu bir anket uygulaması yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 programında t testi, Anova testi ve korelasyon analizi yapılarak, sonuçlar yorumlanmıştır. Cinsiyet ile marka kişiliği boyutlarından samimiyet, coşku, yeterlilik arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu, erkek katılımcıların kadın katılımcılara göre markaları samimiyet, coşku ve yeterlilik olarak daha anlamlı görüldüğü; cinsiyet ile çok yönlülük ve sağlamlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı, cinsiyet ile tüketici davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu, erkek katılımcıların kadın katılımcılara göre tüketici davranışlarının daha anlamlı olduğu görülmektedir. Yaş ile marka kişiliği alt boyutları samimiyet, coşku, çok yönlülük ve sağlamlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı; yaş ile yeterlilik alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. 17-19 yaş arasındaki katılımcıların diğer yaş grubundakilere göre yeterlilik düzeyinin anlamlı olduğu, katılımcıların yaşları ile tüketici davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı görülmektedir. Gelir ile marka kişiliği alt boyutları samimiyet, coşku, yeterlilik, çok yönlülük ve sağlamlık ile tüketici davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. Medeni durum ile marka kişiliği boyutlarından samimiyet, coşku, yeterlilik, çok yönlülük, sağlamlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı; medeni durum ile tüketici davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların bir markayı tercih etmesindeki en önemli özellik ile marka kişiliği alt boyutları samimiyet, coşku, yeterlilik, çok yönlülük ve sağlamlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı, bir markayı tercih etmesindeki en önemli özellik ile tüketici davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. “Son aldığınız ürünün markası sizin için ne kadar önemliydi?” sorusu ile marka kişiliği alt boyutları samimiyet, coşku ve sağlamlık arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu, yeterlilik ve çok yönlülük arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. “Son aldığınız ürünün markası sizin için ne kadar önemliydi?” sorusu ile tüketici davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda marka oluşum sürecinde tüketici davranışlarının marka kişiliğinde samimiyetten olumlu şekilde etkilendikleri, bu nedenle marka oluşum süreci içerisinde tüketicilerin o markanın samimiyetine inanması durumunun tüketici davranışlarını olumlu yönde etkileyerek, markanın rakipleri arasında iyi bir duruma gelmesini sağlayacağı belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Aaker, J.&Fournier, S. (1995). A brand as a character, a partner and a person: Three perspectives on the question of Brand Personality. In F. R. KardesM. Suja (Eds), NA-Advances in consumer research, 22, 391-385.
  2. Aaker, J. L. (1997). Dimensions of brand personality. Journal of Marketing Research, 34(3), 347-356.
  3. Aggarwal, P. (2004). The Effects of Brand Relationship Norms on Consumer Attitudes and Behaviour. Journal of Consumer Research. 31: 87 – 101 p.[online]. Available on: http://www.chilleesys.com/scp/assets/aggarwal.pdf
  4. Ahearne, M., Mathieu, J. vd. (2005). To empower or not to empower your sales force? An empirical examination of the influence of leadership empowerment behavior on customer satisfaction and performance. Journal of Applied Psychology, 90(5), 945.
  5. Aitken, P. P., Leathar, D. S., O’Hagan, F. J., Squair, S. I. (1987). Children’s awareness of cigarette advertisements and brand imagery. British Journal of Addiction, 85(6), 615-622.
  6. Ak, M. (1998). Firma ve Markalarda Kurumsal Kimlik, İstanbul: Işıl Ofset Sanayi Limited Yayınları.
  7. Aksoy, L.&Özsomer, A. (2007). Türkiye’de Marka Kişiliği Oluşturan Boyutlar, 12. Ulusal Pazarlama Kongresi, Sakarya Üniversitesi.
  8. Akturan, U. (2007). Tüketici davranışlarına yönelik araştırmalarda alternatif bir teknik: etnografik araştırma, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 237-252.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Product and Brand Management

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

February 26, 2025

Publication Date

February 28, 2025

Submission Date

February 22, 2025

Acceptance Date

February 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 17

APA
Saatçioğlu, C. F. (2025). Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası. International Journal of Management and Administration, 9(17), 38-66. https://doi.org/10.29064/ijma.1644972
AMA
1.Saatçioğlu CF. Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası. IJMA. 2025;9(17):38-66. doi:10.29064/ijma.1644972
Chicago
Saatçioğlu, Cihangir Fikri. 2025. “Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü Ve Marka Kişiliği İnşası”. International Journal of Management and Administration 9 (17): 38-66. https://doi.org/10.29064/ijma.1644972.
EndNote
Saatçioğlu CF (February 1, 2025) Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası. International Journal of Management and Administration 9 17 38–66.
IEEE
[1]C. F. Saatçioğlu, “Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası”, IJMA, vol. 9, no. 17, pp. 38–66, Feb. 2025, doi: 10.29064/ijma.1644972.
ISNAD
Saatçioğlu, Cihangir Fikri. “Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü Ve Marka Kişiliği İnşası”. International Journal of Management and Administration 9/17 (February 1, 2025): 38-66. https://doi.org/10.29064/ijma.1644972.
JAMA
1.Saatçioğlu CF. Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası. IJMA. 2025;9:38–66.
MLA
Saatçioğlu, Cihangir Fikri. “Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü Ve Marka Kişiliği İnşası”. International Journal of Management and Administration, vol. 9, no. 17, Feb. 2025, pp. 38-66, doi:10.29064/ijma.1644972.
Vancouver
1.Cihangir Fikri Saatçioğlu. Marka Oluşturma Sürecinde Tüketici Davranışlarının Rolü ve Marka Kişiliği İnşası. IJMA. 2025 Feb. 1;9(17):38-66. doi:10.29064/ijma.1644972

Cited By