Research Article

KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Volume: 20 Number: 4 December 31, 2024
EN TR

KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Karayolu taşımacılığı, taşınacak olan eşya ya da ürünlerin, kapıdan kapıya taşıma imkanı ile ülkelerdeki ticari gelişimine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye için 1990-2022 dönemi veri seti kapsamında ekonomik büyüme ile karayolu taşımacılığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. GSYİH değişkeni Dünya Bankası veri tabanından, karayolu yük ve yolcu taşımacılığı verileri ise Karayolları Genel İdaresi veri tabanından alınmıştır. Değişkenlerin birim kök düzeyleri Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perrons birim kök testleri ile incelenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için ise ARDL sınır testi ve katsayı tahmincilerinden Fully Modified OLS (FMOLS) testinden yararlanılmıştır. ADF ve PP birim kök testleri sonuçları tüm değişkenlerin birinci farklarında durağanlaştığını, yani serinin bütünleşme derecesinin I(1) olduğunu göstermektedir. ARDL analizi sonucunda uzun dönemde kara yolu yük taşımacılığının ekonomik büyümeye olan etkisi pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, yolcu taşımacılığının büyüme üzerindeki etkisi anlamsız olarak çıkmıştır. Ancak kısa dönemde hem yolcu hem de yük taşımacılığının iktisadi büyüme üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu elde edilmiştir. Katsayı tahmin sonuçlarını veren FMOLS yöntemine göre, karayolu yük taşımacılığındaki %1’lik bir artış ekonomik büyümeyi yaklaşık olarak %0.92 oranında artırırken, karayolu yolcu taşımacılığındaki %1’lik bir artış ise ekonomik büyümeyi %0.78 oranında artırmaktadır. Türkiye’nin karayolu yük hacmi arttıkça ekonomik büyüme ve ticaret hacminin de artacağı görülmektedir. Ancak karayolu taşımacılığı ekonomik büyümenin temel belirleyicisi olarak değerlendirilemez. Süreç içerisinde değerlendirmenin kapsamı ve veri seti genişletilerek daha geçerli sonuçlara ulaşılabilecektir.

Keywords

References

  1. Acaravcı, A., & Kargı, G. (2015). Türkiye’de ihracatın çeşitlendirilmesi ve ekonomik büyüme. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 1(1), 1-16.
  2. Alises, A., & Vassallo, J. M. (2015). Comparison of road freight transport trends in Europe. Coupling and decoupling factors from an Input–Output structural decomposition analysis. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 82, 141-157.
  3. Álvarez, A., Arias, C., & Orea, L. (2006). Econometric testing of spatial productivity spillovers from public capital. Hacienda Pública Española/Revista de Economía Pública, 178(3), 9-21
  4. As, E. (2006). Cumhuriyet Döneminde Ulaşım Politikaları (1923-1960) (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi AİİT Enstitüsü, İzmir.
  5. Aydemir, H., & Çubuk, M. K. (2016). Karayollarının Türkiye’de genel durumunun araştırılması ile yaşanan değişimler ve gelecek stratejilerine dair tavsiyeler. Gazi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 2(3), 129-146.
  6. Aydın, F., & Muhammed, O. R. A. L. (2018). Türkiye’de karayolu ulaşımının tarihsel gelişimi. Journal of Awareness, 3(5), 257-266.
  7. Aynacı, M. (2007). 1960-1980 Yılları Arasında Karayolu Ulaşımının Gelişimi (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 17.07.2024
  8. Aytekin, İ. (2022). Türkiye’de karayolu ve demiryolu ulaştırma hizmetleri ile kalkınma arasındaki nedensellik ilişkisinin analizi. Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi, 6(1), 17-35.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Econometric and Statistical Methods, Growth, Business Administration

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 30, 2024

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

May 1, 2024

Acceptance Date

November 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 20 Number: 4

APA
Eryer, A., Eren, A. S., & Orhan, M. A. (2024). KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Uluslararası Yönetim İktisat Ve İşletme Dergisi, 20(4), 1303-1323. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1476579
AMA
1.Eryer A, Eren AS, Orhan MA. KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ. ijmeb. 2024;20(4):1303-1323. doi:10.17130/ijmeb.1476579
Chicago
Eryer, Ayşe, Arif Selim Eren, and Mehmet Ali Orhan. 2024. “KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Uluslararası Yönetim İktisat Ve İşletme Dergisi 20 (4): 1303-23. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1476579.
EndNote
Eryer A, Eren AS, Orhan MA (December 1, 2024) KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 20 4 1303–1323.
IEEE
[1]A. Eryer, A. S. Eren, and M. A. Orhan, “KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ”, ijmeb, vol. 20, no. 4, pp. 1303–1323, Dec. 2024, doi: 10.17130/ijmeb.1476579.
ISNAD
Eryer, Ayşe - Eren, Arif Selim - Orhan, Mehmet Ali. “KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 20/4 (December 1, 2024): 1303-1323. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1476579.
JAMA
1.Eryer A, Eren AS, Orhan MA. KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ. ijmeb. 2024;20:1303–1323.
MLA
Eryer, Ayşe, et al. “KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Uluslararası Yönetim İktisat Ve İşletme Dergisi, vol. 20, no. 4, Dec. 2024, pp. 1303-2, doi:10.17130/ijmeb.1476579.
Vancouver
1.Ayşe Eryer, Arif Selim Eren, Mehmet Ali Orhan. KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: 1990-2022 YILLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ. ijmeb. 2024 Dec. 1;20(4):1303-2. doi:10.17130/ijmeb.1476579

Cited By

88x31.png