Research Article

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNİN ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ PERFORMANS ANALİZİ

Volume: 21 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNİN ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ PERFORMANS ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada AB üyesi ülkelerin enerji arz güvenliği performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. AB ülkelerinin enerji arz güvenliği performansı açısından düşük riskten yüksek riske doğru sıralanabilmesi amacıyla çok kriterli karar verme tekniği olan COPRAS kullanılmıştır. 2020, 2021 ve 2022 yılları için 27 AB ülkesinin enerji arz güvenliği performansının karşılaştırılması amacıyla çeşitli kriterler belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan kriterler; ithal enerji bağımlılığı, enerji arz çeşitliliği, yenilenebilir enerjinin payı, fosil yakıtların payı, enerji yoğunluğu, enerjinin üretkenliği ve enerji verimliliğidir. Yapılan analiz, ülkeler için mutlak değil üye ülkelere kıyasla nispi bir sıra ortaya koymaktadır. Söz konusu yılların tamamında diğer AB üyesi ülkelere kıyasla enerji arz güvenliği performansı en yüksek ülke Estonya olmuştur. Estonya’nın ardından enerji arz güvenliği performansı yüksek olan diğer ülkeler; İsveç, Letonya Romanya, Danimarka ve Slovenya’dır. Enerji arz güvenliği performansı en düşük olan ülkeler ise Malta, Yunanistan, Belçika, İtalya, Hollanda, Litvanya, İspanya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İrlanda’dır. Ampirik bulgulara göre 2020, 2021 ve 2022 yılları için yapılan enerji arz güvenliği performans sıralamaları genel olarak benzemektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alidrisi, H., & Al-Sasi, B. O. (2017). Utilization of energy sources by G20 countries: A TOPSIS-BASED approach. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 12(11), 964–970. https://doi.org/10.1080/15567249.2017.1336812
  2. An, Y., Tan, X., Gu, B., Zhu, K., Shi, L., & Ding, Z. (2023). An assessment of renewable energy development in Belt and Road Initiative countries: An entropy and TOPSIS approach. Energy Reports, 10, 3545–3560. https://doi.org/10.1016/j.egyr.2023.09.085
  3. APERC (2007). A quest for energy security in the 21st century: Resources and constraints. Asia Pacific Energy Research Centre, Institute of Energy Economics, Tokyo.
  4. Aytekin, A. (2022). Energy, environment, and sustainability: A multi-criteria evaluation of countries. Strategic Planning for Energy and the Environment, 41(3), 281–316. https://doi.org/10.13052/spee1048-5236.4133
  5. Bączkiewicz, A., & Wątróbski, J. (2022). Multi-criteria temporal assessment of afordable and clean energy systems in European countries using the DARIA-TOPSIS method. Procedia Computer Science, 207, 4442–4453. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.09.508
  6. Birol, Y. E. (2015). Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye’de enerji ekonomisi: Karşılaştırmalı bir analiz (Yayımlanmamış doktora tezi). Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
  7. Birol, Y. E. (2019). Avrupa Birliği enerji arz güvenliği politikası. İstanbul: Kriter Yayınevi.
  8. Birol, Y. E. (2021). Doğal gaz arz güvenliği açısından Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye üzerine karşılaştırmalı bir analiz. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 44, 451–467. https://doi.org/10.30794/pausbed.940976

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

European Union Economy , Applied Economics (Other) , Statistics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 29, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

September 3, 2024

Acceptance Date

February 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 21 Number: 3

APA
Birol, Y. E. (2025). AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNİN ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ PERFORMANS ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat Ve İşletme Dergisi, 21(3), 833-861. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1542865

88x31.png