TR
EN
Döngüsellik için Tasarımda Temel Kritik Başarı Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
Öz
Döngüsel ekonomi (DE) prensiplerine uygun sürdürülebilir uygulamaları benimsemek için inşaat sektörü önemli bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu çalışma, inşaat projelerinde döngüselliği artıran tasarım stratejilerini uygulamak için gerekli olan kritik başarı faktörlerini (KBF) belirlemeye ve değerlendirmeye odaklanmaktadır. Ayrıca çalışma içerisinde, belirlenen KBF’ler ile döngüsel ekonomi ilkelerine geçişte inşaat sektörü profesyonellerine önemli olan başarı faktörlerinin bir çerçeve ile sunulması da hedeflenmektedir. Çevre dostu yapı uygulamalarına olan talebin artmasıyla birlikte, kaynak verimliliğini artırmak, atıkları azaltmak ve malzemelerin yaşam döngüsünü en üst düzeye çıkarmak için bu unsurların kavranması çok önemlidir. Çalışma içerisinde, yöntem olarak, literatür taraması, uzman görüşleri ve toplanan verileri analiz etmek için bulanık TOPSIS yöntemine yer verilmiştir. Literatür taraması sonucunda, mevcut çalışmaların döngüsel tasarım ilkelerinin temel bir anlayışını sağlamakla birlikte bu ilkelerin inşaat sektöründe nasıl kullanıldığını gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, Döngüsel tasarım uygulamalarının başarılı bir şekilde hayata geçirilmesi için kritik unsurların belirlenmesinde uzman görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmada, inşaat projelerinde döngüselliği destekleyen önemli başarı faktörleri öne çıkmıştır. Bu faktörler arasında, döngüsel uygulamaları teşvik eden düzenleyici çerçevelere uyum, geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir malzemelerin tercih edilmesi, tasarımların gelecekteki değişimlere ve farklı kullanım senaryolarına uyum sağlayabilmesi, ve farklı paydaşlar arasında etkin bir iş birliği bulunması yer almaktadır. Döngüsel tasarım uygulamasının başarılı olmasını etkileyen önemli bileşenleri belirlemede daha fazla bilgi sağlanacağı için uzman görüşleri alınmıştır. İnşaat projelerinde döngüselliği teşvik eden bir dizi birbirine bağlı KSF, bulgularda gösterilmiştir. Döngüsel uygulamaları destekleyen düzenleyici çerçevelere uyum; geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir kaynaklı malzemelerin seçimi; tasarımların gelecekteki değişikliklere ve çoklu kullanıma uyum sağlama yeteneği; ve mimarlar, mühendisler, yükleniciler ve müşteriler arasında işbirliği. Çalışma sonucunda, tasarım süreçlerinde döngüselliği kolaylaştırmak için yenilik ve teknolojiyi entegre etmenin önemi ön plana çıkmaktadır. Ayrıca, sektör profesyonellerinin döngüsel tasarımdaki en iyi uygulamalardan haberdar olmalarını sağlamak için sürekli eğitimin önemini vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmanın mevcut literatüre katkısı, inşaat sektöründe döngüsellik konusundaki devam eden tartışmalara katkıda bulunarak, karar vericileri döngüsel ekonominin ilkeleriyle uyumlu tasarım stratejilerini uygulamak için gerekli bilgiyi sağlar.
Anahtar Kelimeler
Thanks
The authors would like to state that this paper has been prepared to fulfill some of the requirements of the Master's program at Yıldız Technical University.
References
- [1] Antwi-Afari, P., S.T. Ng, and M.U. Hossain, A review of the circularity gap in the construction industry through scientometric analysis. Journal of cleaner production, 2021. 298: p. 126870.
- [2] Otasowie, O.K., et al., Mapping out focus for circular economy business models (CEBMs) research in construction sector studies–a bibliometric approach. Journal of Engineering, Design and Technology, 2024.
- [3] Chen, Q., H. Feng, and B.G. de Soto. Key approaches to construction circularity: a systematic review of the current state and future opportunities. in ISARC. Proceedings of the International Symposium on Automation and Robotics in Construction. 2021. IAARC Publications.
- [4] Osobajo, O.A., et al., A systematic review of circular economy research in the construction industry. Smart and Sustainable Built Environment, 2022. 11(1): p. 39-64.
- [5] Yang, Y., et al., Attaining higher levels of circularity in construction: Scientometric review and cross-industry exploration. Journal of Cleaner Production, 2022. 375: p. 133934.
- [6] Abadi, M., D.R. Moore, and M.A. Sammuneh, A framework of indicators to measure project circularity in construction circular economy. Proceedings of the Institution of Civil Engineers-Management, Procurement and Law, 2021. 175(2): p. 54-66.
- [7] Ranasinghe, N., N. Domingo, and R. Kahandawa, Enhancing building material circularity: A systematic review on prerequisites, obstacles and the critical role of data traceability. Journal of Building Engineering, 2024: p. 111136.
- [8] Osei-Tutu, S., et al., Stakeholders’ role towards circular economy implementation: a scientometric review. Construction Innovation, 2024.
Details
Primary Language
English
Subjects
Architecture Management , Sustainable Architecture , Green Structures and Environments , Architectural Engineering , Civil Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2025
Submission Date
February 7, 2025
Acceptance Date
April 9, 2025
Published in Issue
Year 1970 Number: Special Issue