Döngüsel ekonomi (DE) prensiplerine uygun sürdürülebilir uygulamaları benimsemek için inşaat sektörü önemli bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu çalışma, inşaat projelerinde döngüselliği artıran tasarım stratejilerini uygulamak için gerekli olan kritik başarı faktörlerini (KBF) belirlemeye ve değerlendirmeye odaklanmaktadır. Ayrıca çalışma içerisinde, belirlenen KBF’ler ile döngüsel ekonomi ilkelerine geçişte inşaat sektörü profesyonellerine önemli olan başarı faktörlerinin bir çerçeve ile sunulması da hedeflenmektedir. Çevre dostu yapı uygulamalarına olan talebin artmasıyla birlikte, kaynak verimliliğini artırmak, atıkları azaltmak ve malzemelerin yaşam döngüsünü en üst düzeye çıkarmak için bu unsurların kavranması çok önemlidir. Çalışma içerisinde, yöntem olarak, literatür taraması, uzman görüşleri ve toplanan verileri analiz etmek için bulanık TOPSIS yöntemine yer verilmiştir. Literatür taraması sonucunda, mevcut çalışmaların döngüsel tasarım ilkelerinin temel bir anlayışını sağlamakla birlikte bu ilkelerin inşaat sektöründe nasıl kullanıldığını gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, Döngüsel tasarım uygulamalarının başarılı bir şekilde hayata geçirilmesi için kritik unsurların belirlenmesinde uzman görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmada, inşaat projelerinde döngüselliği destekleyen önemli başarı faktörleri öne çıkmıştır. Bu faktörler arasında, döngüsel uygulamaları teşvik eden düzenleyici çerçevelere uyum, geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir malzemelerin tercih edilmesi, tasarımların gelecekteki değişimlere ve farklı kullanım senaryolarına uyum sağlayabilmesi, ve farklı paydaşlar arasında etkin bir iş birliği bulunması yer almaktadır. Döngüsel tasarım uygulamasının başarılı olmasını etkileyen önemli bileşenleri belirlemede daha fazla bilgi sağlanacağı için uzman görüşleri alınmıştır. İnşaat projelerinde döngüselliği teşvik eden bir dizi birbirine bağlı KSF, bulgularda gösterilmiştir. Döngüsel uygulamaları destekleyen düzenleyici çerçevelere uyum; geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir kaynaklı malzemelerin seçimi; tasarımların gelecekteki değişikliklere ve çoklu kullanıma uyum sağlama yeteneği; ve mimarlar, mühendisler, yükleniciler ve müşteriler arasında işbirliği. Çalışma sonucunda, tasarım süreçlerinde döngüselliği kolaylaştırmak için yenilik ve teknolojiyi entegre etmenin önemi ön plana çıkmaktadır. Ayrıca, sektör profesyonellerinin döngüsel tasarımdaki en iyi uygulamalardan haberdar olmalarını sağlamak için sürekli eğitimin önemini vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmanın mevcut literatüre katkısı, inşaat sektöründe döngüsellik konusundaki devam eden tartışmalara katkıda bulunarak, karar vericileri döngüsel ekonominin ilkeleriyle uyumlu tasarım stratejilerini uygulamak için gerekli bilgiyi sağlar.
Bulanık TOPSIS Döngüsel Ekonomi İnşaat Projeleri Döngüsel Tasarım.
Yazarlar, bu çalışmanın Yıldız Teknik Üniversitesi'ndeki Yüksek Lisans programının bazı gerekliliklerini yerine getirmek için hazırlandığını belirtmek isterler.
The construction industry is experiencing a substantial shift to implement sustainable practices aligned with the concepts of the circular economy (CE). This research aims to identify and assess the critical success factors (CSFs) of design necessary for implementing design techniques that enhance circularity in building projects. The research seeks to provide a framework identifying the critical success criteria essential for construction industry experts in adopting CE ideas. As the need for sustainable building techniques rises, comprehending these factors is crucial for enhancing resource efficiency, minimizing waste, and optimizing the material life cycle. The research employs a literature review, expert insights, and the fuzzy TOPSIS methodology to evaluate the gathered data. The literature study indicates that current research provide a fundamental comprehension of circular design (CD) concepts and demonstrate their application within the building industry. Furthermore, professional views were sought to identify the essential components for the effective execution of CD methods. The research emphasized critical success criteria of design that facilitate circularity in building projects. These elements include adherence to legal frameworks that promote circular practices, preference for recyclable and sustainable materials, design flexibility for future modifications and varied use situations, and efficient coordination among diverse stakeholders. Expert perspectives were solicited to enhance the understanding of the critical factors that affect the successful implementation of CD. The data illustrate many interrelated key success factors of design that enhance circularity in building projects. Adherence to legislative frameworks that promote circular processes; use of recyclable and sustainably sourced materials; design flexibility for future modifications and diverse applications; and cooperation among architects, engineers, contractors, and clients. The research underscores the need of using innovation and technology to promote circularity in design methodologies. It underscores the need of ongoing education to ensure that industry personnel remain informed about best practices in CD. This research enhances the current literature on circularity in the building industry, equipping decision-makers with essential information to adopt design techniques aligned with CE economy concepts.
Fuzzy Topsis Circular Economy CE Construction Projects Circular Design CD
The authors would like to state that this paper has been prepared to fulfill some of the requirements of the Master's program at Yıldız Technical University.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Mimarlık Yönetimi, Sürdürülebilir Mimari, Yeşil Yapılar ve Çevreler, Mimari Mühendislik, İnşaat Mühendisliği (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 7 Şubat 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Nisan 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: Special Issue |