Research Article

İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI

Volume: 5 Number: 1 June 30, 2026
EN TR

İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI

Abstract

Bu çalışmada, Kuzey Kıbrıs’ta öğrenimlerine devam eden ilköğretim I. kademe, ilköğretim II. kademe, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencilerinin çevre olgusuna bakış açıları ile çevre temalı problemleri tanıma durumları, bilişsel gelişimleri doğrultusunda belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemine uygun olarak, durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubu Kuzey Kıbrıs’ın eğitim sistemine göre başarı seviyeleri yüksek olduğu varsayılan bir ilkokul, bir ortaokul, bir lise ve bir yükseköğretim kurumu öğrencilerinden oluşturulmuştur. Araştırmada kullanılan “Çevre Bilinci ve Çevre Sorunları Algısı Görüşme Formu” araştırmacı tarafından yapılandırılmış olarak hazırlanmış ve öğrencilerle bizzat görüşülerek doldurulmuştur. Elde edilen veriler kodlanmak suretiyle nitel araştırma teknikleri kuralları doğrultusunda analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğrencilerin çevre algılarının gelişim düzeylerine göre değişiklik gösterdiği bulunmuş, Kuzey Kıbrıs Milli Eğitim Bakanlığı Kitap Komisyonuna, akademisyenlere, öğretmenlere, sivil toplum örgütlerine ve anne babalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

İlköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim, çevre algısı, çevre eğitimi.

Supporting Institution

Bu araştırma için herhangi bir birey veya kurumdan finansman alınmamıştır.

Ethical Statement

Yazarlar, tüm aşamalarda etik standartlara uyduklarını ve herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler.

References

  1. Arkonç, S. A. (1998). Psikoloji: Zihin süreç bilimi (2. Baskı). İstanbul. Alfa.
  2. Bozkurt, O. (2010). Çevre eğitimi (2. Baskı). Ankara: Pagem.
  3. Creswell, J., G. (1998). Qualitative inquiry and resarch design. Choosing Among Five Traditions. Thousand Oaks, CA: Sage Publication.
  4. Fırat, A. (2013). Lisans düzeyine yönelik oluşturulan aktif öğrenme destekli çevre eğitim programının etkililiğinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Yakın Doğu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Çevre Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı. Lefkoşa.
  5. Fırat, A., Kiraz, A., & Gündüz, Ş. (Aralık 2011). KKTC ortaöğretim ikinci basamak ders kitaplarının çevre içerikleri. International Science and Technology Conference. İstanbul University, 504-508.
  6. Fırat, A., Sepetçioğlu H., & Kiraz, A. (2012). Öğretmen adaylarının yenilenebilir enerjiye ilişkin tutumlarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H.U Journal of Education) Özel Sayı.1, 216-224.
  7. Gadanne, D.L., Kennedy, T., & McKeiver, C. (2009). An Empirical Study of Environmental Avarness and Practices in SME. Journal of Business Ethices. Vol:84, S48.
  8. Gülersoy, A. E., Kaya, N., Şeker, M., & Gülersoy, F. (2024). Ortaöğretim öğrencilerinin çevresel bilinç düzeyleri ve Çevre etiği yaklaşımlarının incelenmesi. İksad yayınevi.
  9. Kiziroğlu, İ. (2001). Ekolojik potpuri (1. Baskı). Ankara: Tekav.
  10. Lawrance, M., R., & William, D., S. (1991). Practical assesment. Research & Evaluation. ISSN 1531-7714.
APA
Fırat, A., & Kiraz, A. (2026). İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI. INTERNATIONAL JOURNAL OF SU-AY DEVELOPMENT ASSOCIATION, 5(1), 41-51. https://izlik.org/JA58YN48WM
AMA
1.Fırat A, Kiraz A. İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI. IJOSDA. 2026;5(1):41-51. https://izlik.org/JA58YN48WM
Chicago
Fırat, Altay, and Aşkın Kiraz. 2026. “İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI”. INTERNATIONAL JOURNAL OF SU-AY DEVELOPMENT ASSOCIATION 5 (1): 41-51. https://izlik.org/JA58YN48WM.
EndNote
Fırat A, Kiraz A (June 1, 2026) İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI. INTERNATIONAL JOURNAL OF SU-AY DEVELOPMENT ASSOCIATION 5 1 41–51.
IEEE
[1]A. Fırat and A. Kiraz, “İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI”, IJOSDA, vol. 5, no. 1, pp. 41–51, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA58YN48WM
ISNAD
Fırat, Altay - Kiraz, Aşkın. “İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI”. INTERNATIONAL JOURNAL OF SU-AY DEVELOPMENT ASSOCIATION 5/1 (June 1, 2026): 41-51. https://izlik.org/JA58YN48WM.
JAMA
1.Fırat A, Kiraz A. İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI. IJOSDA. 2026;5:41–51.
MLA
Fırat, Altay, and Aşkın Kiraz. “İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI”. INTERNATIONAL JOURNAL OF SU-AY DEVELOPMENT ASSOCIATION, vol. 5, no. 1, June 2026, pp. 41-51, https://izlik.org/JA58YN48WM.
Vancouver
1.Altay Fırat, Aşkın Kiraz. İLKÖĞRETİMDEN YÜKSEKÖĞRETİME ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVRE SORUNLARI ALGISI. IJOSDA [Internet]. 2026 Jun. 1;5(1):41-5. Available from: https://izlik.org/JA58YN48WM