Sınıf Öğretmenlerinin Kültürel Değerlere Duyarlı Eğitim Öz Yeterlik Algıları ile 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Arasındaki İlişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin kültürel değerlere duyarlı eğitim öz-yeterlik (KDDEÖY) algıları ile 21. yüzyıl öğreten becerilerine sahip olma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Nicel araştırma yaklaşımıyla gerçekleştirilen bu çalışma, ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ege Bölgesinde bir ilde görev yapmakta olan 315 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde “Kültürel Değerlere Duyarlı Eğitim Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği” ve “21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde Spearman Rho Korelasyon analizi ve değişkenler arasındaki yordayıcılık düzeyini belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi tercih edilmiştir. Analiz sonuçları, sınıf öğretmenlerinin KDDEÖY algıları ile 21. yüzyıl öğreten becerileri arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca KDDEÖY algısı ve cinsiyetin, 21. yüzyıl öğreten becerilerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu ve bu becerilerdeki toplam varyansın %22,9’unu açıkladığı saptanmıştır. En güçlü yordayıcının KDDEÖY algısı olduğu görülürken; yaş, eğitim durumu, mezun olunan fakülte ve mesleki deneyim değişkenlerinin anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Bu bulgular, KDDEÖY algıları arttıkça, modern eğitim yeterliklerinin de gelişim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar ışığında, öğretmen eğitiminde kültürel duyarlılık ve çağdaş öğretim becerilerinin bütüncül bir şekilde ele alınması önerilmektedir.

Keywords

• Kültürel Değerlere Duyarlı Eğitim
• 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri
• Öz-yeterlik
• Sınıf Öğretmenleri

Supporting Institution

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm. Bu çalışma, birinci yazar tarafından ikinci yazarın danışmanlığında yapılan yüksek lisans tezinden üretilmiştir. Yapılan bu çalışma için Uşak Üniversitesi Etik Komisyonu, 27.08.2023 tarihli 2023/165 nolu karar ile gerekçe, amaç ve yaklaşım yöntemleri açısından etik sakınca bulunmadığına karar vermiştir.

The Relationship Between Primary School Teachers' Self-Efficacy Perceptions Regarding Culturally Responsive Education and 21st-Century Teaching Skills

Abstract

The primary objective of this study is to investigate the relationship between primary school teachers' self-efficacy perceptions regarding culturally responsive teaching (CRT) and their possession of 21st-century teaching skills. Adopting a quantitative research approach, the study employed a correlational survey design. The study group consists of 315 primary school teachers in the 2023-2024 academic year. Data were collected using the 'Culturally Responsive Teaching Self-Efficacy Scale' and the '21st Century Teaching Skills Scale.' Spearman's rho correlation and multiple linear regression analyses were employed for data analysis. The analysis revealed a positive, moderate, and significant relationship between teachers' perceptions of CRT self-efficacy and 21st-century teaching skills. Furthermore, CRT self-efficacy and gender were significant predictors, explaining 22.9% of the total variance in 21st-century teaching skills. While CRT self-efficacy was the strongest predictor, variables such as age, education level, faculty of graduation, and experience had no significant predictive effect. These findings suggest that as teachers' self-efficacy regarding cultural differences increases, their 21st-century competencies also improve. In light of these results, it is recommended that cultural responsiveness and modern teaching skills be addressed holistically within teacher education programs.

Keywords

• Culturally Responsive Teaching
• 21st Century Teaching Skills
• Self-Efficacy
• Primary School Teachers

Supporting Institution

The authors declared that this study has no financial support.

Ethical Statement

I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise. This study was based on the master's thesis of the first author, written under the supervision of the second author. For this study, the Uşak University Ethics Commission decided that there are no ethical objections regarding justification, purpose, or methods, with the decision dated 27.08.2023 and numbered 2023/165.

References

1. Abacıoğlu C. S., Volman, M., & Fischer, A. H. (2020). Teachers' multicultural attitudes and perspective taking abilities as factors in culturally responsive teaching. British Journal of Educational Psychology, 90(3), 736-752. https://doi.org/10.1111/bjep.12328
2. Aceves, T. C., & Orosco, M. J. (2014). Culturally responsive teaching. CEEDAR Document No. IC-2.
3. Alev, S., & Kara, M. (2021). The relationship between cultural intelligence and the attitudes towards refugee students: A study on primary school teachers. Participatory Educational Research, 8(1), 109-122.
4. Altunova, N., & Kalender, B. (2022). Öğretmen adaylarının kültürel değerlere duyarlı eğitime hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 119-135.
5. Arseven, A. (2016). Öz yeterlilik: Bir kavram analizi. Turkish Studies, 11(19), 63-80.
6. Aslan, K. (2001). Eğitimin toplumsal temelleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 16-30.
7. Aslan, M., & Kozikoğlu, İ. (2017). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumları: Van ili örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 729-737. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.1829
8. Ataç, E. (2017). Türkiye’de eğitim eşitsizliğini okumak: İstatistikler ve coğrafi dağılımlar. Eğitim ve Bilim, 42(192), 59-86. https://doi.org/10.15390/EB.2017.7124

9. Aydemir, H., Karalı, Y., & Coşanay, G. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl öğreten ve öğrenen becerilerinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (4), 1199-1214. https://doi.org/10.47994/usbad.824081
10. Aydeniz, M. (2017). Eğitim sistemimiz ve 21. yüzyıl hayalimiz: 2045 hedeflerine ilerlerken, Türkiye için STEM odaklı ekonomik bir yol haritası. University of Tennessee, Knoxville.
11. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215.
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
13. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
14. Callaway, R. F. (2016). A correlational study of teacher efficacy and culturally responsive teaching techniques in a southeastern urban school district. Journal of Organizational & Educational Leadership, 2(2), Article 3.
15. Canpolat, M. (2021). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(3), 527-535.
16. Cansoy, R. (2018). Uluslararası çerçevelere göre 21. yüzyıl becerileri ve eğitim sisteminde kazandırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 3112-3134.
17. Coşkun, F. (2022). Öğretmenlik mesleği ve 21. yüzyıl becerileri. Alanyazın, 3(1), 31-38.
18. Çevik, A., & Demirtaş, H. (2021). Okul müdürleri ve öğretmenlerin bakış açısıyla okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 1512-1543.
19. Çiğilli, E., & Eryaman, M. Y. (2023). Sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi ile 21. yüzyıl öğreten becerileri algı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 17(44).
20. Çiftçi, S., Yayla, A., & Sağlam, A. (2021). 21. yüzyıl becerileri bağlamında öğrenci, öğretmen ve eğitim ortamları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (24), 718-734.
21. Demirbay, A. (2023). The relationship between social studies and primary school teachers’ attitudes towards multicultural education and their cultural intelligence. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 11, 50-61.
22. Doğru, M., & Karataş, K. (2025). Öğretmen adaylarının ahlaki zekâ ile kültürel değerlere duyarlı eğitime hazırbulunuşluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(8), 75-89.
23. Dover, A. G. (2013). Teaching for social justice: From conceptual frameworks to classroom practices. Multicultural Perspectives, 15(1), 3-11.
24. Ebersole, M., Kanahele-Mossman, H., & Kawakami, A. (2016). Culturally responsive teaching: Examining teachers' understandings and perspectives. Journal of Education and Training Studies, 4(2), 97-104.
25. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). USA: Sage.
26. Gay, G. (2014). Kültürel değerlere duyarlı eğitim: Teori, araştırma ve uygulama (H. Aydın, Çev. Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
27. Gay, G. (2018). Culturally responsive teaching: Theory, research, and practice. USA: Teachers College Press.
28. Girgin, D. (2016). Öğrenme ve öğretme dünyasını oluşturan sınıf öğretmeninin mesleki kimliği (Yayımlanmış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
29. Gökçe, E. (2000). İlköğretimde okul aile işbirliğinin geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(7), 204-209.
30. Güllü, H., & Akçay, A. O. (2022). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri ile fetemm farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 1-15.
31. Irvine, J. J. (1990). Black students and school failure. USA: Greenwood Press.
32. Kalaycı, Ş. (2008). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (3. Baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
33. Kale, E. (2022). Beden eğitimi öğretmen adaylarının 21. yy. öğrenen ve öğreten becerileri açısından incelenmesi (Yayınlanmış yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
34. Kan, A. (2009). Ölçme sonuçları üzerinde istatistiksel işlemler. H. Atılgan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme içinde (ss. 397–456). Ankara: Anı Yayıncılık.
35. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
36. Karataş, K. (2020). Kültürel değerlere duyarlı öğretmen ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(76), 1761-1775.
37. Karataş, K., & Oral, B. (2015). Teachers' perceptions on culturally responsiveness in education. Journal of Ethnic and Cultural Studies, 2(2), 47-57. https://doi.org/10.29333/ejecs/39
38. Karataş, K., & Oral, B. (2016). Kültürel değerlere duyarlı pedagoji. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(34), 431-447.
39. Karataş, K., & Oral, B. (2017). Kültürel değerlere duyarlı eğitime hazırbulunuşluk ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 257-268.
40. Korkmaz, Ç. (2019). Sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile yaşam ve 21. yüzyıl öğreten beceri düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
41. Kotluk, N. (2018). Kültürel değerlere duyarlı eğitime ilişkin öğretmenlerin öz yeterlik algılarının ve görüşlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
42. Kotluk, N., & Kocakaya, S. (2018). Türkiye için alternatif bir anlayış: Kültürel değerlere duyarlı eğitim. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 749-789.
43. Kotluk, N., & Kocakaya, S. (2019). Türkiye'de öğretmenlerin kültürel değerlere duyarlı eğitime ilişkin görüşleri: Bir karma yöntem araştırması. Sakarya University Journal of Education, 9(2), 304-334. https://doi.org/10.19126/suje.541535
44. Kozikoğlu, İ., & Özcanlı, N. (2020). Öğretmenlerin 21. yüzyıl öğreten becerileri ile mesleğe adanmışlıkları arasındaki ilişki. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(1), 270-290.
45. Kozikoğlu, İ., & Tosun, Y. (2020). Öğretmenlerin kültürel değerlere duyarlı pedagojiye ilişkin görüşleri ile kültürel zekâları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 10(3), 539-548.
46. Köklü, N., Büyüköztürk, Ş., & Çokluk, Ö. (2025). Sosyal bilimler için istatistik (29. Basım). Ankara: Pegem Akademi. Ladson-Billings, G. (1990). Like lightning in a bottle: Attempting to capture the pedagogical excellence of successful teachers of black students. Qualitative Studies in Education, 3, 335-344.
47. Ladson-Billings, G. (1992). Culturally relevant teaching: The key to making multicultural education work. C. A. Grant (Ed.), In Research and multicultural education (pp. 106-121). UK: Falmer Press.
48. Melvin, L. (2011). How to keep good teachers and principals: Practical solutions to today's classroom problems. UK: R&L Education.
49. Nayır, F., & Sarıdaş, G. (2020). Çokkültürlü eğitim, kültürlerarası eğitim ve kültürel değerlere duyarlı eğitime ilişkin kavramsal bir inceleme. Journal of International Social Research, 13(70).
50. Nieto, S. (2002). Language, culture, and teaching: Critical perspectives for a new century. USA: Lawrence Erlbaum.
51. Nuhoğlu, H., & Güvercin Seçkin, G. (2021). Öğretmenlerin 21. yüzyıl öğreten-öğrenen becerileri ile bilişim teknolojisi kullanım düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 1358-1388.
52. Oral, I., & McGivney, E. J. (2014). Türkiye eğitim sisteminde eşitlik ve akademik başarı, araştırma raporu ve analiz. ERG Education Reform Initiative.
53. Orhan Göksün, D. (2017). Öğretmen adaylarının 21. yy. öğrenen becerileri ve 21. yy. öğreten becerileri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
54. Orhan Göksün, D., & Kurt, A. A. (2017). Öğretmen adaylarının 21. yy. öğrenen becerileri kullanımları ve 21. yy. öğreten becerileri kullanımları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 42(190), 107-130.
55. Öztemel, E. (2018). Eğitimde yeni yönelimlerin değerlendirilmesi ve eğitim 4.0. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 1(1), 25-30. https://doi.org/10.32329/uad.382041
56. Partnership for 21st Century Learning. (2011). Framework for 21st century learning. https://www.battelleforkids.org
57. Phuntsog, N. (1999). The magic of culturally responsive pedagogy: In search of the genie's lamp in multicultural education. Teacher Education Quarterly, 26(3), 97-111.
58. Punch, K. F. (2014). Introduction to social research: Quantitative and qualitative approaches (3rd Ed.). USA: Sage Publications.
59. Rhodes, C. M. (2017). A validation study of the culturally responsive teaching survey. Universal Journal of Educational Research, 5(1), 45-53.
60. Sarıdaş, G., & Nayır, F. (2020). Kültürel değerlere duyarlı eğitim ve uygulama örnekleri. F. Nayir (Ed.), Kültürel değerlere duyarlı eğitim içinde (ss. 245-257). Ankara: Anı Yayıncılık.
61. Seferoğlu, S. S. (2004). Öğretmen yeterlilikleri ve mesleki gelişim. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 58(1), 40-45.
62. Senemoğlu, N. (2013). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya (23. Baskı). Ankara: Yargı Yayınevi.
63. Siwatu, K. O. (2007). Preservice teachers’ culturally responsive teaching self-efficacy and outcome expectancy beliefs. Teaching and Teacher Education, 23(7), 1086–1101.
64. Siwatu, K. O., Chesnut, S. R., Alejandro, A. Y., & Young, H. A. (2016). Examining preservice teachers' culturally responsive teaching self-efficacy doubts. The Teacher Educator, 51(4), 277-296.
65. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). USA: Pearson.
66. Turhan, M. (1994). Kültür değişmeleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
67. Uyar, A. (2023). The relationship between teachers' 21st century teaching skills and their readiness for authentic teaching. İnonu University Journal of the Faculty of Education, 24(1), 291-311. https://doi.org/10.17679/inuefd.1199837
68. Villegas, A., & Lucas, T. (2002). Preparing culturally responsive teachers: Rethinking the curriculum. Journal of Teacher Education, 53(1), 20-32.
69. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. USA: Harvard University Press.
70. Yalçın İncik, E. (2020). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve 21. yüzyıl öğreten becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 1099-1112. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-638602
71. Yılmaz, Y. (2021). Sınıf öğretmenlerinin fen, teknoloji, mühendislik ve matematik öğretimi yönelim düzeyleri ile 21. yy. öğreten becerileri algı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.