BİLSEM Yönergesinin Eğitim ve Öğretim Sürecindeki Rolünün Değerlendirilmesi

Öz

Yönergelerin açıklayıcı özellikleri ve farklı konulara ilişkin kapsamlı bilgi sağlamaları, kurum işleyişinin paydaşlar tarafından net bir şekilde kavranmasına olanak tanır. İşleyişin açıkça belirlenmesi uygulamalarda tutarlılık sağlayarak kurumsal performansı artırır. Özellikle Bilim ve Sanat Merkezlerinin (BİLSEM) çalışma düzenini belirleyen yönergeler, bu kurumların farklı alanlarda başarılı olabilmesi için temel bir belge ve rehber niteliğindedir. Bu çalışma, mevcut BİLSEM yönergesini temel alarak bu kurumlardaki eğitim-öğretim sürecinin ana hatlarını belirlemeyi ve hedeflenen eğitim sürecinin temel bileşenlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Süreç boyunca, ilk olarak BİLSEM yönergesindeki başlıklar, alt başlıklar ve önemli noktalar gözden geçirilmiş ve yönergeye ilişkin genel bir anlayış sağlanmıştır. Daha sonra, belgede yer alan önemli bilgiler sistematik bir şekilde düzenlenmiş ve kodlanmıştır. Son aşamada ise, bu kodlar üzerinden yapılan içerik analizi ile ana temalar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, yönergede yer alan eğitim ve öğretim süreciyle ilgili veriler beş tema altında toplanmıştır. Bu temalardan ilki, öğrencilerin yetiştirilmesi ve geliştirilmesine odaklanan temel amaçları içermektedir. İkincisi BİLSEM'lerdeki eğitim ve öğretim ilkelerini ele almaktadır. Üçüncüsü, eğitim ve öğretim sürecindeki planlama esaslarını açıklamaktadır. Dördüncüsü, eğitim ve öğretim etkinliklerinin organizasyonunu detaylandırmaktadır. Son olarak, beşinci tema ise değerlendirme anlayışını ele almaktadır. Belirlenen temalar ve kodlar, eğitim sürecinin ana bileşenlerini ve yönergenin kapsamını detaylı bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın bulguları ışığında BİLSEM yönergesinde belirtilen değerlendirme süreçlerinin etkililiğini değerlendiren çalışmalar yapılması önerilebilir. Bu tür araştırmalar sayesinde mevcut süreçler iyileştirilerek bu kurumların kapsamlı bir şekilde yapılanması sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• BİLSEM
• yönerge
• eğitim
• öğretim
• değerlendirme

The Evaluation of the Role of BİLSEM Instruction Document in Education and Instruction Process

Öz

Guidelines provide comprehensive information, helping stakeholders understand the institution's functioning. Clearly defined procedures enhance consistency and improve performance. For Science and Art Centers (BİLSEM), these guidelines are fundamental documents guiding success in various areas. This study aims to identify the main outlines of the education-teaching process in these institutions and to reveal the fundamental components of the targeted educational process, based on the existing BİLSEM instruction document. The document analysis method was used in the research. Throughout the process, firstly, the titles, subtitles, and important points in the BİLSEM instruction document were reviewed, and a general understanding of the directive was developed. Then, the significant information in the document was systematically organized and coded. In the final stage, main themes were determined through content analysis conducted using these codes. As a result of the study, data related to the education and teaching process in the instruction document were gathered under five themes. The first theme covers the fundamental objectives for student development. The second focuses on the principles of education and teaching in BİLSEM. The third explains planning principles in the education process. The fourth details the organization of educational activities. The fifth addresses measurement and evaluation. These themes and codes reveal the main components of the education process and the scope of the instruction document. Thanks to such research, existing processes will be improved and a comprehensive structuring of these institutions will be achieved.

Anahtar Kelimeler

• BİLSEM
• document
• education
• teaching
• evaluation

Kaynakça

1. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
2. Bozatay, Ş. A., & Turan, Ş. (2023). Cumhuriyetin altın çocukları özel yetenekli bireylere yönelik hukuki zemin ve politika belgelerinin değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49-1), 371-392. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1353310
3. Cengiz, E. (2021). Türkiye’deki kurumsal akademik arşivler üzerine bir değerlendirme. Arşiv Dünyası, 8(1), 41-54. https://doi.org/10.53474/ad.855508
4. Çağlar, M., & Kılıç, A. (2019). Merkezi sınav ve öğretmen yapımı sınavların bazı değişkenler açısından incelenmesi: ortaöğretime geçiş sınavı örneği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), 1288-1305. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-416761
5. Çelikten, Y. (2017). Üstün yetenekli çocuklar ve BİLSEM. Turkish Journal of Educational Studies, 4(3).
6. Dönertaş, A. B. (2023). Türk eğitim sisteminde okul öncesi eğitimin ulusal yasal dayanakları. In Eğitim Bilimleri Araştırmaları-IV (pp. 113-140). Özgür Yayınevi.
7. Ekiz, D. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
8. Erkılıç, T. A. (2022). Pedagojik, sosyal, ekonomik ve politik yönleriyle eğitim: Eğitim sosyolojisi. Anı Yayıncılık.

9. Gülcan, M. G. (2019). Eğitim hukuku. Pegem Akademi.
10. Karaman-Kepenekci, Y., & Taşkın, P. (2019). Eğitim hukuku. Siyasal Kitabevi.
11. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
12. Kaya, E., & Dağlı, A. (2023). Uygulama boyutuyla normlar hiyerarşisi. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(2), 578-604.
13. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
14. Margolinas, C. (2013, July). Task design in mathematics education. Proceedings of ICMI study 22. In ICMI Study 22.
15. MEB (2024a). Bilsem nedir?, https://orgm.meb.gov.tr/www/bilim-ve-sanat-merkezleri-nedir/icerik/1955. 12.03.2024 tarihinde alınmıştır.
16. MEB (2024b). Mülga yönergeler. https://www.meb.gov.tr/mevzuat/liste.php?ara=25. 14.02.2024 tarihinde alınmıştır.
17. MEB (2024c) BİLSEM yönergesi. (https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_12/19153952_milliegitimbakanligibilimvesanatmerkezleriyonergesiveekleri.pdf. 10.01.2024 tarihinde alınmıştır.
18. O’Leary, Z. (2017). The essential guide to doing your research project. SAGE Publications Inc.
19. Oruç, Ş., & Çağır, S. (2022). Bilim ve sanat merkezleri üzerine yapılan akademik çalışmaların değerlendirilmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(2), 398-412. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1202074
20. Oruç, Ş., Ateş, H., & Çağır, S. (2019). Türk eğitim sisteminde geçmişten günümüze üstün yetenekliler için yapılan uygulamalar. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 2(2), 253-273.
21. Özbey, N., & Özmantar, M. F. (2023). Material features that determine the activity preferences of mathematics Teachers. e-Kafkas Journal of Educational Research, 10(1), 18-36. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1163539
22. Öznalbant, E. (2016). Türk eğitim sisteminin teşkilat yapısı, kademelendirilmesi ve yasal dayanakları. Ayşen Bakioğlu (Editör). Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi, 195-224.
23. Patton, M. Q. (2014). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. Sage publications.
24. Sak, R., Sak, İ. T. Ş., Şendil, Ç. Ö., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-256. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
25. Seyidoğlu, H. (2016). Bilimsel araştırma ve yazma el kitabı. Güzem Can Yayınları.
26. Torunoğlu, H., & Taşdemir, M. (2020). Bilim ve sanat merkezlerinin mezun ve veli gözüyle değerlendirilmesi. Turkish Studies, 15, 3.https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42252
27. Yeşilyurt, E. (2020). Öğretmenin pusulası: Genel Öğretim İlkeleri. Ekev Akademi Dergisi, 24(83), 263-288.
28. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
29. Yıldırım, E., & Yıldırım, Ö. (2020). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin ders planlama yeterliklerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(228), 7-37. https://doi.org/10.37669/milliegitim.824820
30. Yiğitcan-Nayir, Ö., & Bulut, S. (2020). Etkinlik kavramının matematik ögretimindeki tarihsel gelisimi. In Matematik Egitiminde Etkinlikler ve Uygulamaları. Pegem A Yayıncılık.