Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar

Şahin Oruç; Hüseyin Ateş; Sibel Çağır

Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar

Öz

Üstün yetenekliler ile ilgili çalışmalar 1876 yılına kadar dayanmaktadır. Tarihimiz boyunca üstün yetenekli bireylerin daima önemsendiği ve gerekli adımların atılmasına yönelik çalışmalar söz konusudur. Bu anlamda üstün yetenekli bireyler için yapılan uygulamaların geçmişten günümüze kadar geçirdiği süreç ve mevcut durumunun ne olduğu merak konusudur. Üstün yetenekli bireyler ve eğitimleri oldukça önemli bir konudur. Bu merak ve önemden dolayı geçmişten günümüze Türk eğitim siteminde üstün yetenekli bireylerin eğitimi ve üstün yetenekliler ile ilgili alınan kararlar, stratejiler, raporlar, uygulamalar, mevzuatlar ve üstün yeteneklilere yönelik açılan kurumların neler olduğu araştırmanın amaç konusu olmuştur. Bu amaç kapsamında doküman (belge) inceleme metoduyla nitel çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular içerik analizi tekniğiyle analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda; Türk eğitim tarihinde üstün yetenekliler ile ilgili çalışmalara 1876 yılında Kanuni Esasi’den itibaren ele alındığı tespit edilmiştir. Tarihsel süreç içerisinde anayasalarda, eğitim kararlarında üstün yeteneklilere yönelik çalışmaların olduğu görülmüştür. Milli eğitim kanunlarında ve özel eğitim kanun ve yönetmeliklerinde üstünlere yönelik kanun maddeleri ve KHK’ lar bulunmaktadır. Ayrıca eğitim kurumları günümüze yaklaştıkça geçmiş temelli olarak arttırılmaya çalışıldığı görülmüştür. Günümüzde üstün yeteneklilere yönelik kurumların ve uygulamaların varlığı devam etmektedir. Üstün yetenekli bireylere yönelik eğitim uygulamalarının ve kurumların nitelikli olarak arttırılması ve bu alana ilginin yoğunlaştırılmasına yönelik adımlar beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim,üstün yetenek,Türk tarihi,mevzuat

Kaynakça

Akarsu, F. (2004). “Üstün Yetenekliler”. Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Seçilmiş Makaleler Kitabı, Çocuk Vakfı Yayınları, İstanbul.
Akarsu, F. (2004). “İstanbul Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) İçin Bir Öğrenme Modeli”. “Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Seçilmiş Makaleler Kitabı, No:63, Çocuk Vakfı Yayınları, İstanbul.
Akkanat,H.”Üstün veya Özel Yetenekliler”, I.Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Seçilmiş Makaleler Kitabı,İstanbul,2004,ss:169
Akkutay,Ü.Enderun Mektebi.Ankara :Gazi Üniversiresi Basımevi,1984
Akyüz,Y.Türk Eğitim Tarihi.İstanbul : İstanbul Kültür Koleji Yayınları,1993
Ataman, A. (2004). “Üstün Zekalı/Üstün Yetenekli Çocuklar” (Ed: A. Ataman). Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Eğitime Giriş, Giriş, Ankara, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Çağlar,D.”Üstün Zekalı Çocukların Eğitimi ve Öğretimi”, I.Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Seçilmiş Makaleler Kitabı,İstanbul,2004
Çepni, S. (2010). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş, 5. Baskı. Trabzon

DPT. (1963). 1. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan1.pdf.
DPT. (1973). 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan3.pdf.
DPT. (1985). 5. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1985-1989), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan5.pdf.
DPT. (1990). 6. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1990-1994), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan6.pdf.
DPT. (1996). 7. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1996-2000), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan7.pdf.
DPT. (2000). 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı (2000-2007), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan8.pdf.
DPT. (2006). 9. Beş Yıllık Kalkınma Planı (2007-2013), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan9.pdf.
Ercan,Z.”Üstün Yetenekli Öğrencilerin Eğitimi İçin Temel Prensipler ve Kullanılan Teknikler”, I.Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Bildiriler Kitabı,İstanbul,2004,ss:158
Enç,M.Üstün Beyin Gücü.Ankara:Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları,No:83,1979
Kaplan Sayı, A. Gizem Medet, T. Özdemir, Ç. Topçu, Z. Avrupa ve Türkiye’de Çocuk Üniversiteleri Raporu, Çocuk Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi, İstanbul Aydın Üniversitesi
MEB, (1929). Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.1416.pdf
MEB, (1956). Güzel Sanatlarda Fevkalade İstidat Gösteren Çocukların Devlet Tarafından Yetiştirilmesi Hakkında Kanun, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.6660.pdf
MEB, (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf
MEB, (1997). Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/4.5.573.pdf
MEB. (2006). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, http://orgm.meb.gov.tr/mevzuat/ozel_yon_SON/Ozel_Egitim_Hizmetleri_Yonetmeligi_son.pdf.
MEB. (2013). Orta Öğretim kurumları Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.18812&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=orta%C3%B6%C4%9Fretim#
MEB. (2013). İlköğretimde Yöneltme Yönergesi, http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/285.pdf
MEB. (2014). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?
MevzuatKod=7.5.19942&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=okul%20%C3%B6ncesi
http://orgm.meb.gov.tr/OzelEgitim/ustunveyaozelyetenekliler.htm, (Erişim Tarihi: 10 Ekim 2019).
http://www.cocuküniversitesi.ankara.edu.tr/?bil=bil_icerik&icerik_id=107, (Erişim Tarihi: 12 Ekim 2019)
Tunçdemir, İ. (1966). Çoksesli Müzik Alanındaki Kadın Devlet Sanatçılarımız. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bil. Ens. Güzel Sanatlar Eğitimi, Ankara.
Yıldırım, A., ve Şimşek. H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şahin Oruç
Türkiye

Hüseyin Ateş ^*
Türkiye

Sibel Çağır
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2019

Kabul Tarihi

15 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA64UW86TF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Oruç, Ş., Ateş, H., & Çağır, S. (2019). Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 2(2), 253-273. https://izlik.org/JA64UW86TF

AMA

1.Oruç Ş, Ateş H, Çağır S. Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar. IJOTEM. 2019;2(2):253-273. https://izlik.org/JA64UW86TF

Chicago

Oruç, Şahin, Hüseyin Ateş, ve Sibel Çağır. 2019. “Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar”. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi 2 (2): 253-73. https://izlik.org/JA64UW86TF.

EndNote

Oruç Ş, Ateş H, Çağır S (01 Aralık 2019) Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi 2 2 253–273.

IEEE

[1]Ş. Oruç, H. Ateş, ve S. Çağır, “Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar”, IJOTEM, c. 2, sy 2, ss. 253–273, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64UW86TF

ISNAD

Oruç, Şahin - Ateş, Hüseyin - Çağır, Sibel. “Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar”. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi 2/2 (01 Aralık 2019): 253-273. https://izlik.org/JA64UW86TF.

JAMA

1.Oruç Ş, Ateş H, Çağır S. Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar. IJOTEM. 2019;2:253–273.

MLA

Oruç, Şahin, vd. “Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar”. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2019, ss. 253-7, https://izlik.org/JA64UW86TF.

Vancouver

1.Şahin Oruç, Hüseyin Ateş, Sibel Çağır. Türk Eğitim Sisteminde Geçmişten Günümüze Üstün Yetenekliler için Yapılan Uygulamalar. IJOTEM [Internet]. 01 Aralık 2019;2(2):253-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64UW86TF