Research Article

Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler

Volume: 9 Number: 2 December 25, 2024
EN TR

Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler

Abstract

Doğal afetler, gerekli planlama yapılmadığı takdirde, gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun meydana geldiği ülkelerde önemli mali ve ekonomik risklere neden olmaktadır. Doğal afetlerden kaynaklanan mali risklerin azaltılması amacıyla afet öncesi güçlendirme çalışmaları, afet sonrası müdahale önceliklerinin belirlenmesi ve yerel yönetimlerle risk paylaşımı gibi koşullu yükümlülükler afet yönetiminde etkili bir araç olarak kabul edilmektedir. Afet risk yönetiminde koşullu yükümlülükler, gelişmiş ülkeler başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma, başta deprem ve sel olmak üzere doğal afet riski yüksek olan Türkiye'de, afetin yol açtığı mali risklere hazırlıklı olmak ve üzerindeki yükü azaltmak amacıyla devletin koşullu yükümlülükleri etkin bir şekilde kullanmasını amaçlamaktadır. Bu bağlamda, çeşitli ülkelerde uygulanan koşullu yükümlülükler incelenecek ve Türkiye için çıkarımlarda bulunulacaktır. Türkiye’de afet öncesi gerekli önlemlerin alınması, afet sonrası ortaya çıkabilecek zararların tazmin edilmesi ve yeniden yapılandırılmanın sağlanması amacıyla hangi adımların atılacağı ve kimlerle işbirliği yapılacağı açık koşullu yükümlülükler ile net olarak belirlenmelidir. Bu doğrultuda devlet kademeleri arasında yetki paylaşımı anlaşmaları yapılmalı, yükümlülüklerin üst sınırının ne olacağı belirlenmeli ve bu sınırın aşılmayacağı açıkça belirtilmelidir. Ayrıca, bireylerin afet önleme tedbirlerini ve risk transferini teşvik edecek şekilde, bireysel hanelerin uğradığı kayıplara yönelik devlet desteği planlanmalıdır. Koşullu yükümlülüklerin azaltılması amacıyla doğal afet sigortası ve afet fonu gibi afet öncesi finansman araçlarının daha yaygın kullanılması için gerekli adımlar atılmalıdır.

Keywords

References

  1. Kaynakça AFAD (2023). Dünyada ve Türkiye’de Afet Finansmanı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
  2. Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği (2022). TC. Resmi Gazete Yayım 24.02.2022. Sayı 31760.
  3. Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun (2023). Kanun No. 7441. TC. Resmi Gazete Yayım 21.03.2023. Sayı 32.139.
  4. Altun, T. (2019). “Doğal Afet Önlemlerinin Politik Ekonomisi”, International Journal of Public Finance, 4(1), 75-98. https://doi.org/10.30927/ijpf.585338.
  5. Avdar, R. & Avdar, R. (2022). “Türkiye’de Yaşanan Doğa Kaynaklı Afetlerin Sosyo-Ekonomik Etkileri”, Afet ve Risk Dergisi, 5 (1), 11-12. https://doi.org/10.35341/afet.1032084.
  6. Benson, C. & Clay, E.J. (2004). Understanding the Economic and Financial Impacts of Natural Disasters. The World Bank: Disaster Risk Management Series No:4, Washington, DC. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/bca694fe-3880-583e-a829-f3f456b5f362/content. (Erişim: 10.02.2024).
  7. Benson, C. (1997). The Economic Impact of Natural Disasters in Vietnam. Overseas Development Institute, Working Paper 98. https://cdn-odi-production.s3.amazonaws.com/media/documents/7024.pdf. (Erişim: 10.01.2024). Bevan, D. & Cook, S. (2015). Public Expenditure Following Disasters. Policy Research Working Paper, No. 7355, World Bank, Washington, DC. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/22240. (Erişim: 05.02.2024).
  8. Brixi, H. P. & Mody, A. (2002) “Dealing with Government Fiscal Risk: An Overview”. Government at Risk: Contingent Liabilities and Fiscal Risks. (Ed.) Brixi H.P & Schick A., New York: Copublication of The World Bank and Oxford University Press, 21-58. https://openknowledge.worldbank.org/bitstreams/25c0e957-2c6d-5b5c-96ae-e7e5683b126c/download#page=35. (Erişim: 20.12.2023).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Economy, Public Finance, Theory of Treasury

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2024

Submission Date

May 16, 2024

Acceptance Date

September 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 2

APA
Ömür, Ö. M. (2024). Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler. International Journal of Public Finance, 9(2), 413-442. https://doi.org/10.30927/ijpf.1485294
AMA
1.Ömür ÖM. Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler. IJPF. 2024;9(2):413-442. doi:10.30927/ijpf.1485294
Chicago
Ömür, Özgür Mustafa. 2024. “Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları Ve Türkiye İçin Öneriler”. International Journal of Public Finance 9 (2): 413-42. https://doi.org/10.30927/ijpf.1485294.
EndNote
Ömür ÖM (December 1, 2024) Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler. International Journal of Public Finance 9 2 413–442.
IEEE
[1]Ö. M. Ömür, “Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler”, IJPF, vol. 9, no. 2, pp. 413–442, Dec. 2024, doi: 10.30927/ijpf.1485294.
ISNAD
Ömür, Özgür Mustafa. “Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları Ve Türkiye İçin Öneriler”. International Journal of Public Finance 9/2 (December 1, 2024): 413-442. https://doi.org/10.30927/ijpf.1485294.
JAMA
1.Ömür ÖM. Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler. IJPF. 2024;9:413–442.
MLA
Ömür, Özgür Mustafa. “Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları Ve Türkiye İçin Öneriler”. International Journal of Public Finance, vol. 9, no. 2, Dec. 2024, pp. 413-42, doi:10.30927/ijpf.1485294.
Vancouver
1.Özgür Mustafa Ömür. Doğal Afetlere İlişkin Mali Risk Yönetiminde Koşullu Yükümlülüklerin Rolü: Çeşitli Ülke Uygulamaları ve Türkiye İçin Öneriler. IJPF. 2024 Dec. 1;9(2):413-42. doi:10.30927/ijpf.1485294

________________________________________________________________________________________________________________________

9246    9241    Content on this site is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International license.