Rekreatif Olarak Fitness Yapan Bireylerde Beden İmajı ile Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, rekreatif olarak fitness yapan bireylerde beden imajı ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma grubu, Sakarya’da ikamet eden ve rekreatif olarak fitness yapan bireyler oluşturmaktadır. Bu kapsamda 50 kadın (%25,4) ve 147 (%74,6) erkek olmak üzere toplamda 197 gönüllü birey araştırmaya katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Bedeni Beğenme Ölçeği (BBÖ) ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PSÖ) uygulanmıştır. Kişisel bilgi formunda yaş, cinsiyet, egzersiz yılı, haftalık egzersiz sıklığı ve günlük egzersiz süresi bilgileri istenmiştir. Ölçeklerin normal dağılıma uygun olup olmadığını tespit etmek için çarpıklık ve basıklık test sonuçları incelenmiştir. İncelenen test sonuçlarına göre mevcut verilerin normal dağılıma uygun olduğu belirlenmiş ve değişkenlerin test edilmesinde parametrik test teknikleri kullanılmıştır. İstatistik analizlerde yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve pearson korelasyon test teknikleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda, BBÖ ile PSÖ arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, rekreatif olarak fitness yapan bireylerin beden imajı puanları arttıkça psikolojik sağlamlık puanları da artış göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fitness
• beden imajı
• psikolojik sağlamlık
• rekreasyonel aktivite

Examining the Relationship between Body Image and Psychological Resilience in Individuals Who Do Fitness as Recreational Activity

Abstract

The aim of the study is to examine the relationship between body image and psychological resilience in individuals who do fitness as recreational activity. The study group consists of individuals residing in Sakarya who do fitness as recreational activity. In this context, a total of 197 voluntary participants, including 50 females (25.4%) and 147 males (74.6%), took part in the research. The data collection tools employed in the study included a Personal Information Form, Body Appreciation Scale (BAS), and Psychological Resilience Scale (PRS). The Personal Information Form gathered information on age, gender, years of exercise experience, weekly exercise frequency, and daily exercise duration. Skewness and kurtosis test results were examined to determine whether the scales were normally distributed. Based on the test results, it was established that the collected data exhibited normal distribution, and therefore, Pearson Correlation test was applied for the relationship analysis. Descriptive analyses involved calculating percentages, frequencies, and arithmetic means. The findings revealed a low-level positive correlation between BAS and PRS. Consequently, it was determined that as the body image scores of individuals who do fitness as recreational activity increased, their psychological resilience scores also exhibited an increase. As a result, as the body image scores of individuals who do fitness as recreational activity increase, their psychological resilience scores also increase.

Keywords

• Fitness
• body image
• recreational activity
• psychological resilience

References

1. Alagül, Ö. (2004). Farklı spor branşlarındaki sporcuların atılganlık ile beden algısı ilişkisi, [Yüksek Lisans Tezi] Ege Üniversitesi.
2. Amissah, C. M., Nyarko, K., Gyasi-Gyamerah, A. A., & Anto-Winne, M. N. (2015). Relationships among body image, eating behavior and psychological health of University of Ghana students. International Journal of Humanities and Social Science, 5(6), 192-203.
3. Anlı, G., Akın, A., Eker, H., & Özçelik, B. (2015). Bedeni Beğenme Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 36, 505-511.
4. Ardahan, F., Turgut, T., & Kaplan Kalkan, A. (2016). Her yönüyle rekreasyon. Ankara: Detay Yayıncılık, 215.
5. Aşçı, F. H., Gökmen, H., Tiryaki, G., Aşçı, A., & Zorba, E. (1993). Sportif katılımın liseli erkek öğrencilerin beden bölgelerinden hoşnut olma düzeyleri üzerine etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 4 (3), 38-47.
6. Atik, E. L. (2013). Liseli ergenlerde bağlanma stilleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkide öz-yansıtma ve içgörünün rolü. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] İstanbul Bilim Üniversitesi.
7. Aydemir, B., Kul, M., & Kırkbir, F. (2023). Investigation of the relationship between brief resilience levels of taekwondo players and their levels of state and trait anxiety. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1-Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 1249-1260.
8. Bağcı, R., Uslu, S., & Sarıçam, H. (2019). Rekreasyonel etkinliklere katılan ve katılmayan bireylerin mutluluk yönelimlerinin incelenmesi. Uluslararası Spor Bilimleri Öğrenci Çalışmaları, 1(1), 27-34.

9. Bahadır, E. (2009). Sağlıkla ilgili fakültelerde eğitime başlayan öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
10. Bergeron, D. P. (2007). The relationship between body image dissatisfaction and psychological health: An exploration of body image in young adult men [Doctoral dissertation] The Ohio State University.
11. Bland, J. M., & Altman, D. G. (1997). Statistics notes: Cronbach's alpha. Bmj, 314(7080), 572.
12. Cash, T. F. (2004). Body image: Past, present, and future. Body image, 1(1), 1-5.
13. Çelik, O. B., Tekkurşun Demir, G., İlhan, E. L., Cicioğlu, İ., & Esentürk, O. K. (2019). Sporcu ergenlerde psikolojik sağlamlık. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14 (2), 296-303.
14. Çutuk, S., Beyleroğlu, M., Hazar, M., Akkuş-Çutuk, Z., & Bezci, Ş. (2017). The investigation of the relationship between psychological resilience levels and anxiety levels of judo athletes. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(1), 109-117.
15. Delextrat, A. A., Warner, S., Graham, S., & Neupert, E. (2016). An 8-week exercise ıntervention based on zumba improves aerobic fitnessand psychological well-being in healthywomen. Journal of Physical Activity and Health, 13(2), 131-139.
16. Demir, A., & Çifçi, F. (2020). Covid-19 pandemi sürecinde egzersizin lise öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 169-179.
17. Demir, Ş. (2023). Fitness egzersizine katılan bireylerin ruh hali ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi] Trakya Üniversitesi.
18. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
19. Düzen, A. Ç., & Özçelik, İ. Y. (2022). Lise Öğrencilerinin Spor Yapma Durumuna Göre Psikolojik Sağlamlık ve Mutluluk Düzeylerinin İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 176-191.
20. Featherstone, M. (2010). Body, image and affect in consumer culture. Body & Society, 16(1), 193-221.
21. Grogan, S. (2008). Body image: understanding body dissaticfaction in men, women, and children. NewYork: Psychology Press.
22. Gündoğan, F. (2006). Sirozlu hastaların beden imajı ve benlik saygılarının değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi] Abant izzet Baysal Üniversitesi. https://sozluk.gov.tr/ (Accessed 09 November 2023).
23. Karagöz, N., & Karagün, E. (2015). Profesyonel sporcuların beden imajı üzerine betimsel bir çalışma. Sport Sciences, 10 (4), 34-43.
24. Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, ilkeler ve teknikler. (32. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
25. Khazaeepool, M., Sadeghi, R., Majlessi, F., & Rahimi Foroushani, A. (2015). Effects of physical exercise program on happiness among older people. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 22(1), 47-57.
26. Khorshid, L., Eşer, İ., Denat, Y., & Çınar, Ş. (2007). An ınvestigation ınto the body ımage of women in menopause. International Journal of Human Sciences, 4(2), 1-14.
27. Kılıç, P. (2019). Ergenlerde beden imgesi ile psikolojik sağlamlık ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki [Doktora Tezi] Yıldız Teknik Üniversitesi.
28. Kim, D. H., Kim, J. H., & Park, K. J. (2023). The impact of regular exercise, competition experience, and physical self-efficacy on psychological resilience. Revista de Psicología del Deporte (Journal of Sport Psychology), 32(3), 1-19.
29. Koca, C., Aşçı, F. H., & Oyar, Z. B. (2003). Elit sporcuların denetim odağı ve fiziksel benlik algısının cinsiyete, yapılan spor branşına ve spor deneyimine göre karşılaştırılması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8 (4) , 3-10 .
30. Köroğlu, M., Çelik, S., & Tüt, E. (2023). Spor merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin beden imaji ve özgüven dü-zeylerinin incelenmesi. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2 (3), 137-160.
31. Neagu, A. (2015). Body image: A theoretical framework. In Proc. Rom. Acad. Series B. (Vol. 17, No. 1, pp. 29-38)
32. Önmen, H. (2021). Rekreasyonel amaçlı egzersiz yapan bireylerin mutluluk düzeyleri ile yaşam doyumlarının incelenmesi [Doktora Tezi] Necmettin Erbakan Üniversitesi.
33. Özen, Y. (2010). Kişisel sorumluluk bağlamında öznel ve psikolojik iyi oluş (sosyal psikolojik bir değerlendirme). Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 4, 46-58.
34. Özyıldırım, M., Yaman, Ç., & Yaman, M. S. (2023). The effect of online exercises on adult female's mindfulness, mental well-being and body image. The Online Journal of Recreation and Sports, 12(4), 863-871.
35. Pulur, A., & Gedik, A. (2021). Fitness merkezine giden bireylerin egzersiz bağımlılıklarının incelenmesi. Sportive, 4 (2), 12-23.
36. Sabiston, C. M., Pila, E., Vani, M., & Thogersen-Ntoumani, C. (2019). Body image, physical activity, and sport: A scoping review. Psychology of Sport and Exercise, 42, 48-57.
37. Sarıkan, Ü. (2021). Düzenli egzersiz yapan bireylerde ruh hali ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 211-518.
38. Seçer, E., & Yıldızhan, Y. Ç. (2020). The relationship between physical activity levels and psychological resilience of university students. Revista Turismo Estudos e Práticas-RTEP/UERN, (4), 1-12.
39. Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P., & Bernard, J. (2008). The brief resilience scale: assessing the ability to bounce back. International journal of behavioral medicine, 15, 194-200.
40. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: pearson.
41. Toselli, S., Rinaldo, N., Mauro, M., Grigoletto, A., & Zaccagni, L. (2022). Body ımage perception in adolescents: the role of sports practice and sex. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(22), 15119.
42. Tsitskari, E. (2023). Body image assessment of fitness centers´ members & behavioral intentions: can we actually achieve members´ retention? Retos: Nuevas Tendencias en Educación Fisica, Deporte y Recreación, (49), 270-278.
43. Yavuz, S. (2019). Bedensel engelli sporcuların psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik düzeylerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi] Aksaray Üniversitesi.