Gelenekten Geleceğe Doğal Bir Buluşma: Şile Bezi Koleksiyonu “35 Mil ve Ötesi”

Year 2025, Volume: 5 Issue: 10, 35 - 54, 30.06.2025

Feyza Erol , Kemal Can , Müge Tuğru Yıldırım

Abstract

Bu makalede, üniversite-sektör iş birliği kapsamında, ülkemizin kültürel
miraslarından biri olan Şile Bezi ile tasarlanan “35 Mil ve Ötesi” isimli kapsül
koleksiyonu tanıtılmıştır. Mahreç işareti alarak İstanbul’un ilk coğrafi işaretli
tekstil ürünü olan Şile Bezi’nin tarihsel bağlamı içinde günümüzdeki
konumunun ele alındığı bu çalışmada; geleneksel kullanım alanlarının yanı
sıra ürün çeşitliliğinin artırılması, köklü ve yenilikçi giyim markası olan
MUDO markası bünyesinde sosyal sorumluluk misyonuyla, kültürel bir değer
olan Şile Bezi’nin gündeme getirilmesi, modern giysi tasarımlarına
entegrasyonuyla çevre dostu üretim modellerinin sürdürülebilirliğinin
sağlanması amaçlanmıştır. Betimsel araştırma yöntemiyle markanın
sürdürülebilir moda ve kültürel mirasa yaklaşımı ortaya konmuş; tasarımcılar,
markalar ve kadın emeği ile gerçekleştirilen iş birliklerinin sektöre sunduğu
katkılar ve Şile Bezi’nin kültürel değerinin gelecek nesillere aktarımında bu
koleksiyonun örnek oluşturduğu vurgulanmıştır.

Keywords

Şile Bezi , Kültürel Miras , Koleksiyon , Sürdürülebilirlik , Kolektif İş Birliği

A Natural Meeting Between Tradition and the Future: Şile Cloth Collection “35 Miles and Beyond”*

Abstract

As part of a university-industry collaboration, this article introduces the
capsule collection titled “35 Miles and Beyond,” designed with Şile Cloth, one
of Turkey’s cultural heritages. In this study, which discusses the current status
of Şile Cloth recognized as Istanbul’s first geographically indicated textile
product within its historical context, the objectives include expanding its
traditional areas of use, increasing product variety, and bringing this cultural
value to the forefront through the socially responsible mission of MUDO, a
well-established and innovative fashion brand. The collection also seeks to
ensure the sustainability of eco-friendly production models through the
integration of Şile Cloth into modern clothing design.
Engaging with a descriptive research method, this study presents the brand’s
approach to sustainable fashion and cultural heritage. The article emphasizes
the contributions of collaborations realized through designers, brands, and
women's labor within the sector, and highlights how this collection serves as a
model in the transmission of the cultural values of Şile Cloth for future
generations.

Keywords

Şile Cloth , Cultural Heritage , Collection , Sustainability , Collective Cooperation.

References

• Alaç, A.E.,Buçak,M., Dağlar, M., Doğan, E.,(2013).“Kolektif Çalışma Becerisi”, Güvenlik Sektöründe Operasyonel Yöneticilik, Nobel Yayınları (pp.137-152)
• Bayburtlu, Ç. (2017).“Şile Bezi’nin Yeniden Yorumlanması ve Özgün Ürünlere Dönüştürülmesinin Önemi”, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 2017:Vol.3 e-ISSN : 2458-9381ISSN, s.449-460, 26.04.2025 tarihinde https://www.ulakbilge.com/makale/pdf/1574944578.pdf adresinden alındı.
• Cebeci, D., T.(2022).“Şile Bezi Dokumacılığının Tarihsel Yolculuğu”, International Socıal Scıences Studıes Journal Open Access Refereed E-Journal, Year: 2022 ,Vol: 8, Issue: 95, PP: 599-610, 26 04.2025 tarihinde https://sssjournal.com/files/sssjournal/1191283821_9_95_ID3860_Cebeci_599-610.pdf, adresinden alındı.
• Çeğindir, N.,Arga Ş., M.,Çileroğlu, B.(2023). “Geçmişten Geleceğe Kültür Bağı: Ehrama Dokunuşlar Sergisi,Yeni Fikir Dergisi”,15(30),39-48,12.04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/yenifikirjournal/article/1313731
• Er, B.ve Kara, S.(2019).“Somut Olmayan Kültürel Miras Kapsamındaki El Sanatları Ürünlerinde Sürdürülebilirlik”, Ulakbilge,42, s.755-763. 12.04.2025 tarihinde https://www.ulakbilge.com/makale/pdf/1574944578.pdf adresinden alındı.
• Er Bıyıklı, N., Saatçıoğlu, K., Yaykıran Sezgin, S. E., Celik, S. (2024). Sürdürülebilirlikte İleri Dönüşüm ve Kolektif İş Birliği Örneği; “Re-Love”. Art-E Sanat Dergisi, 17(33), 271-287, 26.04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/article/1446195#article_cite adresinden alındı.
• Er Bıyıklı, N. (2021). “Tekstil Ve Moda Tasarimi Eğitiminde Sektör İş Birliğiyle Yürütülen Tasarim Projelerinin Taraflar Açisindan Önemi”. Yıldız Journal of Art and Design, 8(1), 23-32. 26.04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/yjad/issue/64307/850266 adresinden alındı.
• Erol, F., (2024). “Denı̇m Gı̇ysı̇ Tasariminda Çevre Dostu Yaklaşimlar Ve Bı̇r Kapsül Koleksı̇yon Önerı̇sı̇”, s.32, Mimar Sinan Ünivesitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Sanatta Yeterlik Tezi.
• Dessein, J., Soini, K., Fairclough, G. ve Horlings, L. (2015). “Culture in, for and as Sustainable Development, Conclusions from the COST Action IS1007 Investigating Cultural Sustainability”, Jyväskylä Üniversitesi, Finlandiya, s.8, 08.05.2025 tarihinde https://www.culturalsustainability.eu/conclusions.pdf adresinden alındı.
• Erim Usluca, Ö., Demir, H., & Gezicioğlu, F. Y. (2017). Kültürel Mirasın Yaşatılmasına İlişkin Paylaşımlı Bir Çalışma" Mezitli Dokuma Projesi. İdil Dergisi, 6(s 2937).
• Fletcher, K., (2014). “Sustainable Fashion and Textiles Design Journeys” Second Edition, Routledge, Taylor & Francis Group London And New York, s.174-175
• Gezicioğlu, F. Y., Atalayer, G., Yalçın, M. B., Demir, H., Erim, Ö. U., Balota, B., & Vardar, M. (2022). Kültürel Bir Mirasin Canlandirilmasi Üzerine Deneysel Atölye Uygulamalari-1-“Sedefli Battaniye İçin Usta Öğretici Eğitimi”. Görünüm, (12), 15-34.
• Hoşkara, Ş., Lombardi, A., Doğaner, S. (2021). Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Ulaşmada Kültürel Mirasın Korunması ve Yönetiminin Rolü: Disiplinlerarası Bir Yaklaşım, Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36:4,1963-1975 27.04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/gazimmfd/issue/64589/800950#article_cite adresinden alındı.
• İSMEP6,(2014).“Kültürel Mirasın Korunması”, İSMEP Rehber Kitaplar Beyaz, Gemi Sosyal Proje Ajansı, s.11
• Saatçıoğlu, K., Er Bıyıklı, N., ve Yaykıran Sezgin, S. E. (2021). Tasarımda Sürdürülebilirlik Anlayışı ile Bir Değer Yaratmak: Kültürel Miras Kavramı. STAR Sanat Ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(3), 138- 156. 31.03.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/stardergisi/issue/66545/1011776 adresinden alındı.
• Kipöz, Ş. ve Atalay, D. (2015). Etik modanın temsiliyeti bağlamında vaatleri ve çelişkileri: ‘etik moda’ ne kadar etik sunuluyor?, Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 14, 101-115. 31.03.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/yedi/issue/21847/234894#article_cite adresinden alındı.
• Kurt, Ü.,Yavuz, M.,(2013).“Üniversite Sanayii İşbirliği: Dünü, Bugünü, Geleceği”, Süleyman Dermirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), Özel Sayı, 50-57. 04 05.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/sdufenbed/issue/20800/222071 adresinden alındı.
• Öksüz Kuşçuoğlu, G.,veTaş,M. (2017). “Sürdürülebilir Kültürel Miras Yönetimi”, Yalvaç Akademi Dergisi, 2(1), 58-67. 08.05.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalvac/issue/32621/334791#article_cite adresinden alındı.
• MEB, (2012).T.C. Millî Eğitim Bakanliği El Sanatlari Teknolojisi, Şile Bezi Dokuma, Ankara. Ss 2-27).
• Nas, E. (2022). “Ürün Tasariminda Kültürel Sürdürülebilirlik Ve Özgün Değer”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24 (ÖZEL SAYI), 81-99. 26 04.2025 https://dergipark.org.tr/tr/pub/deusosbil/issue/74302/1190378 08.05.2025 tarihinde adresinden alındı.
• Onur, A., D. (2020). “Oya Örücülüğünün Nesı̇ller Arasi Aktariminin Sağlanmasinda Kurumsal Ve Kolektı̇f Tasarim Kültürünün Rolü”, DergiPark Akademik, Milli Folklor, Yıl 2020, Cilt: 16 Sayı: s.128, 244 - 259, 26 04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/millifolklor/issue/58685/847538#article_cite adresinden alındı.
• Öndoğan Z.ve N., Mıncı, D.,2024:İİ, (2024).“Anadolu Motı̇flerı̇nı̇n Çağdaş Desen Tasarımlarına Yansımaları”, Iksad Publications, Ankara / Türkiye tarihinde https://iksadyayinevi.com/wpcontent/uploads/2024/10/ANADOLU-MOTIFLERININ-CAGDAS-DESEN-TASARIMLARINAYANSIMALARI.pdf adresinden alındı.
• Paralı,Y.,A.(2023).“Moda Tasariminda Kültürel Sürdürülebilirlik Ve Kültür Odakli Tasarim Süreci”, New Era International Journal Of Interdisciplinary Social Researches, Vol8(2023) Issue:17, ISSN 2757-5608, s.144, https://www.academia.edu/110566171/Moda_Tasariminda_Kültürel_Sürdürülebi_li_rli_k_Ve_Kültür _Odakli_Tasarim_Süreci_ 26 04.2025 tarihinde alındı.
• Temir, Ş., R., (2010). “Geçmişten Günümüze Şile ve Şile Bezi”, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Sanat Eserleri Dizisi:481, Ankara
• Türkoğlu, İ. (2020). “Sürdürülebı̇lı̇r Kalkinmada Kültür Mı̇rasinin Yerı̇ Ve Önemı̇”, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 20, Temmuz 2020, s. 117-143. 01.04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1164814 adresinden alındı.
• Uğurlu, S., S.,(2022). “Türkiye Dokuma Atlası:Anadolu’nun Miras Kumaşları”, Cumhurbaşkanlığı Yayınları, 29. 04.2025 tarinde https://www.turkiyedokumaatlasi.com/dokuma.php adresinden alındı.
• Uğurlu, S., S., (2022). “Anadolu Dokumacılığının Günümüzdeki Durumu”, Türkiye Dokuma Atlası: Anadolu’nun Miras Kumaşları”, 29. 04.2025 tarihinde https://www.turkiyedokumaatlasi.com/dokuma.php adresinden alındı.
• Uzgidim, G. (2024). “Kültürel Mirasın Sürdürülebilirliği Kapsamında Tekstil Eserlerde Belgeleme Çalışmalarının Önemi”, Uluslararası Dorlion Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Vol./Cilt: 2 / Issue/Sayı:2 Aralık2024, ss.524-543. 31.03.2025 tarihinde https://dorlionjournal.com/index.php/pub/article/view/90 adresinden alındı.
• Yaşar, N. ve Önlü, N. (2022). “İzmir’in gelecek kuşaklara mirası Ödemiş ipeklileri ve Tire Beledi dokumalarının son durumu”. yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, İzmir Özel Sayısı, 111-122. s121. 26 04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/yedi/issue/71473/1144290 adresinden alındı.
• Yetmen, G. (2022),“Geleneksel Şile Bezi’nin Sürdürülebilir Tasarim Anlayişi İle Yeniden Markalaşmasi Önerisi”, SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Aralık22’ Cilt:15 Sayı:30, ISSN 1308- 2698, s.1329, 26 04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/73845/1176580 adresinden alındı.
• Yıldız Altın, K. (2022). “Bir Kültürel-Yaratici Endüstri Modeli Olarak Sümerbank Nazilli Basma Fabrikasi”. Folklor Akademi Dergisi, 5(1), 169-183. 1087998 26 04.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/folklor/issue/69545/1087998 adresinden alındı.
• Yıldırım, P., D. (2020).: “Kırsal kalkınmada kadın kooperatiflerinin rolü:Ahatlı kadın kooperatifi örneği”, ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, s,11, 05.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/etusbed/issue/56704/773656
• Çevrimiçi. (2016). BMT, 03.05.2025 tarihinde https://turkiye.un.org/tr/sdgs/17 adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2022, 29 Haziran). ELLE Türkiye. Gaziantep’in Kutnu Kumaşı, Dior’un İlkbahar-Yaz 2023 Koleksiyonunda. 08.05.2025 tarihinde https://www.elle.com.tr/moda/moda-haberleri/gaziantepinkutnu-kumasi-diorun-ilkbahar-yaz-2023-koleksiyonunda adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2022, Haziran 27). İSTKA, 03.05.2025 tarihinde https://www.istka.org.tr/haber/sile-bezi-hunerliellerde-hayat-buluyor adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2020, Ağustos 28). İSTKA, 09.06.2025 tarihinde https://www.istka.org.tr/haber/sile-bezi-kirsalkadin-kooperatifi-projesi-desteklenecek adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2025, Nisan 27). WCED, 27.04.2025 tarihinde https://sdgs.un.org adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2022, Temmuz 21). Kutnia, 03.05.2025, tarihinde https://gso.org.tr/tr/haberler/gso-heyetindenkutnia-ceosu-julide-konukogluna-tebrik-ziyareti-1574.html adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2024, Mayıs 08). Culture 21: Kültür İçin Gündem 21 (Agenda 21 for culture) 27.04.2025 tarihinde https://www.agenda21culture.net/sites/default/files/files/documents/multi/ag21c_tr.pdf,adresinden alındı.
• Çevrimiçi.(2003).SOKÜM, Somut Olmayan Kültürel Miras Enstitüsü, 03.05.2025 tarihinde http://www.sokumenstitusu.org.tr/AltMenu/8/Koruma adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2025 Nisan27).Sürdürülebilirlik,https://www.merriamwebster.com/dictionary/sustainabiliy
• Çevrimiçi. (2016). T.C.Ş.K 01,05.2025 tarihinde http://www.sile.gov.tr/sile-bezi adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2025, Haziran 03). TDK Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr
• Çevrimiçi. (2021).TPK,25.05.2025 tarihinde https://www.turkpatent.gov.tr/cografi-isaret adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2025, Nisan 29). TDA, 2021:88. https://www.turkiyedokumaatlasi.com/basinda.php
• Çevrimiçi. (2017).TPK, 26.05.2025.tarihinde https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/272.pdf alındı.
• Çevrimiçi. (2003, Nisan 17). UNESCO ICH., (2003).“Somut Olmayan Kültürel Mİrasın Korunması Sözleşmesi”, s.2, 27.04.2025 tarihinde https://ich.unesco.org/doc/src/00009-TR-PDF.pdf adresinden alındı.
• Çevrimiçi. (2023). 03.05.2025, https://www.hafta.com.tr/sadece-bir-kumas-degil-kulturel-miras-haberi705019
• Çevrimiçi. (2025). ŞİLE:10.05.2025 tarihinde https://sile.bel.tr/tr/sile-rehberi/sile-tarihi-yapilari/ adresinden alındı.