Anti-Vaccination and Vaccine Hesitancy in Social Media: A Systematic Review in the Context of Türkiye

Vaccination is one of the most significant public health interventions, yet vaccine hesitancy and anti-vaccination movements have become increasingly prevalent, particularly on social media. This study systematically reviews academic research on the relationship between social media and vaccine hesitancy in Türkiye, covering studies published between 2015 and 2024. The research examines the dominant themes, arguments and communication strategies used in anti-vaccine narratives on platforms such as X, Facebook, Instagram, YouTube and Ekşi Sözlük. Findings indicate that misinformation, conspiracy theories, and distrust in health authorities significantly influence vaccine hesitancy. Additionally, anti-vaccine accounts often use social media to amplify their messages through engagement strategies, including viral hashtags and coordinated campaigns. The systematic review identifies six major themes: characteristics of anti-vaccine accounts, the relationship between social media and anti-vaccination, propagated conspiracy theories, anti-vaccine content and claims, sentiments towards COVID-19 vaccines, and key actors in vaccine debates. The study highlights the urgent need for interdisciplinary research to combat vaccine misinformation and proposes strategies such as improving digital health literacy, leveraging social media for pro-vaccine messaging and implementing AI-powered content moderation. Addressing vaccine hesitancy requires a comprehensive communication approach that counters misinformation while fostering trust in health authorities. This study provides a foundation for future research and policy recommendations to mitigate the public health risks associated with online anti-vaccine discourse.

Aşılama en önemli halk sağlığı müdahalelerinden biridir, ancak aşı tereddüdü ve aşı karşıtı hareketler özellikle sosyal medyada giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de sosyal medya ve aşı tereddütü arasındaki ilişkiyi inceleyen akademik araştırmaları 2015-2024 yılları arasında yayınlanan çalışmaları kapsayacak şekilde sistematik inceleme yöntemiyle gözden geçirmektedir. Araştırma, X, Facebook, Instagram, YouTube ve Ekşi Sözlük gibi platformlardaki aşı karşıtı anlatılarda kullanılan baskın temaları, argümanları ve iletişim stratejilerini incelemektedir. Bulgular, yanlış bilgilendirme, komplo teorileri ve sağlık otoritelerine güvensizliğin aşı tereddüdünü önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, aşı karşıtı hesaplar, viral hashtag'ler ve koordineli kampanyalar da dahil olmak üzere etkileşim stratejileri yoluyla mesajlarını güçlendirmek için sosyal medyayı sıklıkla kullanmaktadır. Sistematik inceleme altı ana temayı tanımlamaktadır: aşı karşıtı hesapların özellikleri, sosyal medya ve aşı karşıtlığı arasındaki ilişki, yayılan komplo teorileri, aşı karşıtı içerik ve iddialar, COVID-19 aşılarına yönelik duygular ve aşı tartışmalarındaki kilit aktörler. Çalışma, aşı konusundaki yanlış bilgilerle mücadele etmek için disiplinler arası araştırmalara duyulan acil ihtiyacı vurgulamakta ve dijital sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi, aşı yanlısı mesajlar için sosyal medyadan yararlanılması ve yapay zeka destekli içerik moderasyonunun uygulanması gibi stratejiler önermektedir. Aşı tereddütlerinin giderilmesi, sağlık yetkililerine olan güveni artırırken yanlış bilgilendirmeye karşı koyan kapsamlı bir iletişim yaklaşımı gerektirmektedir. Bu çalışma, çevrimiçi aşı karşıtı söylemle ilişkili halk sağlığı risklerini azaltmaya yönelik gelecekteki araştırma ve politika önerileri için bir temel oluşturmaktadır.