Review

Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi

Volume: 8 Number: 1 January 31, 2023
TR EN

Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi

Abstract

Kistik fibrozis, epitel hücresi membranındaki Kistik Fibrozis Transmembran Regülator adlı klor kanalında meydana gelen mutasyon sonucu dış salgı bezlerindeki fonksiyon bozukluğudur. Kistik Fibrozis Transmembran Regülatordeki yapısal ve fonksiyonel bozukluk; solunum yolları, pankreas, safra kanalları, üreme organları ve gastrointestinal sistem gibi organların epitel hücre membranlarında klor transportunun bozulmasına neden olur. Kistik fibrozisli hastalarda görülen akciğer enfeksiyonu morbidite ve mortalite prevalansını arttırmaktadır. Kistik fibrozis; hava yollarında oluşan kalınlaşmış sekresyonlar, enfeksiyon artışı ve kalıcılığı için olumsuz bir ortam yaratmaktadır. Viral enfeksiyonlar, kistik fibrozisin seyrinde önemli bir rol oynadığı için, kistik fibrozisli hastalarının şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs-2 enfeksiyonu durumunda ciddi belirtiler geliştirme riskinin yüksek olduğu düşünülmektedir. Ancak kistik fibrozisli hastalar arasında koruyucu maske takılması, insanlarla temasın az olması veya konakçı faktörlerden kaçınma gibi davranışlar sayesinde akut solunum sendromu koronavirüs-2 insidansının (%0,07) genel popülasyonlardaki ortalama insidansın (%0,15) altında olduğu görülmüştür. Kistik fibrozisli hastalar ve aileleri, hastalığın yönetilmesinde genel popülasyona kıyasla birçok zorlukla karşı karşıyadır. Özellikle pandemi döneminde ilaç tedavisi, fizyoterapi, egzersiz ve tıbbi beslenme tedavisi gibi yöntemlerle yönetilen kistik fibrozis tedavi sürecinde kişiselleştirilmiş beslenme tedavisi uygulayarak bireylerin sağlığını olumlu yönde etkilemek oldukça önemlidir. Pandemi dönemi; besine ulaşımdaki zorluk, sosyal izolasyon ve gıda güvensizliği gibi nedenler ile kistik fibrozisli hastaların beslenme alışkanlıklarında değişikliklere neden olmuş olabilir. Bu derleme makalenin amacı kistik fibrozisli hastalarda COVID-19’un etkisini incelemek ve pandemi dönemindeki tıbbi beslenme tedavisini değerlendirmektir.

Keywords

References

  1. Fanconi G, Uehlinger E, Knauer C. Das Coeliakiesyndrom bei angeborener zystischer Pankreasfibromatose und Bronchiektasien. Wien Med Wochenschr. 1936;86:753-6.
  2. Andersen DH. Cystic fibrosis of the pancreas and its relation to celiac disease: a clinical and pathologic study. American journal of Diseases of Children. 1938;56(2):344-99.
  3. Naehrig S, Chao CM, Naehrlich L. Cystic Fibrosis. Dtsch Arztebl Int. 2017;114(33-34):564-74.
  4. Scotet V, L'Hostis C, Ferec C. The Changing Epidemiology of Cystic Fibrosis: Incidence, Survival and Impact of the CFTR Gene Discovery. Genes (Basel). 2020;11(6).
  5. Aydemir Ö, Kiper N. Dünyada ve Ülkemizde Kistik Fibrozis Hastalığı. Türkiye Klinikleri J Int Med Sci. 2007;3(14):1-3.
  6. Hangul M, Pekcan S, Kose M, Acican D, Sahlar TE, Erdogan M, et al. The Incidence of Cystic Fibrosis in the Central Region of Anatolia in Turkey Between 2015 and 2016. Balkan Med J. 2019;36(3):179-83.
  7. Parkins MD, Somayaji R, Waters VJ. Epidemiology, Biology, and Impact of Clonal Pseudomonas aeruginosa Infections in Cystic Fibrosis. Clin Microbiol Rev. 2018;31(4).
  8. Türk Toraks Derneği. Kistik Fibrozis Tanı ve Tedavi Rehberi. Türk Toraks Dergisi. 2011;12(2):1-140.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

January 31, 2023

Submission Date

January 27, 2022

Acceptance Date

August 11, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 8 Number: 1

APA
Yıldız, M., Canarslan, B., & Aslan Gönül, B. (2023). Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(1), 177-182. https://izlik.org/JA87PE35TP
AMA
1.Yıldız M, Canarslan B, Aslan Gönül B. Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi. İKÇÜSBFD. 2023;8(1):177-182. https://izlik.org/JA87PE35TP
Chicago
Yıldız, Melike, Büşra Canarslan, and Büşra Aslan Gönül. 2023. “Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi Ve Tıbbi Beslenme Tedavisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (1): 177-82. https://izlik.org/JA87PE35TP.
EndNote
Yıldız M, Canarslan B, Aslan Gönül B (January 1, 2023) Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 1 177–182.
IEEE
[1]M. Yıldız, B. Canarslan, and B. Aslan Gönül, “Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi”, İKÇÜSBFD, vol. 8, no. 1, pp. 177–182, Jan. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA87PE35TP
ISNAD
Yıldız, Melike - Canarslan, Büşra - Aslan Gönül, Büşra. “Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi Ve Tıbbi Beslenme Tedavisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/1 (January 1, 2023): 177-182. https://izlik.org/JA87PE35TP.
JAMA
1.Yıldız M, Canarslan B, Aslan Gönül B. Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi. İKÇÜSBFD. 2023;8:177–182.
MLA
Yıldız, Melike, et al. “Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi Ve Tıbbi Beslenme Tedavisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 8, no. 1, Jan. 2023, pp. 177-82, https://izlik.org/JA87PE35TP.
Vancouver
1.Melike Yıldız, Büşra Canarslan, Büşra Aslan Gönül. Kistik Fibrozisli Hastalarda COVID-19’un Etkisi ve Tıbbi Beslenme Tedavisi. İKÇÜSBFD [Internet]. 2023 Jan. 1;8(1):177-82. Available from: https://izlik.org/JA87PE35TP



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.