Research Article

Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi

Volume: 8 Number: 2 June 21, 2023
EN TR

Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Çalışmada deprem sonrası salgın oluşturma potansiyeline sahip enfeksiyon hastalıklarının belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Sistematik bir değerlendirme olan bu araştırmada veri kaynağı olarak, 28 Şubat 2023 ve öncesinde, deprem sonrasında enfeksiyon hastalıklarının insidansını belirleyen 20 adet araştırma kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler birim sayısı, yüzde, ortalama ± standart sapma değerleri olarak verildi. Bağımlı iki gruplu değişkenlerin karşılaştırmaları Wilcoxon testi ile yapıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edildi. Bulgular: Araştırmaların %60’ı kohort retrospektif, %30’u kohort prospektif; %40’ı deprem öncesi ve deprem sonrasına ilişkin veri sunmakta idi. Araştırmalar 1980 ile 2016 yılları arasında gerçekleşen 7,90±1,41 Richter büyüklüğündeki depremlerle ilgili idi. Enfeksiyon hastalıkları insidans ortalamaları deprem öncesinde 15,47±22,94, deprem sonrasında ise 1465,29±3379,69. Deprem sonrasındaki insidans ortalamalarındaki artış anlamlı düzeyde idi (p<0,05). Genel olarak, solunum sistemi (akut solunum yolu enfeksiyonu, pnömoni, tüberküloz difteri ve vadi ateşi), gastrointestinal sistem (akut gastroenterit, viral hepatitler), vektör kaynaklı (sıtma, leishmaniyazis, zika virüsü ve japon-ensefaliti) enfeksiyon hastalıklarına ek olarak, tetanoz deprem sonrasında salgın yapma potansiyeli bulunan enfeksiyon hastalıkları arasında idi. 2001 ve 2020 yılları arasında gerçekleşen depremler temel alındığında, Asya kıtasında, vektör kaynaklı enfeksiyon hastalıkları alt grup kategorilerinde deprem sonrası insidans ortalamaları deprem öncesine kıyasla belirgin düzeyde fazla idi (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, depremlerden sonra enfeksiyon hastalıkları insidansında artış olduğunu gösterdi. Kurumların deprem sonrasında dönemde acil sağlık hizmetleri, yeterli barınak, gıda kaynağı, temiz içme ve kullanma suyu ve güvenilir sağlık sistemleri sağlamayı içeren uygulanabilir, etkili stratejiler geliştirmesi faydalı olacaktır

Keywords

References

  1. Leith A, Sharpe JA. Deep-Focus earthquakes and their geological significance. J Geol. 1936;44(8):877e917.
  2. Kessler RC, Sonnega A, Bromet E, Hughes M, Nelson CB. Posttraumatic stress disorder in the national comorbidity survey. Arch Gen Psychiatr 1995;52(12): 1048e60.
  3. Kınıklı S, Cesur S. (2020). Afetlerde enfeksiyon kontrol önlemleri. Uluslararası Modern Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;1(1):15-23.
  4. Charnley GE, Kelman I, Gaythorpe KA, Murray KA. Traits and risk factors of post-disaster infectious disease outbreaks: A systematic review. Scientific reports. 2021;11(1):1-14.
  5. Suk JE, Vaughan EC, Cook RG, Semenza JC. Natural disasters and infectious disease in Europe: A literature review to identify cascading risk pathways. European journal of public health. 2020;30(5):928-935.
  6. Watson JT, Gayer M, Connolly MA. Epidemics after natural disasters. Emerg Infect Dis.2007;13(1):1-5.
  7. Bompangue D, Giraudoux P, Piarroux M, Mutombo G, Shamavu R, Sudre B., Mutombo A, Mondonge V, Piarroux, R. Cholera epidemics, war and disasters around Goma and Lake Kivu: An eight-year survey. PLoS neglected tropical diseases. 2009;3(5):e436.
  8. Walton DA, Ivers LC. Responding to cholera in post-earthquake Haiti. New Engl J Med. 2011;364:3–5.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 13, 2023

Publication Date

June 21, 2023

Submission Date

March 12, 2023

Acceptance Date

May 15, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 8 Number: 2

APA
Akbıyık, A., & Tekindal, M. A. (2023). Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 489-499. https://izlik.org/JA56BX25EG
AMA
1.Akbıyık A, Tekindal MA. Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi. İKÇÜSBFD. 2023;8(2):489-499. https://izlik.org/JA56BX25EG
Chicago
Akbıyık, Ayşe, and Mustafa Agah Tekindal. 2023. “Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (2): 489-99. https://izlik.org/JA56BX25EG.
EndNote
Akbıyık A, Tekindal MA (June 1, 2023) Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 2 489–499.
IEEE
[1]A. Akbıyık and M. A. Tekindal, “Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi”, İKÇÜSBFD, vol. 8, no. 2, pp. 489–499, June 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56BX25EG
ISNAD
Akbıyık, Ayşe - Tekindal, Mustafa Agah. “Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/2 (June 1, 2023): 489-499. https://izlik.org/JA56BX25EG.
JAMA
1.Akbıyık A, Tekindal MA. Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi. İKÇÜSBFD. 2023;8:489–499.
MLA
Akbıyık, Ayşe, and Mustafa Agah Tekindal. “Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 8, no. 2, June 2023, pp. 489-9, https://izlik.org/JA56BX25EG.
Vancouver
1.Ayşe Akbıyık, Mustafa Agah Tekindal. Deprem Sonrası Salgın Oluşturma Potansiyeline Sahip Enfeksiyon Hastalıklarının Belirlenmesi. İKÇÜSBFD [Internet]. 2023 Jun. 1;8(2):489-9. Available from: https://izlik.org/JA56BX25EG



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.