Embracing Life Again: Basic Body Awareness Therapy in the Management of Post-Traumatic Stress Disorder Due to Earthquake

Abstract

Earthquakes are an unavoidable natural disaster that affects a large population in a wide geography and has medical, economic and social consequences. The earthquake that affected approximately 15 million citizens in Turkey in 11 provinces on 06.02.2023 was among the two biggest earthquakes of the century. Although some of the survivors of the earthquake are injured physically, majority of them are psychologically. Unusual situations such as earthquakes can be the cause of many mental disorders such as temporary acute stress disorder or life-long post-traumatic stress disorder, depression, and various anxiety disorders. Post-traumatic stress disorder that develops as a result of an earthquake is a mental disorder that occurs after exposure to a traumatic event and causes reactions of anxiety, distress tolerance and helplessness in the individual. Traumatic events are defined as events that threaten the integrity of an individual's life. The perception of the body may be impaired due to trauma and the balance of mind and body may be disturbed. Therefore, it is thought that improving the interaction of the body and the mind is an important necessity, especially in such a process. In this direction, it is thought that basic body awareness therapy, which aims to increase physical and emotional balance, is an important alternative method. In this review, it is aimed to give information about basic body awareness therapy in the management of post-traumatic stress disorder developed as a result of earthquake, with its application methods and results.

Keywords

• Earthquake
• posttraumatic stress disorder
• basic body awareness therapy
• physiotherapy
• rehabilitation.

Yeniden Yaşama Sarılmak: Deprem Sonucu Gelişen Travma Sonrası Stres Bozukluğu Yönetiminde Temel Beden Farkındalık Terapisi

Abstract

Depremler geniş bir coğrafyada nüfusun büyük çoğunluğunun etkilendiği, tıbbi, ekonomik ve toplumsal sonuçları olan, önlenemeyen doğal bir afettir. Türkiye’de 06.02.2023 tarihinde 11 ilde, yaklaşık 15 milyon vatandaşımızı etkileyen deprem, yüzyılın en büyük iki depremi arasında yer almaktadır. Depremde sağ kalanların bir kısmı bedenen yaralansa da çoğunluğu psikolojik olarak yaralanmaktadır. Deprem gibi olağandışı durumlar, geçici olarak gelişen akut stres bozukluğu veya ömür boyu sürebilecek travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, çeşitli anksiyete bozuklukları gibi birçok ruhsal bozukluğun nedeni olabilmektedir. Deprem sonucu gelişen travma sonrası stres bozukluğu, travmatik bir olaya maruz kaldıktan sonra ortaya çıkan, bireyde anksiyete, sıkıntıya dayanamama ve çaresizlik tepkilerine neden olan ruhsal bir bozukluktur. Travmatik olaylar bireyin yaşam bütünlüğünü tehdit eden olaylar olarak tanımlanmaktadır. Travma nedeniyle beden algısı ile zihin ve beden dengesi bozulabilmektedir. Bu nedenle bireyleri beden ile zihin etkileşimini iyileştirmenin özellikle böyle bir süreçte önemli bir gereklilik olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda fiziksel ve duygusal dengeyi arttırmayı amaçlayan temel beden farkındalık terapisinin önemli bir alternatif yöntem olduğu düşünülmektedir. Bu derlemede, deprem sonucu gelişen travma sonrası stres bozukluğunun yönetiminde temel beden farkındalık terapisi, uygulama yöntemleri ve sonuçları hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Keywords

• Deprem
• travma sonrası stres bozukluğu
• temel beden farkındalık terapisi
• fizyoterapi
• rehabilitasyon.

References

1. Özdoğan S. Türkiye’nin deprem bölgeleri. Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 1993; 2: 68-53.
2. Kara H, Türkiye’deki şehir yerleşmelerinde afet sonrasına yönelik afet merkezleri planlaması. TMMOB Afet Sempozyumu; Ankara, Türkiye. 2007.
3. United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR). [cited 2022 December 13]. Available from https://www.undrr.org/.
4. Güven K. Marmara depremini yaşayan yetişkinlerin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile travma sonrası gelişim ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi [master’s thesis]. [İstanbul]: Maltepe Üniversitesi; 2010. 161 p.
5. Kardaş F. Van depremini yaşayan üniversite öğrencilerinin travma sonrası stres travma sonrası büyüme ve umutsuzluk düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [master’s thesis]. [Van]: Yüzüncü Yıl Üniversitesi; 2013. 36 p.
6. Doğan S. Deprem ve işkence sonrası oluşan posttravmatik stres bozukluğunun karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi [Specilization in Medicine]. [Ankara]: Ankara Üniversitesi; 2001;35-14.
7. Baysak E. Acil ve yoğun bakım çalışanlarında travma sonrası stres bozukluğu, stresle başa çıkma tarzları, tükenmişlik ve ilişkili etkenler [Specilization in Medicine]. [Ankara]: Gazi Üniversitesi; 2010.
8. Sever MS, Erek E, Vanholder R, Akoğlu E, Yavuz M, Ergin H, et al. Marmara Earthquake Study Group. The Marmara earthquake: epidemiological analysis of the victims with nephrological problems. Kidney Int. 2001 Sep;60(3):1114-23.

9. Öztürk E. Travma ve dissosiyasyon: dissosiyatif kimlik bozukluğunun psikoterapisi ve aile dinamikleri, 1. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri 2017.
10. Kardaş F, Tanhan F. Van depremini yaşayan üniversite öğrencilerinin travma sonrası stres, travma sonrası büyüme ve umutsuzluk düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018; 15(1):1-36.
11. Şar V, Öztürk, E. What is trauma and dissociation? Journal of Trauma Practice. 2005; 4(1-2): 20-7.
12. Fischer G, Riedesser P. Lehrbuch der psychotraumatologie (textbook of psychotraumathology). München: Ernst Reinhardt Verlag. 1999.
13. Akcan G. Travmanın psikolojik bileşenleri-Post travmatik stres bozukluğu. Turaz Akademi. 2018.
14. Taylor Q. Foundations of Global Health & Huran Rights, by Lawrence O. Gostin & Benjamin Mason Meier (eds), Oxford University Press, New York. 2020. 488 p. https://who.int/about/governance/constitution.
15. Robinson J. Elkan R. Health needs assessment. New York: Pearson Professional Limited. 1996.
16. Bowling A. Measuring health. Berkshire/England: Open University Press. 1991.
17. Slee VN et al. Health çare terms. Minnesota: Tringa Press. 1996; 372- 7.
18. Türksoy N. Psikolojik travma ve tanım sorunları. Psikolojik travma ve sonuçları. Ed:Tamer Aker ve M. Emin Önder. İstanbul: 5US Yayınları. 2003. p. 19-9.
19. Öztürk E. Travma kökenli dissosiyatif bozukluk vakalarının aile bireylerindeki çocukluk çağı travmaları [doctoral thesis]. [İstanbul]: İstanbul Üniversitesi. 2003.199 p.
20. Aydın NZ. Depremde Boşalan Şehirler ve Olası Sorunlar: Kahramanmaraş Örneği. Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrası İçin Akademik Öneriler. 2023. p. 698-61.
21. Halpern J, Vermeulen K. Disaster mental health ınterventions: core principles and practices. NY: Routledge. 2017.
22. Kukuoğlu A. Doğal afetler sonrası yaşanan travmalar ve örnek bir psikoeğitim programı. Afet ve Risk Dergisi. 2018;1(1):52-39.
23. Yakut İ. Toplumun deprem tehlikesine hazırlıklı olması ve yerel toplumsal gruplarla etkileşim (İzmit Saraybahçe’de yapılan alan araştırması). Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi;2004:(4), 111-83.
24. Battal S, Özmenler N. Posttravmatik stres bozukluğu ve akut stres bozukluğu. Psikiyatri Temel Kitabı, C Güleç, E Köroğlu (Ed), Ankara: Hekimler Yayın Birliği 1997.
25. Şuer T. Posttravmatik stres bozukluğu. Medikal Açıdan Stres ve Çareleri Sempozyum Dizisi. 2005; 47: 205-210.
26. Foa EB, Ke ane TM, Freidman MJ. Guidelines for Treatment of PTSD. Journal of Traumatic Stress. 2000 Jun 30; 13:4.
27. Sarman A. Elâzığ ili Karakoçan ilçesinde yaşanan yıkıcı deprem sonrasında, depremi yaşayan İlköğretim çağı çocuklarda kaygı düzeyi, depresyon belirtileri ve etkileyen faktörler [master’s thesis]. [Elâzığ]: Fırat Üniversitesi; 2012.
28. Demyttenaere K, Bruffaerts R, Posada-Villa J, Gasquet I, Kovess V, Lepine JP, et al, Prevalence, severity, and unmet need for treatment of mental disorders in the World Health Organization World Mental Health Surveys. JAMA. 2004 Jun 2;291(21):2581-90. doi: 10.1001/ jama.291.21.2581.
29. Schore AN. Affect dysregulation and disorders of the self. New York: Norton; 2003. 432 p.
30. Schore AN, The effects of a secure attachment relationship on right brain development, affect regulation, and infant mental health. Infant Mental Health Journal, 2001 Jan;22(1‐2):269-1.
31. Levine PA, Blakeslee A, Sylvae J. Reintegrating fragmentation of the primitive self: Discussion of “somatic experiencing”. Psychoanalytic Dialogues. 2018;28(5):628-620.
32. Kolk BA. Beden kayıt tutar travmanın iyileşmesinde beyin, zihin ve beden (Çev. NC Maral). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2019. 462 p.
33. Porges SW. Polyvagal Theory: A biobehavioral journey to sociality. Compr Psychoneuroendocrinol. 2021 Jun 16; 7:100069. doi: 10.1016/j. cpnec.2021.100069. PMID: 35757052; PMCID: PMC9216697.
34. Porges SW. Polyvagal Theory: A Science of Safety. Front Integr Neurosci. 2022 May 10; 16:871227.
35. Nordbrandt MS, Sonne C, Mortensen EL, Carlsson J. Trauma-affected refugees treated with basic body awareness therapy or mixed physical activity as augmentation to treatment as usual-A pragmatic randomised controlled trial. PLoS One. 2020 Mar 12;15(3): e0230300.
36. Ogden P, Fisher J. Sensorimotor psychotherapy: Interventions for trauma and attachment. New York, NY: W.W. Norton & Co; 2015. 832 p.
37. Blaustein ME, Kinniburgh KM. Treating traumatic stress in children and adolescents: How to foster resilience through attachment, self-regulation, and competency. New York: The Guilford Press; 2010. 528 p.
38. Heller L, LaPierre A. Healing developmental trauma: How early trauma affects self-regulation, self-image, and the capacity for relationship. Berkeley/Kaliforniya: North Atlantic Books; 2012. 320 p.
39. Van der Kolk B, Pynoos R, Cicchetti D, Cloitre M, D’Andrea W, Ford J, et al. Proposal to include a developmental trauma disorder diagnosis for children and adolescents in DSM-V. Unpublished manuscript. 2009. 33 p.
40. Winfrey O, Perry B. What happened to you? Conversations on trauma, resilience, and healing. New York: Boxtree; 2021. 272 p.
41. Katz-Bernstein N. Kinderzentrierte therapie und systemische therapie paradox, ergänzung oder substitution? Zeitschrift für Theorie und Praxis in der Beratung Jahrgang. 2019;20(4):50.
42. Bravo C, Skjaerven LH, Espart A, Guitard Sein-Echaluce L, Catalan- Matamoros D. Basic Body Awareness Therapy in patients suffering from fibromyalgia: A randomized clinical trial. Physiother Theory Pract. 2019 Oct;35(10):929-919.
43. Dropsy J. Human expression- the coordination of mind and body, In Quality of movement-The Art and Health. Edited by Skjaerven LH, Bergen. 1998;20(1):29-23.
44. Ambolt A, Gard G, Hammarlund CS. Therapeutically efficient components of Basic Body Awareness Therapy as perceived by experienced therapists- A qualitative study. J Bodyw Mov Ther. 2017 Jul;21(3):508-503.
45. Gyllensten AL, Skär L, Miller M, Gard G. Embodied identity--a deeper understanding of body awareness. Physiother Theory Pract. 2010 Oct;26(7):439-46.
46. Korucu TŞ, Seçer E, Özer D. Covid-19 pandemisinde ev izolasyonunun oluşturduğu kas ağrıları ve postür bozukluklarının yönetiminde temel vücut farkındalığı terapisi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2020;5(2):202-197.
47. Lindvall MA, Anderzén Carlsson A, Forsberg A. Basic Body Awareness Therapy for patients with stroke: Experiences among participating patients and physiotherapists. J Bodyw Mov Ther. 2016;20(1):83–9.
48. Yagci G, Ayhan C, Yakut Y. Effectiveness of basic body awareness therapy in adolescents with idiopathic scoliosis: A randomized controlled study1. J Back Musculoskelet Rehabil. 2018;31(4):701-693.
49. Yüce H, Keçelioğlu, Ş. Fizyoterapide Zihin-beden birlikteliğini amaçlayan bütüncül bir yaklaşım: temel beden farkındalık terapisi– literatür derlemesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;7(1):165-157.
50. Nyboe L, Bentholm A, Gyllensten AL. Bodily symptoms in patients with post traumatic stress disorder: A comparative study of traumatized refugees, Danish war veterans, and healthy controls. J Bodyw Mov Ther. 2017 Jul;21(3):527-523.
51. Roxendal, G. BAS-skalan med BAS halsa [The Body Awareness Scale and the Body Awareness Scale-Health]. Lund (in Swedish): Studentlitteratur; 1992. 60 p.
52. Danielsson L, Rosberg S. Opening toward life: experiences of basic body awareness therapy in persons with major depression. Int J Qual Stud Health Well-being. 2015 May 7; 10:27069. doi: 10.3402/qhw. v10.27069.
53. International Association of Teachers in Basic Body Awareness Therapy [homepage on the Internet]. [cited 2023 MArch 13]. Available from http://iatbbat.com/
54. Courtois I, Cools F, Calsius J. Effectiveness of body awareness interventions in fibromyalgia and chronic fatigue syndrome: a systematic review and meta-analysis. J Bodyw Mov Ther. 2015 Jan;19(1):56-35.
55. Malmgren-Olsson EB, Armelius BA, Armelius K. A comparative outcome study of body awareness therapy, Feldenkrais, and conventional physiotherapy for patients with nonspecific musculoskeletal disorders: changes in psychological symptoms, pain, and self-image. Physiotherapy Theory and Practice. 2001 Apr;17(2):95- 77.
56. Skjaerven LH, Mattsson M. Basic Body Awareness Therapy (BBAT): a movement awareness learning modality in physiotherapy promoting movement quality. In: Probst M, Skjaerven LH, editors. Physiotherapy in Mental Health and Psychiatry – a scientific and clinical based approach. Poland: Elsevier; 2018. p. 68-59.
57. VanderWeele TJ, Chen Y, Long K, Kim ES, Trudel-Fitzgerald C, Kubzansky LD. Positive Epidemiology? Epidemiology. 2020 Mar;31(2):193-189.
58. Skjaerven LH, Mattsson M, Catalan-Matamoros D, Parker A, Gard G, Gyllensten AL. Consensus on core phenomena and statements describing Basic Body Awareness Therapy within the movement awareness domain in physiotherapy. Physiother Theory Pract. 2019 Jan;35(1):93-80.
59. Gard G. Body awareness therapy for patients with fibromyalgia and chronic pain. Disabil Rehabil. 2005 Jun 17;27(12):725-8.
60. Blaauwendraat C Pt MSc, Levy Berg A Pt PhD, Gyllensten AL Pt PhD. One-year follow-up of basic body awareness therapy in patients with posttraumatic stress disorder. A small intervention study of effects on movement quality, PTSD symptoms, and movement experiences. Physiother Theory Pract. 2017 Jul;33(7):526-515.
61. Yilmaz K, Yazicioglu FG, Akkoyun Sert O, Ozturk B, Armutlu K, Yuce H. The effects of basic body awareness therapy on balance in patients with chronic neck pain: a randomised crossover trial. Somatosens Mot Res. 2023 Feb 23:9-1.