Review

Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi

Volume: 9 Number: 2 June 2, 2024
EN TR

Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi

Abstract

Menopoz, ovaryum aktivitesinin yitirilmesi sonucunda menstrüasyonun kalıcı olarak sonlanmasıdır. Menopozdaki kadınlarda obezitenin görülme sıklığındaki artışlar önemli halk sağlığı endişelerini doğurmaktadır. Metabolik sendrom; kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabet geliştirme riskini artıran hipertansiyon, dislipidemi, insülin direnci, obezite ve glukoz intoleransı gibi çeşitli faktörlerin bir araya gelmesidir. Menopoz, yaştan bağımsız olarak artan metabolik sendrom riski ile ilişkilidir. Postmenopozal kadınların metabolik sendroma yatkınlıkları değerlendirildiğinde metabolik sendrom ve bileşenlerinin varlığı inflamatuar sitokinlerde artışa sebep olarak ağırlık denetimini zorlaştırmaktadır. Buna menopoz ve metabolik sendromla ilişkili olabilecek birçok mekanizmada önemli rol alan ve menopozda doğal olarak gerçekleşen östrojen düzeylerindeki azalmanın sebep olabileceği, bu nedenle postmenopozal veya ovariektomili kadınlarda hormon replasman tedavisinin olumlu sonuç verebileceği öne sürülmüştür. Postmenopozal kadınlarda metabolik sendromun önlenmesinde fiziksel aktivite ve beslenme büyük öneme sahiptir. Protein alımının erken menopoz riski ile ilişkisine derinlemesine bakıldığında hayvansal protein kaynaklarının ılımlı, bitkisel protein kaynakları ağırlıklı bir beslenme örüntüsüyle erken menopoz riskinin azalabileceği görülmüştür. Bu kanıtlar ışığında kadınlara erken menopozdan korunma ve menopoz döneminde sağlığın korunması için Akdeniz tipi beslenme modelini takip etmeleri önerilebilir. Bu derlemede, menopoz sürecinde östrojen seviyelerindeki değişimin metabolik sendromla ilişkisi güncel literatür doğrultusunda özetlenmiştir.

Keywords

References

  1. Birleşmiş Milletler, United Nations Department of Economic and Social Affairs. Population Division 2022 World Population Prospects. New York; 2022. Erişim tarihi: 14. Şubat 2024 https://population.un.org/ wpp/Download/Standard/Population/
  2. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle Kadın. Ankara; 2022. Erişim tarihi: 14. Şubat 2024 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/ Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2022-49668.
  3. Dünya Sağlık Örgütü, World Health Organization (WHO). Menopause. Geneva; 2022. Erişim tarihi: 14. Şubat 2024 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause.
  4. Eshtiaghi R, Esteghamati A, Nakhjavani M. Menopause is an independent predictor of metabolic syndrome in Iranian women. Maturitas. 2010;65(3):262-6. DOI: 10.1016/j.maturitas.2009.11.004.
  5. Reiss NA. Ontogeny and estrogen responsiveness of creatine kinase and glycolytic enzymes in brain and uterus of rat. Neurosci Lett.1988; 84 (2):197-202. DOI: 10.1016/0304-3940(88)90407-7.
  6. Awa WL, Fach E, Krakow D, Welp R, Kunder J, Voll A, et al. Initiative and the German BMBF Competence Networks Diabetes mellitus and Obesity, Type 2 diabetes from pediatric to geriatric age: analysis of gender and obesity among 120 183 patients from the German/Austrian DPV database. Eur J Endocrinol. 2012; 167 (2): 245–254. DOI: 10.1530/ EJE-12-0143.
  7. Wietlisbach V, Marques-Vidal P, Kuulasmaa K, Karvanen J, Paccaud F, WHO MONICA Project. The relation of body mass index and abdominal adiposity with dyslipidemia in 27 general populations of the WHO MONICA Project. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2013; 23 (5):432–442. DOI: 10.1016/j.numecd.2011.09.002.
  8. Miranda PJ, DeFronzo RA, Califf RM, Guyton JR. Metabolic syndrome: definition, pathophysiology, and mechanisms. Am Heart J. 2005; 149 (1):33–45. DOI: 10.1016/j.ahj.2004.07.013.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health Nutrition

Journal Section

Review

Publication Date

June 2, 2024

Submission Date

May 16, 2023

Acceptance Date

February 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 2

APA
Kahvecioğlu Mungan, T., & Büyükuslu, N. (2024). Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(2), 307-312. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1297953
AMA
1.Kahvecioğlu Mungan T, Büyükuslu N. Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2024;9(2):307-312. doi:10.61399/ikcusbfd.1297953
Chicago
Kahvecioğlu Mungan, Tuğba, and Nihal Büyükuslu. 2024. “Menopoz Ve Metabolik Sendrom İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (2): 307-12. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1297953.
EndNote
Kahvecioğlu Mungan T, Büyükuslu N (June 1, 2024) Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 2 307–312.
IEEE
[1]T. Kahvecioğlu Mungan and N. Büyükuslu, “Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi”, İKÇÜSBFD, vol. 9, no. 2, pp. 307–312, June 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1297953.
ISNAD
Kahvecioğlu Mungan, Tuğba - Büyükuslu, Nihal. “Menopoz Ve Metabolik Sendrom İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/2 (June 1, 2024): 307-312. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1297953.
JAMA
1.Kahvecioğlu Mungan T, Büyükuslu N. Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2024;9:307–312.
MLA
Kahvecioğlu Mungan, Tuğba, and Nihal Büyükuslu. “Menopoz Ve Metabolik Sendrom İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 2, June 2024, pp. 307-12, doi:10.61399/ikcusbfd.1297953.
Vancouver
1.Tuğba Kahvecioğlu Mungan, Nihal Büyükuslu. Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2024 Jun. 1;9(2):307-12. doi:10.61399/ikcusbfd.1297953

Cited By



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.