EN
TR
Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi
Abstract
Amaç: Bu çalışma, Tip 1 diyabetes mellitüs (DM) tanılı çocukların ailelerinin çocuklarının diyabet tedavisinde tamamlayıcı ve alternatif terapileri (TAT) kullanma durumlarının, kullanılan yöntemlerin ve metabolik kontrole etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Nicel olarak tasarlanmış, tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, Eylül 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında, İzmir ilindeki bir üniversite hastanesinin çocuk endokrinoloji kliniğinde tedavi gören Tip 1 DM tanılı 120 çocuğun ailesi ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu ve Ailelerin Tip 1 DM Tanılı Çocuklarında TAT Kullanma Durumuyla İlgili Soru Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS for Windows Version 26.00 bilgisayar programı ile işlenmiş ve analiz edilmiştir. Araştırmanın etik izinleri alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan ailelerin %30’unun Tip1 DM tanılı çocuklarında TAT kullandığı belirlenmiştir. Ailelerin en çok tercih ettiği TAT yöntemi %30,6 ile kabuk tarçınlı su içirmektir. Annenin eğitim durumu, çocuğun diyabet takibini yapan kişinin kim olduğu ve çocuğun bir egzersiz programına düzenli olarak uyma durumu değişkenleri ailelerin TAT uygulama durumları üzerinde anlamlı olarak etkilidir (p<0,05). TAT kullananlar ile TAT kullanmayanların HbA1c düzeyleri arasında istatistiksel olarak bir fark bulunmamıştır (p=0,533).
Sonuç: Aileler Tip1 DM gibi kronik hastalığı olan çocuklarında sonuçları kanıtlanmamış farklı TAT yöntemlerini kullanmaktadır. Bu yöntemlerin çocukların diyabet yönetimi üzerinde olumlu etkileri olabileceği gibi olumsuz etkileri de göz ardı edilmemelidir. Hemşirelerin uygulanabilecek olası TAT yöntemleri hakkında güncel bilgilere sahip olup, çocuklara, ailelerine ve topluma bu yöntemlerin avantajları, dezavantajları ve tehlikeleri konusunda bilgilendirme yapmaları gereklidir.
Keywords
Supporting Institution
Destekleyen kurum bulunmamaktadır.
Ethical Statement
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 21.09.2023 tarih 0357 karar numarası ile etik kurul onayı, araştırmanın yapılacağı hastaneden kurum izni ve ailelerden Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu ile izin alınmıştır. Çalışma Helsinki Deklarasyonu prensiplerine uygun olarak yürütülmüştür.
Thanks
Bu çalışmaya katılmayı kabul eden Tip 1 DM’li çocuklara ve ailelerine teşekkür ederiz.
References
- Chang HY, Wallis M, Tiralongo E. Use of complementary and alternative medicine among people living with diabetes: literatüre review. J Adv Nurs. 2007; 58(4): 307-319. doi:https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04291.x
- Dham S, Shah V, Hirsch S, Banerji MA. The role of complementary and alternative medicine in diabetes. Curr Diab Rep. 2006; 6(3): 251-258. doi:https://doi.org/10.1007/s11892-006-0042-7
- Ceyhan D, Yiğit TT. Guncel tamamlayıcı ve alternatif tıbbi tedavilerin sağlık uygulamalarındaki yeri. DU Sağlık Bil Enst Derg. 2016;6(3):178-189. (Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/duzcesbed/ issue/31078/66700, Erişim Tarihi: 10.09.2023).
- Birdee GS, Yeh G. Complementary and alternative medicine therapies for diabetes: a clinical review. Clin Diabetes. 2010; 28(4): 147-155. doi:https://doi.org/10.2337/diaclin.28.4.147
- Ozcelik G, Toprak D. Bitkisel tedavi neden tercih ediliyor. Ank Med J. 2015; 15(2): 48-58. doi:https://doi.org/10.17098/amj.05190
- Pilkington K, Stenhouse E, Kirkwood G, Richardson J. Diabetes and complementary therapies: Mapping the evidence. Pract Diabetes Int. 2007; 24(7): 371-376. doi:https://doi.org/10.1002/pdi.1150
- Shapiro S, Rapaport R. The role of complementary and alternative therapies in pediatric diabetes. Endocrinol Metab Clin. . 2009; 38(4): 791-810. doi:https://doi.org/10.1016/j.ecl.2009.09.004
- Pandey A, Tripathi P, Pandey R, Srivatava R, Goswami S. Alternative therapies useful in the management of diabetes: A systematic review. J Pharm Bioallied Sci. 2011; 3(4): 504-512. doi: 10.4103/0975-7406.90103
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Pediatric Health and Illnesses Nursing
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 4, 2024
Submission Date
July 16, 2024
Acceptance Date
August 16, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 9 Number: 3
APA
Yetim, P., Özgüven Öztornacı, B., Ardahan Akgül, E., Yıldırım Sarı, H., & Dündar, B. N. (2024). Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(3), 409-417. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1516825
AMA
1.Yetim P, Özgüven Öztornacı B, Ardahan Akgül E, Yıldırım Sarı H, Dündar BN. Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2024;9(3):409-417. doi:10.61399/ikcusbfd.1516825
Chicago
Yetim, Perihan, Beste Özgüven Öztornacı, Esra Ardahan Akgül, Hatice Yıldırım Sarı, and Bumin Nuri Dündar. 2024. “Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı Ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin Ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (3): 409-17. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1516825.
EndNote
Yetim P, Özgüven Öztornacı B, Ardahan Akgül E, Yıldırım Sarı H, Dündar BN (October 1, 2024) Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 3 409–417.
IEEE
[1]P. Yetim, B. Özgüven Öztornacı, E. Ardahan Akgül, H. Yıldırım Sarı, and B. N. Dündar, “Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi”, İKÇÜSBFD, vol. 9, no. 3, pp. 409–417, Oct. 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1516825.
ISNAD
Yetim, Perihan - Özgüven Öztornacı, Beste - Ardahan Akgül, Esra - Yıldırım Sarı, Hatice - Dündar, Bumin Nuri. “Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı Ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin Ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/3 (October 1, 2024): 409-417. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1516825.
JAMA
1.Yetim P, Özgüven Öztornacı B, Ardahan Akgül E, Yıldırım Sarı H, Dündar BN. Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2024;9:409–417.
MLA
Yetim, Perihan, et al. “Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı Ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin Ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 3, Oct. 2024, pp. 409-17, doi:10.61399/ikcusbfd.1516825.
Vancouver
1.Perihan Yetim, Beste Özgüven Öztornacı, Esra Ardahan Akgül, Hatice Yıldırım Sarı, Bumin Nuri Dündar. Ailelerin Tip 1 Diyabet Tanılı Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Terapileri Kullanma Durumlarının, Kullanılan Yöntemlerin ve Metabolik Kontrole Etkisinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2024 Oct. 1;9(3):409-17. doi:10.61399/ikcusbfd.1516825