Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ve Sosyal Medya Bağımlılığının Akdeniz Diyetine Uyum Üzerindeki Etkisi

Abstract

Amaç: Sosyal medya bağımlılığı (SMB) bireylerin fiziksel ve sağlıklı beslenmelerini olumsuz etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencileri arasında SMB ile Akdeniz Diyetine bağlılık arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemi 2020-2021 akademik yılı güz döneminde kayıtlı olan 406 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada SMB düzeyini belirlemek için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) ve sağlıklı beslenme alışkanlığını değerlendirmek için Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (KIDMED) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin ortalama yaşları 21,07±3,06'dır. Öğrencilerin %66,0'sı günlük iki ana öğün tüketirken, en sık atlanan öğünün öğle yemeği olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin %59,6'sı ve kız öğrencilerin %57,9'u Akdeniz Diyeti'ne orta düzeyde uyum sağlamaktadır. Ana öğün tüketimi esnasında, öğrencilerin %81,1'i sosyal medyada vakit geçirmektedir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %63,8'inde çeşitli düzeylerde sosyal medya bağımlılığı tespit edilmiştir. Katılımcıların KIDMED puanları ile SMBÖ puanları arasında negatif yönlü zayıf bir korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Sosyal medya bağımlılığı arttıkça Akdeniz Diyeti ‘ne uyumun azaldığı görülmüştür (p<0,05). Sonuç: Elde edilen bulgular, SMB'nın sağlıklı beslenme alışkanlıklarını olumsuz etkilediğini ve Akdeniz diyetine uyumu azalttığını göstermektedir. Farkındalık programları ve eğitim müdahaleleri yoluyla bu sorunların ele alınması, SMB'nın öğrencilerin beslenme davranışları üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Bu bulgular, üniversite öğrencileri arasında daha sağlıklı yaşam tarzlarını teşvik etmeye yönelik halk sağlığı stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacak önemli bilgiler sunmaktadır.

Keywords

• sosyal medya bağımlılığı
• Akdeniz Diyeti
• sağlıklı beslenme

Social Media Addiction among University Students and Its Impact on Adherence to the Mediterranean Diet

Abstract

Objective: Social media addiction (SMA) can negatively affect individuals' physical and healthy nutrition. This study aimed to investigate the relationship between SMA and adherence to the Mediterranean Diet (MedDiet) among university students. Materials and Methods: The study sample consisted of 406 students enrolled during the Fall semester of the 2020-2021 academic year. Data collection tools included the Social Media Addiction Scale (SMAS) to evaluate the extent of SMA and the Mediterranean Diet Adherence Scale (KIDMED) to assess dietary patterns. Results: Among the students who participated in the study the mean age of 21.07±3.06 years. 66.0% of the students consumed two main meals per day, with lunch being the most frequently skipped meal. The adherence to the MedDiet was moderate for 59.6% of male students and 57.9% of female students. 81.1% of the students spent time on social media during main meals. SMA of varying levels was detected in 63.8% of the students. A weak negative correlation was found between the KIDMED scores and the SMAS scores of the participants (p<0.05). As SMA increases, adherence to the 'MedDiet decreases (p<0.05). Conclusion: The findings suggest that SMA negatively impacts healthy eating habits and lowering adherence to the MedDiet. Addressing these issues through awareness programs and educational interventions can help mitigate the negative effects of SMA on students' dietary behaviors. These results provide valuable insights for developing public health strategies to foster healthier lifestyles among university students.

Keywords

• Social media addiction
• Mediterranean diet
• healthy nutrition

References

1. Masthi NRR, Pruthvi S, Phaneendra MS. A comparative study on social media usage and health status among students studying in pre-university colleges of urban Bengaluru. Indian J Community Med. 2018;43(3):180–184. DOI: 10.4103/ijcm.IJCM_285_17
2. Aksu O. Yeni toplumsal hareketler bağlamında sosyal medya kullanımı analizi: kadın dernekleri. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Derg. 2017;3(3):146–159.
3. https://wearesocial.com [Internet]Digital 2023- We Are Social. Accessed; 2023 [cited 2024 Sep 5].Available from: https://wearesocial.com/us/blog/2023/01/digital-2023/
4. Allen KA, Ryan T, Gray DL, McInerney DM, Waters L. Social media use and social connectedness in adolescents: The positives and the potential pitfalls. Australian Educational and Developmental Psychologist. 2014;31(1): 18-31. DOI: 10.1017/edp.2014.2.
5. Griffiths M. A “components” model of addiction within a biopsychosocial framework. J Subst Use. 2005;10(4):191–197. DOI: 10.1080/14659890500114359.
6. Ceyhan E, Ceyhan AA, Gürcan AA. Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği’ nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 2007;7(1):387-416.10.
7. Yang SC, Tung CJ. Comparison of Internet addicts and non-addicts in Taiwanese high school. Comput Human Behav. 2007;23(1):79–96. DOI: 10.1016/j.chb.2004.03.037.
8. Holden C. “Behavioral” addictions: Do they exist? Science. 2001;294:980– 982. DOI:10.1126/science.294.5544.980.

9. Goldberg I. Internet addiction disorder. CyberPsychol. Behavior, 1996;3(4):403-412.
10. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
11. Van Den Eijnden RJJM, Lemmens JS, Valkenburg PM. The Social Media Disorder Scale: Validity and psychometric properties. Comput Human Behav. 2016;61:478–487. DOI:10.1016/j.chb.2016.03.038.
12. Riad Mousa Jaradat M-I., Jebreen Atyeh A. Do personality traits play a role in social media addiction? key considerations for the successful optimized model to avoid social networking sites addiction: A developing country perspective. IJCSNS International Journal of Computer Science and Network Security. 2017;17(8):120-131.
13. Seslikaya C, Arslan S. The effect of social media use on emotional eating in women aged 19-45. J Health Sci Med 2023;6(2): 394-400.
14. Güçlü S, Tabak RS, Tütüncü İ, Yılmaz F. İnternet bağımlılığı: Gerçekten obeziteye neden olur mu? Uluslararası Hakemli Beslenme Araştırmaları Derg. 2016;3(7):50–64.
15. Kabasakal Z. Tekada T. Gençlerde internet bağımlılığı ve obezite. II. Uluslararası Eğitim Araştırmaları ve Öğretmen Eğitimi Kongresi bildirisi. 2018. Aydın.
16. Vandelanotte C, Sugiyama T, Gardiner P, Owen N. Associations of leisure-time internet and computer use with overweight and obesity, physical activity and sedentary behaviors: Cross-sectional study. J Med Internet Res. 2009;11(3):e1084. DOI: 10.2196/jmir.1084.
17. Kawyannejad R, Mirzaei M, Valinejadi A, Hemmatpour B, Karimpour HA, Aminisaman J, Ezzati E, Vaziri S, Safaeepor M, Mohammadi S. General health of students of medical sciences and its relation to sleep quality, cell phone overuse, social networks and internet addiction. Biopsychosoc Med. 2019;13(1):1–7. DOI: 10.1186/s13030-019-0150-7.
18. Tutgun Ünal A. Deniz L. Development of the social media addiction scale. Online Academic Journal of Information Technology. 2015;6(21):51-70. DOI: 10.5824/1309-1581.2015.4.004.x.
19. Serra-Majem L, Ribas L, Ngo J, Ortega RM, García A, Pérez-Rodrigo C, Aranceta J. Food, youth and the Mediterranean diet in Spain. Development of KIDMED, Mediterranean Diet Quality Index in children and adolescents. Public Health Nutr. 2004;7(7):931–935. DOI: 10.1079/phn2004556.
20. Şimşek A, Elçiyar K, Kızılhan T. A comparative study on social media addiction of high schooland university students. Contemporary educatıonal technology, 2019; 10(2): 106-119. DOI:10.30935/cet.554452.
21. Tayhan Kartal F, Yabancı Ayhan N. Relationship between eating disorders and internet and smartphone addiction in college students. Eat Weight Disord. 2021;26(6): 1853–1862. DOI:10.1007/s40519-020-01027-x.
22. World Health Organization. Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight Accessed [29.07.2024].
23. Jarman, H., Marques, M. D., McLean, S. A., Slater, A., & Paxton, S. J. Social media, body satisfaction and well-being among adolescents: A mediation model of appearance-ideal internalization and comparison. Body Image, 2021;(36), 139–148. DOI:10.1016/j.bodyim.2020.11.005.
24. Eijnden RV, Lemmens JS, Valkenburg PM. The Social Media Disorder Scale. Computers in Human Behavior. 2016;(61), 478-487. DOI: 10.1016/j.chb.2016.03.038.
25. Küçükcankurtaran, S. Yetişkin Bireylerde Sosyal Medya Bağımlılığının Antropometrik Ölçümler ve Besin Tüketimi İle İlişkisinin Değerlendirilmesi. Selçuk Sağlık Dergisi, 2022;3(3), 255 – 269.
26. Aghasi M, Matinfar A, Golzarand M, Salari-Moghaddam A, Ebrahimpour-Koujan S.Internet use in relation to overweight and obesity: a systematic review and Meta-analysis of cross-sectional studies. Adv. Nutr. 2019;11, 349–356. DOI: 10.1093/advances/nmz073.
27. Schaan C. W, Cureau FV, Salvo D, Kohl HW, Schaan BD. Unhealthy snack intake modifies the association between screen-based sedentary time and metabolic syndrome in Brazilian adolescents. Int. J. Behav. Nutr. Phys. Act. 2019;16:115. DOI:10.1186/s12966-019-0880-8.
28. Tatar S, Özdemir A, Altuntaş ZS, Mercimekçi S, Aypak C. Relationship between social media addiction and bodyweight. Eur J ClinExp Med. 2023;21(1):14–18. DOI: 10.15584/ejcem.2023.1.2.
29. Zemzemoğlu AEA, Erem TE, Uludağ S, Uzun E. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi. Food Heal. 2019;5(3):185–196. DOI:10.3153/FH19020.
30. de-Arruda JP, de-Souza APA, Pereira LP, Fonseca LB, Nogueira PS, Rodrigues PRM, Muraro AP, Ferreira MG. Short Sleep Duration and Skipping Main Meals among University Students. Sleep Sci. 2024 (efirst). DOI: 10.1055/s-0044-1782178.
31. Olagunju, T. M., Aleru, O. E.,Abodunrin, R. O., Adedini, B. C., Ola, M. O., Abel, C.,Adewole, E. I., Okunbor, N. H., & Akinsolu, T. F. Association between meal skipping and the double burden of malnutrition among university students. The NorthAfrican Journal of Food and Nutrition Research, 2024;8 (17): 167– 177.
32. Choi SE, Lee Y. Comparison of Meal Skipping, Snacking, and Body Weight Perceptions among Urban College Students: On-Campus Living Alone vs. Off-Campus Living with Parents in New York, USA. Journal of the Korean Society of Food Culture Vol. 2022;37(2):109-118. DOI:10.7318/KJFC/2022.37.2.109.
33. Erdoğan R. Pandemi döneminde beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Derg. 2021;17(Pandemi Özel Sayısı):3276–3295. DOI:10.26466/opus.862585.
34. Aslan NN, Yardımcı H, Özçelik AÖ. Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin makro besin ögesi alımları ve antropometrik ölçümlerle ilişkisi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2017;(4)1; 39-48.
35. Trigueros R, Padilla AM, Aguilar-Parra JM, Rocamora P, MoralesGázquez MJ, López-Liria R. The influence of emotional intelligence on resilience, test anxiety, academic stress and the mediterranean diet. A study with university students. Int. J. Environ. Res. Public Health. 2020;17(6):2071. DOI: 10.3390/ijerph17062071.
36. Fiore M, Ledda C, Rapisarda V, Sentina E, Mauceri C, D’Agati P, Conti GO, Serra-Majem L, Ferrante M. Medical school fails to improve Mediterranean diet adherence among medical students. European Journal of Public Health. 2015;25(6): 1019-1023. DOI: 10.1093/eurpub/ckv127.
37. Zurita-Ortega F, Román-Mata S, Chacón-Cuberos R, Castro-Sánchez M, Muros JJ. Adherence to the mediterranean diet is associated with physical activity, self-concept and sociodemographic factors in university student. Nutrients. 2018;10(8): 966. DOI: 10.3390/nu10080966.
38. Kadıoğlu BU, Ayten Ş. Akdeniz Diyetine Uyum ve Üniversite Öğrencilerinin Bazı Antropometrik Özellikleri. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021;6(1):121-128. DOI: 10.26453/otjhs.801293.
39. Bayindir Gümüş A, Yardimci H. Üniversite öğrencilerinin günlük besin ögesi alımlarının Akdeniz diyeti kalite indeksi (KIDMED) ile ilişkisi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;(2):167–173. DOI:10.30569/adiyamansaglik.706404.
40. Almoraie NM, Alothmani NM, Alomari WD, Al-amoudi AH. Addressing nutritional issues and eating behaviours among university students: a narrative review. Nutrition Research Reviews. Published online 2024:1-16. doi:10.1017/S0954422424000088.
41. Yong JYY, Tong EMW, Liu JCJ. Meal-time smartphone use in an obesogenic environment: Two longitudinal observational studies. JMIR mHealth uHealth. 2021;9(5): e22929. DOI: 10.2196/22929.
42. Kırağ N., Güver Y. Hemşirelik öğrencilerinin internet bağımlılığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki. Bağımlılık Dergisi.2019; 20(4):232-240. (183).
43. Gürsoy Coşkun G, Atmaca Demir B. Lisans öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi- İstanbul’da bir üniversite örneği. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;1(3): 195-205.