Research Article

Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi

Volume: 11 Number: 2 May 31, 2026
EN TR

Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi

Abstract

Amaç: Bu kesitsel çalışmanın amacı, genç yetişkinlerde Akdeniz ve Nörodejeneratif Gecikme için Akdeniz-DASH Müdahalesi (MIND) diyeti uyumunun, uyku kalitesi, fiziksel aktivite düzeyleri ve vücut bileşimi ile olan ilişkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, 900 sağlıklı genç yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Bireylerin Akdeniz diyetine bağlılığını belirlemek için Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), MIND diyetine uyumu değerlendirmek için MIND diyeti ölçeği, uyku kalitesini belirlemek için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), fiziksel aktiviteyi değerlendirmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (UFAA-KF), araştırmacılar tarafından bireylere yüz yüze uygulanmıştır. Bireylerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi gibi antropometrik ölçümleri ve vücut bileşim analizleri yapılmıştır. Bulgular: Uyku kalitesi kötü ve iyi olanlarda, Akdeniz diyetine bağlılık durumları açısından sırasıyla %31,5 ve %25,0 kötü; %6,4 ve %13,6 iyi birey bulunmaktadır (p<0,05). MEDAS ve MIND diyeti ölçeği puanının, uyku kalitesi iyi olanların kötü olanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmektedir (p<0,05). Bireylerin visseral yağ yüzdesi ile PUKİ puanı arasında pozitif korelasyon saptanmaktadır (r=0,069, p=0,039). Yağsız vücut kütlesi (YVK) ile uyku kalitesi puanı arasında negatif korelasyon görülmektedir (p<0,05). Bireylerin MEDAS puanı ve MIND diyeti ölçeği puanı arttıkça uyku kalitesinin arttığı bulunmaktadır (p<0,05). MIND diyeti ölçeği ve MEDAS puanlarındaki birimlik artışın PUKİ puanını azalttığı görülmektedir (p<0,05). Akdeniz diyetine bağlılığı yüksek olanların uyku kalitesinin iyi olma şansının yaklaşık 2,764 kat arttığı tespit edilmektedir. Sonuç: Genç yetişkinlerde obezite ve özellikle visseral yağ dokusundaki artış uyku kalitesini olumsuz etkilerken, Akdeniz ve MIND diyetine uyum ile YVK artışının uyku kalitesini iyileştirdiği görülmektedir. Sağlıklı beslenme modelleri, genç yetişkinlerde uyku kalitesi ve genel sağlık için koruyucu bir etki sağlayabilir.

Keywords

References

  1. Alruwaili NW, Alqahtani N, Alanazi MH, Alanazi BS, Aljrbua MS, GatarOM. The effect of nutrition and physical activity on sleep qualityamong adults: a scoping review. Sleep Sci Pract. 2023;7(8). DOI:10.1186/s41606-023-00090-4.
  2. Baranwal N, Yu PK, Siegel NS. Sleep physiology, pathophysiology,and sleep hygiene. Prog Cardiovasc Dis. 2023;77:59-69. DOI:10.1016/j.pcad.2023.02.005.
  3. Ramar K, Malhotra RK, Carden KA, Martin JL, Abbasi-Feinberg F,Aurora RN, et al. Sleep is essential to health: an American Academyof Sleep Medicine position statement. J Clin Sleep Med.2021;17(10):2115-9. DOI: 10.5664/jcsm.9476.
  4. Kline CE. Sleep quality. In: Gellman MD, Turner JR, editors.Encyclopedia of Behavioral Medicine. 2nd ed. New York: Springer;2020. p. 2064-6.
  5. Sebjuk M, Mironczuk-Chodakowska I, Witkowska AM. Sleep quality:a narrative review on nutrition, stimulants, and physical activity asimportant factors. Nutrients. 2022;14(9):1912. DOI:10.3390/nu14091912.
  6. Scoditti E, Tumolo MR, Garbarino S. Mediterranean diet on sleep: ahealth alliance. Nutrients. 2022;14(14):2998. DOI:10.3390/nu14142998.
  7. Godos J, Grosso G, Castellano S, Galvano F, Caraci F, Ferri R.Association between diet and sleep quality: a systematic review.Sleep Med Rev. 2021;57:101430. DOI: 10.1016/j.smrv.2021.101430.
  8. Al-Rashed F, Sindhu S, Al Madhoun A, Alghaith A, Azim R, Al-MullaF, et al. Short sleep duration and its association with obesity andother metabolic risk factors in Kuwaiti urban adults. Nat Sci Sleep.2021;13:1225-41. DOI: 10.2147/NSS.S311415.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nutritional Science

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2026

Submission Date

July 11, 2025

Acceptance Date

October 22, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 2

APA
Konyalıgil Öztürk, N., Gördem, C., & Aytekin, Z. S. (2026). Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(2), 315-321. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1738207
AMA
1.Konyalıgil Öztürk N, Gördem C, Aytekin ZS. Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2026;11(2):315-321. doi:10.61399/ikcusbfd.1738207
Chicago
Konyalıgil Öztürk, Nurefşan, Cansu Gördem, and Zeynep Sude Aytekin. 2026. “Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi Ile Vücut Bileşimi, Akdeniz Ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (2): 315-21. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1738207.
EndNote
Konyalıgil Öztürk N, Gördem C, Aytekin ZS (May 1, 2026) Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 2 315–321.
IEEE
[1]N. Konyalıgil Öztürk, C. Gördem, and Z. S. Aytekin, “Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi”, İKÇÜSBFD, vol. 11, no. 2, pp. 315–321, May 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1738207.
ISNAD
Konyalıgil Öztürk, Nurefşan - Gördem, Cansu - Aytekin, Zeynep Sude. “Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi Ile Vücut Bileşimi, Akdeniz Ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/2 (May 1, 2026): 315-321. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1738207.
JAMA
1.Konyalıgil Öztürk N, Gördem C, Aytekin ZS. Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2026;11:315–321.
MLA
Konyalıgil Öztürk, Nurefşan, et al. “Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi Ile Vücut Bileşimi, Akdeniz Ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 2, May 2026, pp. 315-21, doi:10.61399/ikcusbfd.1738207.
Vancouver
1.Nurefşan Konyalıgil Öztürk, Cansu Gördem, Zeynep Sude Aytekin. Genç Yetişkinlerde Uyku Kalitesi ile Vücut Bileşimi, Akdeniz ve MIND Diyetine Uyum İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2026 May 1;11(2):315-21. doi:10.61399/ikcusbfd.1738207



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.