Research Article

Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Volume: 11 Number: 1 January 28, 2026
EN TR

Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, ses bozukluğu olmayan multipl skleroz (MS) hastalarında ses yorgunluğu ve genel yorgunluk düzeylerini sağlıklı bireylerle karşılaştırmak, MS grubunda ses yorgunluğunun genel yorgunluk ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, karşılaştırmalı tanımlayıcı desenle yürütülmüştür. Araştırmaya McDonald kriterlerine göre MS tanısı almış 25 birey ve yaş ile cinsiyet açısından benzer özellikler gösteren 25 sağlıklı birey katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması çalışma grubunda 38,12 (min = 21, maks = 62), kontrol grubunda ise 35,79 (min = 20, maks = 56) olarak bulunmuştur. Çalışma grubunun %88’i kadın, %12’si erkek; kontrol grubunun ise %76’sı kadın, %24’ü erkektir. Veriler; Tanımlayıcı Bilgi Formu, Ses Handikap Endeksi–30 (SHE), Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (FAS-TR) ve Ses Yorgunluğu Ölçeği (SYÖ) aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışma grubunda genel yorgunluk düzeyi kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p < 0,001). Benzer şekilde, ses yorgunluğu toplam puanı (p = 0,001), yorgunluk ve kaçınma alt boyutu (p < 0,001) ve fiziksel rahatsızlık alt boyutu (p = 0,019) çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada ses bozukluğu olmayan MS tanılı bireylerin genel ve sesle ilişkili yorgunluğun sağlıklı bireylere göre daha belirgin düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Belirgin bir disfoni ortaya çıkmadan, MS hastalarında bağımsızlık düzeyindeyken genel ve ses yorgunluğunun daha yüksek seviyelerde gözlemlenmesi, bu semptomların hastalığın erken evrelerinden itibaren gelişebileceğini düşündürmüştür. MS hastalarının klinik izlem sürecinde ses alanında sistematik değerlendirmelerin yapılmasının, hastalığa ilişkin araştırmalara katkı sağlayabileceği ve erken müdahale yaklaşımlarının geliştirilmesine yön verebileceği düşünülmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Ankara Medipol Üniversitesi

Project Number

E-85859696-604.01.01-4657

Ethical Statement

Araştırma öncesinde Ankara Medipol Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan onay alınmıştır (Karar No: 128, Tarih: 01.07.2025). Katılımcılara çalışmanın amacı, gönüllü katılım esasları ve kişisel verilerin gizliliği hakkında bilgilendirme yapılmış; her bireyden aydınlatılmış onam formu çevrimiçi ortamda elektronik olarak alınmıştır. Çalışma sürecinde Helsinki Bildirgesine uygun hareket edilmiştir.

Thanks

Çalışmamızın gerçekleştirilmesine katkı sağlayan Ankara Medipol Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’na teşekkür ederiz. Ayrıca çalışmaya gönüllü olarak katılan tüm bireylere değerli katkıları için şükranlarımızı sunarız.

References

  1. 1. Correale J, Gaitán MI, Ysrraelit MC, Fiol MP. Progressive multiple sclerosis: from pathogenic mechanisms to treatment. Brain. 2017;140 (3):527-46. DOI: 10.1093/brain/aww258.
  2. 2. Sonkaya ZZ, Özturk B, Sonkaya R, Taskiran E, Karadas Ö. Using objective speech analysis techniques for the clinical diagnosis and assessment of speech disorders in patients with multiple sclerosis. Brain Sci. 2024;14(4):384. DOI: 10.3390/brainsci14040384.
  3. 3. Dobson R, Giovannoni G. Multiple sclerosis–a review. Eur J Neurol. 2019;26(1):27-40. DOI: 10.1111/ene.13819.
  4. 4. Braley TJ, Chervin RD. Fatigue in multiple sclerosis: mechanisms, evaluation, and treatment. Sleep. 2010;33(8):1061-7. DOI: 10.1093/sleep/33.8.1061.
  5. 5. Kurtzke JF. Rating neurologic impairment in multiple sclerosis: an expanded disability status scale (EDSS). Neurology. 1983;33(11):1444. DOI: 10.1212/WNL.33.11.1444.
  6. 6. Meyer-Moock S, Feng YS, Maeurer M, Dippel FW, Kohlmann T. Systematic literature review and validity evaluation of the Expanded Disability Status Scale (EDSS) and the Multiple Sclerosis Functional Composite (MSFC) in patients with multiple sclerosis. BMC Neurol. 2014;14:58. DOI: 10.1186/1471-2377-14-58.
  7. 7. Bailey A, Channon S, Beaumont JG. The relationship between subjective fatigue and cognitive fatigue in advanced multiple sclerosis. Mult Scler J. 2007;13(1):73-80. DOI: 10.1177/1352458506071162.
  8. 8. Bayazıt ZZ, Sonkaya AR. Multipl Skleroz erken tanısında ses analizi yönteminin kullanılabilirliğinin incelenmesi. Online Turk J Health Sci. 2019;4(4):413-27. DOI: 10.26453/otjhs.479261.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Speech Pathology

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 28, 2026

Submission Date

September 25, 2025

Acceptance Date

November 10, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 1

APA
Arslan-sarımehmetoğlu, E., & Tekin, K. (2026). Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(1), 179-184. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1790738
AMA
1.Arslan-sarımehmetoğlu E, Tekin K. Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme. İKÇÜSBFD. 2026;11(1):179-184. doi:10.61399/ikcusbfd.1790738
Chicago
Arslan-sarımehmetoğlu, Emel, and Kübra Tekin. 2026. “Multipl Skleroz Hastalığında Ses Ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (1): 179-84. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1790738.
EndNote
Arslan-sarımehmetoğlu E, Tekin K (January 1, 2026) Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 1 179–184.
IEEE
[1]E. Arslan-sarımehmetoğlu and K. Tekin, “Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme”, İKÇÜSBFD, vol. 11, no. 1, pp. 179–184, Jan. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1790738.
ISNAD
Arslan-sarımehmetoğlu, Emel - Tekin, Kübra. “Multipl Skleroz Hastalığında Ses Ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/1 (January 1, 2026): 179-184. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1790738.
JAMA
1.Arslan-sarımehmetoğlu E, Tekin K. Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme. İKÇÜSBFD. 2026;11:179–184.
MLA
Arslan-sarımehmetoğlu, Emel, and Kübra Tekin. “Multipl Skleroz Hastalığında Ses Ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 1, Jan. 2026, pp. 179-84, doi:10.61399/ikcusbfd.1790738.
Vancouver
1.Emel Arslan-sarımehmetoğlu, Kübra Tekin. Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme. İKÇÜSBFD. 2026 Jan. 1;11(1):179-84. doi:10.61399/ikcusbfd.1790738



Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.