One of the important logicians of the Muta’akhkhirīn period, Athīr al-Dīn al-Abharī had great fame in the Islamic world with his works entitled Īsāghūjī and Hidāyat al-ḥikma. Hidāyat al-ḥikma comprises three sections as logic, physics and metaphysics. Another work by al-Abharī that has a noteworthy place in the madrasah curriculum was Īsāghūjī. This work thoroughly discussed logic. In both of his works al-Abharī discussed the logic subjects in the context of concept and affirmation as in the classical tradition. Although the two aforementioned works had significant similarities in terms of logic subjects, there were also differences. The two works were similar with regard to discussing the logic subjects laconically and not including categories. However, they were different with regard to naming the topic titles. While Īsāghūjī followed a method of naming as “babs”, Hidāyat al-ḥikma named the topic titles as “hidāyat” and “chapter (faṣl)”. Also, modal propositions, modal comparisons, mixed analogical reasoning (qiyās-i khulf) and pronoun analogical reasoning were only discussed in Hidāyat al-ḥikma. In this study, we compared the logic subjects of the two works. Our purpose of conducting the study is to determine the views of al-Abharī on the logic subjects comparatively and arrive at an opinion about the situation of the science of logic in the thirteenth century on the basis of his approach.
Müteahhirin dönemi önemli mantıkçılarından biri olan Esîrüddin Mufaddal b. Ömer el-Ebherî, İslam dünyasında Îsâgûcî ve Hidâyetü’l-hikme eserleriyle büyük bir üne sahiptir. Hidâyetü’l-hikme mantık, fizik ve metafizik olmak üzere üç bölümden oluşur. Ebherî’nin medrese müfredatında önemli bir yere sahip olan diğer bir eseri de Îsâgûcî adını taşır. Bu eser baştan sona mantığa ayrılmıştır. Ebherî, her iki eserinde klasik gelenekte olduğu gibi tasavvur ve tasdik bağlamında mantık konularını ele almıştır. Bahsi geçen iki eser arasında mantık konuları bakımından önemli ölçüde benzerlik arz etse de aralarında farlılıklar da mevcuttur. İki eser arasında mantık konularının veciz şekilde ele alınması ve kategorilere yer vermemesi bakımından benzerlik arz etmektedir. Ancak iki eser arasında konu başlıklarının isimlendirilmesi bakımından farklar mevcuttur. Îsâgûcî adlı eserde “bab” lar şeklinde bir isimlendirme yolu takip edilirken, Hidâyetü’l-hikme eserinde “hidaye” ve “fasıl” şeklinde isimlendirilmektedir. Diğer yandan modal önermeler, modal kıyaslar, hulfî kıyas ve zamir kıyas sadece Hidâyetü’l-hikme eserinde ele alınmıştır. İşte biz bu çalışmada iki eserin mantık konularını karşılaştırdık. Bu çalışmayı yapmaktaki amacımız, Ebherî’nin mantık konularındaki görüşlerini karşılaştırmalı olarak tespit ederek onun yaklaşımı temelinde mantık biliminin, on üçüncü yüzyıldaki durumu hakkında bir kanaate ulaşmaya çalışmaktır.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Religious Studies |
Journal Section | Research Articles |
Authors | |
Publication Date | December 30, 2020 |
Published in Issue | Year 2020 |