Emine Enise Yakar, İslam Hukuku ve Toplum: İfta Uygulaması ve Dini Kurumlar(London & New York: Routledge, 2022)
Abstract
Modern dönemde faaliyet gösteren dini kurumları inceleyen Islamic Law and Society isimli eserde Emine Enise Yakar, Suudi Arabistan’dan el-Ri’âse el-’Âmme lil-Buhûs el-İlmiyye ve’l-İftâ (İlmi Araştırma ve İfta Genel Başkanlığı, Dâru’l-İftâ), Türkiye’den Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) ve Kuzey Amerika’dan Fiqh Council of North America (Kuzey Amerika Fıkıh Meclisi, KAFM) kurumları hakkında detaylı bilgi sunmuş, bu kurumların fetva verme süreçlerini açıklanmış ve bu kurumlar tarafından verilen fetvaları sosyal, kültürel, yasal ve siyasal konjonktürleri bağlamında karşılaştırmalı olarak tahlil etmiştir. Ülkelerdeki fetva mekanizmasının kurumsallaşma sürecini inceleyen Yakar, bu çalışmasında bireysel ve kurumsal şekilde hazırlanan fetvalar arasındaki farkı açıklayarak kurumların toplum nezdindeki etkisine ve otoritesine değinmiştir. Çalışmada kullanılan metot, yöntem ve fetva gibi temel kavramların teorik olarak açıklandığı giriş bölümüyle birlikte eser beş ana bölümden oluşmaktadır. Suudi Arabistan’daki Dâru’l-İftâ, el-Müftü el-’Âmm, Heyet el-Kibâr al-Ulemâ ve el-Lecne el-Dâ’ime el-İlmiyye ve ‘l-İftâ olmak üzere üç ana birime sahiptir. Değerlendirilen fetvalar ağırlıklı olarak son iki alt birim tarafından verilen fetvalardır. Türkiye’deki DİB, Din işleri Yüksek Kurulu, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu, Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü, Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü gibi çeşitli birimlere sahiptir. Yazar ağırlıklı olarak Din işleri Yüksek Kurulu tarafından verilen fetvaları incelemiştir. KAFM ise The Islamic Society of North America’nın alt birimi olmakla birlikte General Secretariat ve The Council Executive Committee olmak üzere iki ana alt birimden oluşmaktadır. Bu çalışmada ağırlıklı olarak The Council Executive Committee tarafından onaylanan fetvalar değerlendirilmiştir. Kurumsal bağlamda bir anlam karmaşıklığına sebep vermemek için yazar, eserin karşılaştırmalı olan kısmında kurumların alt birimlerinden ziyade kendi isimlerini kullanmıştır ve gereken yerlerde birimlerle ilgili açıklamalarda bulunmuştur. Bu kitap tahlilinde kurumsal anlaşmazlığa sebep vermemek için yazarın yöntemi benimsenmiştir.
Keywords
Emine Enise Yakar’s Islamic Law and Society: The Practice of Iftā’ and Religious Institutions (London & New York: Routledge, 2022)
Abstract
In Islamic Law and Society: The Practice of Iftā’ and Religious Institutions, Emine Enise Yakar explores critical aspects about the methodological pluralistic structure of fatwās in different societies and the approaches of three fatwā institutions: Saudi Arabia’s Dār al-Iftā’ (The General Presidency of Scholarly Research and Iftā’), Turkey’s Diyanet (The General Presidency of Religious Affairs), and the Fiqh Council of North America (FCNA) in America. The book brings together diverse theoretical discussions and practical examples that offer a comparative analysis of contextual factors and the attitudes of scholars to provide solutions that are applicable in their relevant societies. The central theme of the book scrutinizes the methodological diversities of the institutions; the contextual and dynamic complexities regarding the approaches of scholars living in Saudi Arabia, Turkey, and America; and the underlying influences regarding madhhab (school of law) affiliation, social values, cultural practices, and legal and political systems over the institutions’ fatwās. Underscoring the role of fatwā institutions in the contemporary world, the book is composed of five detailed chapters. In the introductory part, Yakar provides an eloquent synopsis regarding the chronological alteration in the nature of fatwā from individual to collective, enlightens the readers regarding the selection criteria of these institutions, and mentions the idiosyncratic characters of Saudi Arabia, Turkey, and America from a religiolegal perspective. The main strengths of the book are its comprehensible representation of an accessible anthology regarding comparative fatwās, its clear focus on religious institutions, and its potential to broaden the readers’ minds with respect to the intellectual diversity of scholastic debates over the solutions to modern problems.
Keywords
