Research Article

Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi?

Number: 61 June 30, 2024
EN TR

Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi?

Abstract

Ateizmin gerekçelendirilmesi gereken bir tutum olup olmadığı ve hangi koşulların sağlanması durumunda rasyonel bir gerekçelendirmeden bahsedilebileceği sorunu, en az teizmin gerekçelendirilmesi sorunu kadar önemlidir. Bu makalede ateizmin inançsızlık veya Tanrı inancının bulunmaması şeklinde negatif yolla tanımlanması durumunda nasıl bir gerekçelendirmenin öngörüldüğü ele alınmaktadır. Ateizm, inançsızlık olarak ele alınırsa, bu durum onun gerekçelendirmeden muaf olduğu sonucuna götürebilir mi? Ateistin “Tanrı vardır” önermesinin yanlış, “Tanrı yoktur” önermesinin doğru olduğunu gösterme amaçlı bir ispat yükümlülüğü bulunmamakta mıdır? Ateistik gerekçelendirme söz konusu olduğunda karşımıza delilin yokluğu yaklaşımı ve yokluğun delili yaklaşımı olmak üzere iki farklı seçenek çıkar. Bu makalenin konusu olan delilin yokluğu yaklaşımının değerlendirilebilmesi için öncelikle “Tanrı vardır” önermesinin doğruluğuna dair yeterli delil bulunmaması durumunda bu önermenin inkârının zorunlu olup olamayacağı ele alınmıştır. Daha sonra ise yeterli delil bulunmaması durumunun negatif ateizmden pozitif ateizme geçişi meşru kılıp kılamayacağı irdelenmiştir. Makalede ateizmin gerekçelendirilebilmesinin, delilin yokluğunun yokluğun delili için yeterli görüldüğü bir savunmadan ziyade pozitif deliller ile mümkün olabileceği savunulmaktadır. Ateizm, önermesel bir tutumdan ziyade bir tür psikolojik inançsızlık hâli olarak değerlendirilirse bu durum, onun epistemik boyutunun göz ardı edilmesine neden olacaktır. Bu çalışmada ateizmin Tanrı’nın varlığına dair inançsızlık veya bir tür kayıtsızlık hâli olarak görülmesinin imkânı irdelenmekte ve bu durumun ateistik savunuya bir katkı sağlayamayacağının gösterilmesi amaçlanmaktadır. Delilci bir bakış açısından herhangi bir delil sunmadan ateizmin doğru olduğu sonucuna ulaşılması, kendi kendisine referansla tutarsız görünmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Bu makale için finansal destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Derginize gönderdiğim çalışmamın etik kurul izni gerektiren çalışmalar arasında yer almadığını beyan ederim.

Thanks

Konunun belirlenmesi ve şekillenmesindeki katkılarından dolayı Prof. Dr. Mehmet Sait Reçber'e içten bir teşekkür borçluyum.

References

  1. Aydın, Mehmet. “Ateizm ve Çıkmazları”. AÜİFD 24/1 (Haziran 1981), 187-204.
  2. Bell, Martin. “Review: Is There Room for Agnosticism?”. Religious Studies 29/4 (Aralık 1993), 543-553. https://doi.org/10.1017/S0034412500022587
  3. Bullivant, Stephen. “Defining ‘Atheism’”. The Oxford Handbook of Atheism. ed. Stephen Bullivant & Michael Ruse. 11-21. New York: Oxford University Press, 2013.
  4. Clifford, W. K. “The Ethics of Belief”. The Rationality of Belief in God. ed. George I. Mavrodes. 152-160. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall, 1970.
  5. Copan, Paul. “Atheism and The Burden of Proof”. Enrichment (2013), 26-29.
  6. Copi, Irving M. vd. Introduction to Logic. New York: Pearson, 14. Basım, 2014.
  7. Corlett, J. Angelo. “Dawkins’ Godless Delusion”. International Journal for Philosophy of Religion 65/3 (Haziran 2009), 125-138. https://doi.org/10.1007/s11153-008-9187-4
  8. Corlett, J. Angelo. The Errors of Atheism. New York: Continuum, 2010.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy of Religion

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 10, 2024

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

February 28, 2024

Acceptance Date

June 4, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 61

APA
Ağca, F. N. (2024). Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi? İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 61, 164-178. https://doi.org/10.29288/ilted.1444345
AMA
1.Ağca FN. Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi? ilted. 2024;(61):164-178. doi:10.29288/ilted.1444345
Chicago
Ağca, Fatma Nur. 2024. “Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir Mi?”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, nos. 61: 164-78. https://doi.org/10.29288/ilted.1444345.
EndNote
Ağca FN (June 1, 2024) Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi? İlahiyat Tetkikleri Dergisi 61 164–178.
IEEE
[1]F. N. Ağca, “Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi?”, ilted, no. 61, pp. 164–178, June 2024, doi: 10.29288/ilted.1444345.
ISNAD
Ağca, Fatma Nur. “Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir Mi?”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 61 (June 1, 2024): 164-178. https://doi.org/10.29288/ilted.1444345.
JAMA
1.Ağca FN. Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi? ilted. 2024;:164–178.
MLA
Ağca, Fatma Nur. “Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir Mi?”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, no. 61, June 2024, pp. 164-78, doi:10.29288/ilted.1444345.
Vancouver
1.Fatma Nur Ağca. Negatif Ateizm Ateizmi Gerekçelendirebilir mi? ilted. 2024 Jun. 1;(61):164-78. doi:10.29288/ilted.1444345