Research Article

Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı

Number: 54 December 31, 2020
Journal of Ilahiyat Researches Cover
Journal of Ilahiyat Researches
PDF Download
TR EN

Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı

Abstract

Makalede, Mu‘tezile ile İbn Sînâ’nın sofist iddialara yaklaşım tarzları arasındaki etkileşim incelenmektedir. Aristoteles, Fârâbî, İbn Sînâ ve bazı Mu‘tezilî kelâmcıların sofistlere karşı tutumu karşılaştırmalı analiz ile ele alınmaktadır. İbn Sînâ sofistlerin iddialarına cevap verirken Aristoteles ve Fârâbî’nin izlediği yöntemden farklılaşmakta, onlara eleştiri yöneltmektedir. Makalenin varsayımı İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî eleştirisindeki tercihinin bazı Mu‘tezilî bilginlerin etkisinde şekillendiğidir. Bu noktada özellikle Ka‘bî’nin daha ön planda olduğu varsayılmaktadır. Makalede öncelikle İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’den ayrıldığı ve her ikisine yönelik metodolojik eleştirisi tespit edilmiştir. Ardından İbn Sînâ’nın yöntemsel değişikliğinin arkasında Ka‘bî’nin etkisi ortaya konulmuştur. İbn Sînâ’nın sofist iddialara karşı ilkesel ve metodolojik tutumunda Aristo ve Fārābī’den ayrıştığı ve bu ayrışmada Ka‘bî’nin etkisini bir varsayım olarak ele alan makale, karşılaştırmalı ve içerik analizleri yardımıyla müsterşid ve tenbih gibi kavramsal ve içerik açısından İbn Sînâ’nın Ka‘bî’den etkilendiğini ortaya koymuştur. Makaledeki varsayımı temellendirmek, felsefe ve kelâm düşünce gelenekleri açısından oldukça özgün bir noktadır. Bu meyanda makalenin; konusu, varsayımları ve sonuçları açısından özgünlük taşıdığı, kelâm ve felsefe literatürüne katkı sağlayacak bir çalışma olması hedeflenmektedir.

Keywords

References

  1. Abdülcebbâr, Kādî. el-Muğnî fî ebvâbi’t-tevhîd ve’l-adl: en-nazar ve’l-meârif. ed. İbrahim Medkûr - Taha Hüseyin. thk. İbrahim Medkûr. Kâhire: y. y., t. y.
  2. Alper, Ömer Mahir. “İbn Sînâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 20/319-322. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1999.
  3. Aristoteles. Metafizik. çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınlar, 2. Baskı, 1996.
  4. Aristoteles. Organon V -Topikler-. çev. H. Ragıp Atademir. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1996.
  5. Aristoteles. Sofistçe Çürütmeler. çev. Y. Gurur Sev. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2019.
  6. Arslan, Ahmet. İlkçağ Felsefe Tarihi 2 Sofistlerden Platona. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 7. Baskı, 2016.
  7. Aydın, Hasan. “İslam Kelâmcıları ve İbn Sina’ya Göre Bilginin İmkanı Sorunu Ve Sofistler”. Felsefe Dünyası 48 (2008), 96-106.
  8. Aygün, Fatma. “Eşyânın Hakikâti Sabittir İlkesini Benimseyen Kelâmcıların Sofestaiyye Eleştirisi”. KADER Kelâm Araştırmaları Dergisi 13/2 (2015), 827-839.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

July 18, 2020

Acceptance Date

October 30, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 54

DOI

https://doi.org/10.29288/ilted.771267

IZ

https://izlik.org/JA56FL25KE

Cite

RIS / Bibtex
APA
Öztürk, Y. (2020). Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 54, 153-175. https://doi.org/10.29288/ilted.771267
AMA
1.Öztürk Y. Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. ilted. 2020;(54):153-175. doi:10.29288/ilted.771267
Chicago
Öztürk, Yunus. 2020. “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles Ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, nos. 54: 153-75. https://doi.org/10.29288/ilted.771267.
EndNote
Öztürk Y (December 1, 2020) Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 54 153–175.
IEEE
[1]Y. Öztürk, “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”, ilted, no. 54, pp. 153–175, Dec. 2020, doi: 10.29288/ilted.771267.
ISNAD
Öztürk, Yunus. “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles Ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 54 (December 1, 2020): 153-175. https://doi.org/10.29288/ilted.771267.
JAMA
1.Öztürk Y. Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. ilted. 2020;:153–175.
MLA
Öztürk, Yunus. “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles Ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, no. 54, Dec. 2020, pp. 153-75, doi:10.29288/ilted.771267.
Vancouver
1.Yunus Öztürk. Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. ilted. 2020 Dec. 1;(54):153-75. doi:10.29288/ilted.771267

Cited By

Māturīdī’s Perception Of Philosophy In Ta’wīlāt Al-Qur’ān

Marife Dini Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.33420/marife.1101216

Journal of Ilahiyat Researches is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

3056630565