OSMANLI KIBRISI’NDA MÜSLİM-GAYRİMÜSLİM İLİŞKİLERİ (17. ve 18. YY.)
Öz
Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Kıbrıs adası, içinde barındırdığı farklı etnik ve dinî unsurlarla var olagelmiştir. 1571 ve 1878 yılları arasında Osmanlı hâkimiyetindeki Müslümanlar ve adada çoğunluğu oluşturan gayrimüslimler, 300 yılı aşkın bir süre beraber yaşamış; ticaret başta olmak üzere hayatın tabii seyri içerisinde birçok farklı sahada birbirleriyle temas halinde olmuşlardır. Osmanlı döneminde her ne kadar gayrimüslimler belli oranda hukukî özerkliğe sahip olsa da, Müslümanlar ve gayrimüslimler arasında meydana gelen hukukî meseleleri çözüme bağlamada şerʻî mahkemeler yegâne müracaat mercii olmuştur. Bu mahkemelerde tutulan kadı sicilleri, Osmanlı döneminde itinayla muhafaza edilmiş olup bugün tarih içerisinde meydana gelen Müslim-gayrimüslim ilişkilerinin gözlemlenebileceği en zengin ve güvenilir kaynakları oluşturmaktadır. Konunun zikredilen bu öneminden hareketle 17. ve 18. yüzyıl Kıbrıs kadı sicillerine yansıyan Müslim-gayrimüslim ilişkileri şahıs, aile, miras, eşya ve borçlar hukuku çerçevesinde incelemeye tabi tutulmuştur. Zira her iki ahali arasında meydana gelen ilişkilerin kahir ekseriyeti bu alanlarda meydana gelmiştir. Araştırmada Osmanlı Kıbrısı’ndaki Müslim-gayrimüslim ilişkilerinin aynı dönemde Anadolu’daki ilişkilerden genel olarak daha yoğun olduğu ortaya çıkmakla beraber her iki ahali arasındaki münasebetlerin oldukça kuvvetli ve pozitif nitelikte olduğu da gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Kıbrıs Kadı Sicilleri: 1B, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 numaralı defterler.
- ALASYA, Halil Fikret, Kıbrıs Tarihi ve Kıbrıs’ta Türk Eserleri, 2. Baskı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara, 1977.
- AYDIN, M. Âkif, İslâm Osmanlı Aile Hukuku, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay., İstanbul, 1985.
- BEDEVİ, Vergi, Kıbrıs Tarihi, 2. Baskı, Kıbrıs Türk Tarih Kurumu, Lefkoşa, 1966.
- BİLMEN, Ömer Nasuhi, Hukuk-ı İslâmiyye ve Istılahât-ı Fıkhiyye Kamusu, I-VIII, Bilmen Yay., İstanbul, 1970.
- ÇEVİKEL, Nuri, Kıbrıs Akdeniz’de Bir Osmanlı Adası (1570-1878), 47 Numara Yay., İstanbul, 2006.
- _______, Kıbrıs Eyaleti, Doğu Akdeniz Üniversitesi Basımevi, Gazi Mağusa, 2000.
- ERDOĞRU, M. Akif, Kıbrıs’ta Osmanlılar, I-II, Galeri Kültür Yay., Lefkoşa, 2008.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Ümit Güler
0000-0002-0828-4197
Türkiye
Publication Date
December 31, 2018
Submission Date
August 1, 2018
Acceptance Date
December 26, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 3 Number: 2
Cited By
H.1249/M.1833 Tarihli D.CMH.d.27300 Numaralı Cizye Muhasebe Defterine Göre Kıbrıs’ta Gayrimüslimler
Dokuz Eylül Ünivesitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21054/deuifd.780207Osmanlı Kıbrısı’nın Sosyal Hayatında Mollalar (18. yy.)
Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.51447/uluifd.974785
