Research Article

Arap Dilinde Müphem Lafızlar ve Delâletleri

Volume: 6 Number: 2 December 31, 2021
EN TR

Arap Dilinde Müphem Lafızlar ve Delâletleri

Öz

Arap dilinde bazı kelimeler vardır ki tek başlarına kullanıldıklarında delâlet ettikleri anlam açık bir şekilde ortaya çıkmaz. Tek başlarına kullanımlarında anlam bakımından bir kapalılık söz konusudur. Bu tür kelimelere müphem lafızlar denir. Müphem lafızların anlamlarındaki kapalılığın ortadan kalkması için başka kelimeler veya cümleler ile kullanılmaları gerekir. İsm-i mevsûller, işaret isimleri, soru isimleri, şart edatları, zamirler, müphem zarflar ve temyîze ihtiyaç duyan kelimeler müphem lafızlardandır. Ayrıca ancak isim tamlamasında muzaf (tamlanan) olarak kullanılabilen bazı kelimeler de müphem lafızlardan sayılır. İsm-i mevsûller sıla cümlesine, işaret isimleri işaret edilen isme (müşârun ileyhe), zamirler de müphemliği ortadan kaldıracak mercî‘e ihtiyaç duyduğu için müphem lafızlardan sayılmıştır. Soru isimlerinde sorulan şeyin belli olmaması, şart isimlerinin belli bir şey için gerçekleşmemesi, temyîze ihtiyaç duyan kelimelerin anlamının kapalı olması, müphem lafızların sınırları, başlangıç ve bitiş noktası belli olmayan zaman ve mekâna delalet etmesi, müphem kelimelerin muzâfun ileyhe ihtiyaç duymasından dolayı bahsi geçen kelimeler müphem sayılmıştır. Bu çalışmada Arapçadaki müphem lafızlar Türkçe karşılıkları ile ele alınmıştır. Böylelikle bu çalışmanın karşılaştırmalı bir çalışma olması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abbâs Hasan. en-Nahvu’l-vâfî. 4 Cilt. Dâru’l-Me’ârif, 15. Basım, ts.
  2. Abdurrahîm, Nâsır Abdurrahîm Muhammed. “el-İsmu’l-mubhem medlûluh ve envâ‘uh ve ebrazu ahkâmih fî bâbi’l-idâfe”. Havliyyatu Kulliyeti’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye ve’l-‘Arabiyye li’l-Benât bi’l-İskenderiyye 36/1 (2020), 1020-1095.
  3. Asutay, Mücahit. Arap Dilinin 100’ü. Ankara: Otto Yayınları, 2017.
  4. Cârim, Ali- Emîn, Mustafa. en-Nahvu’l-vâdıh fî kavâ‘idi’l-luğati’l-‘Arabiyye. Kahire: ed-Dâru’l-Mısriyye es-Suudiyye, ts.
  5. Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammâd. es-Sıhâh tâcu’l-luğa ve sıhâhu’l-‘Arabiyye. thk. Ahmed Abdulğafûr Attâr. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 4. Basım, 1407/1987.
  6. Çelik, Gülten Melek. Türkçe Arapça İsm-i Mevsûl, İzâfet, Sıfat, Hâl ve Bileşik Cümlelerin Karşıtsal Çözümlemesi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
  7. Çörtü, Mustafa Meral. Sarf-Nahiv Edatlar. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 8. Basım, 2008.
  8. Esterâbâdî, Necmü’l-eimme Radıyyüddîn Muhammed b. el-Hasen. Şerhu kâfiyeti İbn Hâcib. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1998.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religion, Society and Culture Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

September 12, 2021

Acceptance Date

October 26, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 6 Number: 2

ISNAD
Aktaş, Osman. “Arap Dilinde Müphem Lafızlar Ve Delâletleri”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 6/2 (December 1, 2021): 323-352. https://doi.org/10.20486/imad.994377.

Cited By