Research Article

İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK

Volume: 6 Number: 11 September 30, 2021
  • Şeref Güler
EN TR

İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK

Abstract

İş sözleşmesi devri, iş ilişkisinde işveren tarafının değişmesi, sözleşmeyi devralan işverenin sözleşmeden doğan tüm hak ve borçları, devreden işverenin konumunu ve yetkilerini üstlenmesidir. Sözleşme devri; kendine özgü, üç taraflı bir sözleşme ile gerçekleşir. Bu sözleşmenin tarafları, iş sözleşmesini devreden işveren, sözleşmeyi devralan işveren ve işçidir. Devir sözleşmesi, devreden ve devralan işveren ile işçinin birlikte katılması veya devreden ile devralan arasındaki sözleşmeye işçinin onay vermesi ile kurulur. Sözleşmeyi devreden işveren, iş sözleşmesinin tarafı olmaktan çıkarken, onun yerine, sözleşmeyi devralan işveren geçer. Böylece sözleşme devri ile iş sözleşmesinin işveren tarafı değişir, fakat iş sözleşmesi bir kesinti olmadan devralan işverene geçer. Bu şekilde sözleşmeyi devralan işveren, devreden işverene halef olur; devredenin tüm hak ve borçları aynı kapsam ve içerikte devralana geçer. İş sözleşmesi devri, çeşitli sebeplerle başvurulabilecek bir yoldur. Genellikle şirket topluluklarında yani holdinglerde ve nitelikli işçilerde uygulaması görülmektedir. Şirket topluluklarında genellikle ortak bir insan kaynakları yönetimi bulunmakta, personelin kariyer ve çalışma planlaması, topluluk bir bütün olarak dikkate alınmak suretiyle tek elden yapılmaktadır. Bu sebeple şirket topluluklarında, iş sözleşmesinin devri sık başvurulan bir araç haline gelmektedir. İş sözleşmesinin devri, İş Kanunu’nda düzenlenmiş değildir. Aslında söz konusu kurum, önceki (818 Sayılı) Borçlar Kanunu’nda da mevcut değildi. İş sözleşmesinin devri, uygulamada “sözleşme hürriyeti” çerçevesinde mümkün görülmekteydi. Kurum, ancak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 429. maddesi ile pozitif bir temele dayandırılmıştır. TBK 429 hükmünde, devreden işverenin sorumluluğu konusunda da açık bir düzenleme yer almamaktadır. Başka bir ifadeyle, hükümde bu konuda bir kanun boşluğu bulunmaktadır. Bu boşluğun doldurulması gerekmektedir. Ancak bu yapılırken, işçinin korunması, söz konusu işlemin temelini oluşturmalıdır. Bu sebeple doktrinde de ekseriyetle savunulduğu üzere, işyeri devrindeki kanunî düzenlemelerin kıyasen iş sözleşmesinin devrinde de uygulanması işçiye etkin bir koruma sağlayacaktır. Bu kanunî düzenlemeler, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesi ile 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesidir. Gerçekten, işyeri devrinde, işçinin rızası aranmadan devir gerçekleştiğinde dahi, devir anında doğmuş işçilik alacaklarından ve kıdem tazminatından devreden işveren, Kanun’da belirtilen şartlar dâhilinde müteselsil sorumluluk altında bulunmakta iken, işçinin rızası dâhilinde gerçekleşen iş sözleşmesinin devrinde, devreden işvereni böyle bir sorumluluktan muaf kılmak, iş hukuku ilkelerine aykırı olduğu gibi, ekonomik açıdan güçsüz durumda bulunan işçiyi, güçlü işveren karşısında tamamen çaresiz bırakmak anlamına gelecektir. Zira işçinin, istisnalar dışında, haklarını elde etme imkânlarının azalmasına bilerek rıza göstermesini anlamak kolay değildir. Dolayısıyla, iş sözleşmesinin devrine en yakın kurum olan işyeri devrindeki hükümlerden yararlanmak suretiyle işçilik alacaklarını teminat altına almak, işçi lehine olabilecek en tutarlı uygulamadır.

Keywords

References

  1. ALP, Mustafa, İş Sözleşmesinin Değiştirilmesi, Ankara, 2005. (Sözleşmenin Değiştirilmesi)
  2. ALP, Mustafa, “İş Sözleşmesinin Devri”, İş Hukukunda Üçlü İş İlişkileri, Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Sempozyum, İstanbul, 2009, s.301 – 327. (Sözleşmenin Devri).
  3. ALPAGUT, Gülsevil, “Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet Sözleşmesinin Devri, Sona Ermesi, Rekabet Yasağı, Cezaî Şart ve İbranameye İlişkin Hükümleri”, Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Y. 2011, S. 31, s.913 – 959. (Hizmet sözleşmesinin Devri).
  4. ARSLANOĞLU, M. Anıl, “İş Sözleşmesinin İradî Devri İle İşverenin Değişmesi”, Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Y. 2006, S. 10, s.533 – 545.
  5. AYRANCI, Hasan, Sözleşmenin Yüklenilmesi (Devri), Ankara, 2003.
  6. CANİKLİOĞLU, Nurşen, “Hizmet Akdinin Devri – Emeklilik Halinde İhbar Tazminatı”, (Karar İncelemesi), Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2012, S. 1.
  7. CANİKLİOĞLU, Nurşen, “Türk Borçlar Kanunu – İş Kanunu İlişkisi ve Türk Borçlar Kanunu’nun Bazı Hükümlerinin İş Kanunu Açısından Değerlendirilmesi”, 10. Yılında İş Kanunu Semineri, İstanbul, 15 Kasım 2013 (Türk Borçlar Kanunu – İş Kanunu İlişkisi).
  8. CANİKLİOĞLU, Nurşen, “Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet Sözleşmesinin Kurulmasına, Tarafların Hak ve Borçlarına, Hizmet Sözleşmesinin Devrine ve Sona Ermesine İlişkin Hükümleri”, Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları ve Mevzuatımızdaki Yeni Gelişmeler, İş Müfettişleri Derneği- Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Ankara, 2014, s.52 – 91. (Türk Borçlar kanunu)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Authors

Şeref Güler This is me
0000-0001-9684-4192
Türkiye

Publication Date

September 30, 2021

Submission Date

June 22, 2021

Acceptance Date

September 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 6 Number: 11

APA
Güler, Ş. (2021). İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(11), 201-220. https://izlik.org/JA96ER56GZ
AMA
1.Güler Ş. İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2021;6(11):201-220. https://izlik.org/JA96ER56GZ
Chicago
Güler, Şeref. 2021. “İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6 (11): 201-20. https://izlik.org/JA96ER56GZ.
EndNote
Güler Ş (September 1, 2021) İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6 11 201–220.
IEEE
[1]Ş. Güler, “İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 6, no. 11, pp. 201–220, Sept. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA96ER56GZ
ISNAD
Güler, Şeref. “İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6/11 (September 1, 2021): 201-220. https://izlik.org/JA96ER56GZ.
JAMA
1.Güler Ş. İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2021;6:201–220.
MLA
Güler, Şeref. “İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 6, no. 11, Sept. 2021, pp. 201-20, https://izlik.org/JA96ER56GZ.
Vancouver
1.Şeref Güler. İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVRİNDE MÜTESELSİL SORUMLULUK. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi [Internet]. 2021 Sep. 1;6(11):201-20. Available from: https://izlik.org/JA96ER56GZ