Research Article

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI

Volume: 9 Number: 1 March 21, 2024
TR EN

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI

Abstract

Bugün artık çevre sorunlarının sadece ulusal bir sorun olmadığı, aksine bütün toplumları etkileyen küresel bir olgu olduğu anlaşılmıştır. Çevrenin devam eden bozulması, insanlığın karşı karşıya olduğu en ciddi sorunlardan biridir. Çok fazla çevresel yıkıma ve çevreyi korumak için atılan birçok adıma tanık olduğumuz bir çağda, temiz bir çevre için yeni bir temel hakkın tanınması gerekip gerekmediği en çok tartışılan konulardan biri haline gelmiştir. Ekim 2021 tarihinde önce Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi 48/13 sayılı bir kararıyla ve sonrasında da Temmuz 2022 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 76/300 sayılı bir kararıyla temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir çevre hakkını bir insan hakkı olarak tanımıştır. Sağlıklı bir çevre hakkına ilişkin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Kararının kabul edilmesi, tanınması ve ulusal yasal çerçevelere dahil edilmesi, bu hakkın herkes tarafından etkili bir şekilde kullanılmasını sağlamak için gereken eylemin yalnızca başlangıcını temsil eder. Bundan sonra ne olacağı, Devletlerin ve işletmeler gibi diğer paydaşların yerel, bölgesel ve uluslararası düzeylerde nasıl yanıt verdiğine ve bunlara nasıl uyduğuna bağlı olacaktır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 76/300 sayılı Kararı temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir çevre hakkının kabul edilmesini uzun bir yolculuğun sonu olarak sunsa da, aynı zamanda yeni bir yolculuğun da başlangıcını temsil ediyor. Bu çalışma, uluslararası alanda, Birleşmiş Milletler özelinde, çevre için bir hak arayışında katedilen yol ve bugün gelinen noktayı ele alacaktır.

Keywords

References

  1. Additional Protocol to the American Convention on Human Rights in the Area of Economic, Social and Cultural Rights (Protocol of San Salvador), 17 November 1988, (Çevrimiçi) http://www.oas.org/en/sare/social-inclusion/protocol-ssv/docs/protocol-san-salvador-en.pdf E.T: 24 Temmuz 2023.
  2. Agenda 21, United Nations Conference on Environment & Development Rio de Janerio, Brazil, 3 to 14 June 1992, (Çevrimiçi) https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/Agenda21.pdf?_gl=1*trnmrg*_ga*MTAwNzc1Mzg2Mi4xNjYyMzg2MzA2*_ga_TK9BQL5X7Z*MTcwMjc1NjgzNC40My4xLjE3MDI3NTg4NDYuMC4wLjA., E.T: 16 Aralık 2023.
  3. Arab Charter on Human Rights, 15 September 1994, (Çevrimiçi) https://digitallibrary.un.org/record/551368?ln=en E.T: 24 Temmuz 2023.
  4. ASEAN Human Rights Declaration, 19 November 2012, (Çevrimiçi) https://asean.org/asean-human-rights-declaration/ E.T: 24 Temmuz 2023.
  5. Association of Southeast Asian Nations, (Çevrimiçi) https://asean.org/ E.T: 24 Temmuz 2023.
  6. ATAPATTU, Sumudu, “The Right to a Healthy Life or the Right to Die Polluted?: The Emergence of a Human Right to a Healthy Environment Under International Law”, Tulane Environmental Law Journal, Y. 2002, V. 16, I. 1, 65-126.
  7. ATAPATTU, Sumudu / SCHAPPER, Andrea, Human Rights and the Environment, Routledge, London, 2019.
  8. BOYD, David R., “Catalyst for Change: Evaluating Forty Years of Experience in Implementing the Right to a Healthy Environment": KNOX, John H. / PEJAN, Ramin, The Human Rights to a Healthy Environment, Cambridge University Press, Cambridge, 2018.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Perçem Arman
0000-0003-1622-3009
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Publication Date

March 21, 2024

Submission Date

July 25, 2023

Acceptance Date

January 9, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 1

APA
Arman, P. (2024). BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(1), 3-28. https://doi.org/10.58733/imhfd.1451533
AMA
1.Arman P. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024;9(1):3-28. doi:10.58733/imhfd.1451533
Chicago
Arman, Perçem. 2024. “BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 (1): 3-28. https://doi.org/10.58733/imhfd.1451533.
EndNote
Arman P (March 1, 2024) BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 1 3–28.
IEEE
[1]P. Arman, “BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 3–28, Mar. 2024, doi: 10.58733/imhfd.1451533.
ISNAD
Arman, Perçem. “BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9/1 (March 1, 2024): 3-28. https://doi.org/10.58733/imhfd.1451533.
JAMA
1.Arman P. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024;9:3–28.
MLA
Arman, Perçem. “BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 1, Mar. 2024, pp. 3-28, doi:10.58733/imhfd.1451533.
Vancouver
1.Perçem Arman. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TEMİZ, SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ÇEVRE HAKKINI BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANIMASI. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024 Mar. 1;9(1):3-28. doi:10.58733/imhfd.1451533