Research Article

Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme

Volume: 10 Number: 2 September 30, 2025
EN TR

Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme

Abstract

Ticari hayatta kredinin güvencesi ayni teminatlar borçlunun bizzat kendisi verebilir. Üçüncü kişiler, kredi borcu için verebileceği, taşınır rehni ve gayrimenkul ipoteği gibi ayni teminatlar yanında kefalet ve garanti gibi şahsi teminatlarda verilebilir. Bu teminatların teslim edilmesi geçerlilik şartıdır (TMK m. 939, f. I). Teslim şartı, rehin kurulması halinde işletmenin olağan faaliyetini sürdüremez hale gelebilir. Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin teminat ihtiyacını karşılamak ve böylece finansmana erişmelerini kolaylaştırmak amacı ile Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) yasalaştırılmıştır. TİTRK ile işletmeye tahsis edilmiş taşınır ve hakların, alacaklıya teslim edilmeksizin, merkezi bir sicile tescil edilmek sureti tek başına veya bir bütün olarak rehin edilmelerine imkân sağlanmıştır. TİTRK m. 5, f. 5-p hükmü bütün hakların rehin edilebileceğini düzenlemektedir. Ancak, işletmeye tahsis edilen şirket paylarının diğer unsurlar ile bir bütün halinde rehin edilmesinde sorun çıkmazken, şirket paylarının tek işlemle rehin edilmesi halinde söz konusu payların taşınır kapsamında olduğunu ispatlamak gerekir. TİTRK m. 5, f. 5-ö’de ise üçüncü kişilerdeki taşınır varlık, hak ve paylı mülkiyet haklarının rehin edilebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, her türlü sözleşmeden doğan mevcut veya müstakbel alacakların da rehin sözleşmesinin konusu olabileceği tanzim edilmiştir. Bu hükme paralel olarak genel hükümlerde de alacaklar ve diğer hakların rehin edilebileceği düzenlenmiştir (TMK m. 954, f. I). Zira ortakların taahhüt edip ödedikleri sermaye tüzel kişilerin mülkiyetinde olmakla birlikte karşılıksız değildir. Ortaklar, şirketlere koyduğu bu sermayelerin karşılığında bir paya sahip olurlar. Şirket ortakları, koydukları sermaye karşılığında sahip oldukları paylar malvarlığı hakkıdır. Bu itibarla, bu ortaklık payları üzerinde özel düzenlemeler varsa onlara uyarak, payın devir usullerine uyarak rehin edilebilir (TMK m. 955, f. III).

Keywords

References

  1. ANTALYA, Gökhan/ACAR, Faruk, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, 3. Baskı, Aristo Yayınları, İstanbul, 2020.
  2. ARSLANLI, Halil, Kollektif ve Komandit Şirketler (Ders Kitabı), 2. Bası, İstanbul Fakülteler Matbaası, İstanbul,1960.
  3. ARVAS, Mehmet Mücahit; 6750 sayılı Kanuna Göre Rehne Konu Olabilecek Taşınırlar, Notev Vakfı Yayınları, Ankara, 2017.
  4. AYTAÇ, Zühtü, Sermaye Piyasası Hukuku ve Hisse Senetleri, Batider, Ankara, 1988.
  5. BARLAS, Nami, Adi Ortaklık Temeline Dayalı Sözleşme İlişkileri, 4. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2016.
  6. BEYAZIT, Fırat, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Kapsamında Rehin Sözleşmesi ve Hükümleri, On İki Levha, İstanbul, 2019.
  7. BİLGİLİ, Fatih/DEMİRKAPI, Ertan, Şirketler Hukuku, (6335 Sayılı Kanun’la Değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre) 9. B, Dora Yayıncılık, Bursa, 2013.
  8. ÇIĞŞAR, Melis Gizem, Limited Şirket Esas Sermaye Payının Rehni, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

March 22, 2025

Acceptance Date

August 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Oğuz, S. (2025). Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(2), 957-994. https://doi.org/10.58733/imhfd.1663137
AMA
1.Oğuz S. Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;10(2):957-994. doi:10.58733/imhfd.1663137
Chicago
Oğuz, Sefer. 2025. “Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı Ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10 (2): 957-94. https://doi.org/10.58733/imhfd.1663137.
EndNote
Oğuz S (September 1, 2025) Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10 2 957–994.
IEEE
[1]S. Oğuz, “Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 10, no. 2, pp. 957–994, Sept. 2025, doi: 10.58733/imhfd.1663137.
ISNAD
Oğuz, Sefer. “Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı Ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10/2 (September 1, 2025): 957-994. https://doi.org/10.58733/imhfd.1663137.
JAMA
1.Oğuz S. Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;10:957–994.
MLA
Oğuz, Sefer. “Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı Ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme”. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 10, no. 2, Sept. 2025, pp. 957-94, doi:10.58733/imhfd.1663137.
Vancouver
1.Sefer Oğuz. Ticari İşlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Şahıs Şirketlerinde Sermaye Payı ile Sermaye Şirketinin Senede Bağlanmamış (Çıplak) Paylarının Rehin Edilebilmesi Konusunda Değerlendirme. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025 Sep. 1;10(2):957-94. doi:10.58733/imhfd.1663137