6 ŞUBAT DEPREMLERİNİN ADIYAMAN KENT KİMLİĞİNE ETKİSİ

The city, as a cultural and physical space, is inherently characterized by its identity, which is shaped by various elements. Among these identity elements, examples of civil architecture, historical structures, public buildings, and religious and cultural sites stand out as they establish a connection between the past and the future. In today’s world, there are numerous threats to the cultural assets that constitute the identity elements of cities. Among these threats, natural disasters pose the most significant risk. Natural disasters not only affect the physical structures of cities but also damage the values that connect the city and its society with their past. One such disaster was the 6th February 2023 Earthquakes in Adıyaman Province. These earthquakes affected 11 provinces, but Hatay, Kahramanmaraş, Malatya, and Adıyaman provinces experienced severe destruction. As a result of the widespread destruction in these four provinces, particularly in urban centers, historical and cultural structures that define the identity of the city suffered significant damage. Therefore, preserving the natural and artificial environmental elements (the morphology of the city) is crucial for cities not to lose their identity during reconstruction and the replacement of old structures with new ones. Another important consideration is preventing the alienation of the local population from the city. In this context, the purpose of this study is to identify the cultural assets that constitute the urban identity of Adıyaman Province, but have been damaged by earthquakes, and to propose a roadmap for the revival of these cultural assets, healthy urban planning, and local governments. The study utilized a qualitative method based on literature review, document collection, interviews, and observations. In order to carry out the research, correspondence was made between İnönü University and Adıyaman Governorship and the necessary documents and information were collected through official channels.

Kültürel ve fiziksel bir mekân olan kent kimliklidir ve kente kimlik kazandıran unsurlar çok yönlüdür. Bu kimlik unsurları arasında sivil mimari örnekleri, tarihi yapılar, kamu binaları, dini ve kültürel mekânlar gelecekle geçmiş arasında bağ kurduklarından öne çıkmaktadırlar. Günümüz dünyasında kentlerin kimlik unsurları arasında yer alan kültür varlıklarına yönelik pek çok tehdit bulunmaktadır. Bunların en tehlikelisi ise doğal afetlerdir. Meydana gelen doğal afetler ile sadece kentlerin fiziki yapısı değil; aynı zamanda kenti ve toplumu geçmişi ile bağlayan değerler de zarar görmektedir. Bu afetlerden biri de 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleridir. Bu depremler 11 İli etkilemiş ancak Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve Adıyaman illeri ciddi yıkımlarla karşılaşmıştır. Bu dört ilde geniş alanlarda meydana gelen yıkımlar sonucunda özellikle kent merkezleri, kente kimliğini veren tarihi ve kültürel yapılar önemli ölçüde zarar görmüştür. Bu nedenle kentlerin yeniden inşasında ve eski yapıların yenileriyle yer değiştirmesinde kentin doğal ve yapay çevre unsurlarının (kentin morfolojisi) korunması kentin kimliğini kaybetmemesi adına önem arz etmektedir. Dikkate alınması gereken diğer önemli bir husus ise yerel halkın kente yabancılaşmasının önlenmesidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı; Adıyaman ilinin kent kimliğini oluşturan fakat depremlerden zarar gören kültürel varlıkların tespitinin yapılması, beraberinde kültürel varlıkların yeniden ihyası, kentin sağlıklı planlanması ve yerel yönetimler için bir yol haritasının önerilmesidir. Araştırmada literatür taraması, belge toplanması, görüşmeler yapılması ve gözlemlere dayalı nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için İnönü üniversitesi ile Adıyaman Valiliği arasında yazışmalar yapılmış ve gerekli belge ve bilgiler resmi kanallardan toplanmıştır.