İBNÜLEMİN MAHMUD KEMAL İNAL İLE KEMALEDDİN HARPUTÎ EFENDİ’NİN MEKTUPLAŞMALARI- I

Türk kültür ve edebiyatının mühim simalarından İbnülemin Mahmud Kemal İnal ile Kemaleddin Harputî arasında babalarından intikal eden bir dostluk vardır. Bu dostluk İbnülemin’in İstanbul’da Kemaleddin Efendi’nin ise Harput’ta (Ma’mûretü’l-azîz/ Elaziz/ Elazığ) bulunması sebebiyle önce gıyâben başlamış ve bir süre mektuplar üzerinden sürmüştür. 1916-1926 yılları arasında Ma’mûretü’l-azîz müftülüğü yapan Kemaleddin Efendi hakkında halifeliğin kaldırılmasına ve şapka takmak gibi bazı inkılaplara karşı geldiği iddiasıyla Şark İstiklal Mahkemesi’nin emriyle 1926’da soruşturma başlatılmış, 27 Temmuz 1926’da gözaltına alınarak evinde ve müftülük makamındaki bütün evraka el konulmuştur. Bu makalede İbnülemin’in Kemaleddin Efendi’ye ve Harput ulemâsından olan babası Abdülhamid Hamdî Efendi’ye gönderdiği gençlik dönemi mektuplarından söz konusu evrak arasında çıkan on beşi ile Kemaleddin Efendi’nin birkaç cevap müsveddesi incelenerek bugünkü harflere aktarılmış, mektuplarda bahsedilen meseleler ve mektuplarla yollanan bazı ilaveler üzerinde durulmuştur. Bunlar arasında en dikkat çekeni İbnülemin’in isteği üzerine Kemaleddin Efendi’nin fotoğraf çektirmek, portre çizmek ve resim yapmanın dinî hükmüne dair babasının mütâlaalarını kaydettiği Türkçe risaledir. İbnülemin’in bir na’t-i Nebî manzumesi ile mensur-manzum takrizi ve Edebiyat-ı Cedîde/ Dekadan tartışmasına dahil olarak Cemil Sâtı’ ve Hüznî müstear isimleriyle yazdığı şiirleri makalede ele alınan diğer mevzular arasında yer almaktadır.

There is a friendship between İbnülemin Mahmud Kemal İnal, a famous and important person of Turkish culture and literature, and Kemaleddin Harputi that is heredited from their fathers. This friendship firstly started in absentia since İbnülemin was in Istanbul and Kemaleddin Efendi based in Harput and continued with letters for a time. Kemaleddin Efendi who was the müfti of Ma’muretü’l-aziz between 1916-1926 was charged with being against the revolutions such as the abrogate of the caliphate and wearing hat by Şark İstiklal Courts in 1926 and was taken into custody on 27th of July 1926 and all of his documents in his house and office were confiscated. In this article fifteen letters of İbnülemin written in his younger age and Kemaleddin Efendi’s draft responses found in this confiscated documents were transcribed into the Latin alphabet and we discussed some of the topics mentioned in those letters. The most remarkable one among these is a Turkish pamphlet written by Kemaleddin Efendi upon the request of İbnülemin and is about the religious provision regarding taking photographs, drawing portraits and painting with a refrence to his father’s ideas. Other remarkable topics can be listed as: İbnülemin’s  “Na’t-ı Nebi” in verse, his discussion on prose vs. verse, and his writings under the pen-name Cemil Satı and Hüzni on the discussions of “Edebiyat-ı Cedide/ Dekadan”.