MORGAN LLOYD MALCOLM’UN “YABAN ARISI” ADLI TİYATRO METNİNİN ZORBALIK KAVRAMI ÜZERİNDEN İNCELENMESİ
Abstract
Zorbalık,
güçlü kişi ya da kişilerin güçsüz kişilere kasıtlı olarak uyguladığı ve güç
dengesizliğinin ortaya çıktığı durumlardaki fiziksel ve psikolojik baskılardır.
Okullar ve aileler, çocukların, gençlerin ve ebeveynlerinin bir arada yoğun bir
şekilde etkileşimde bulundukları kurumlardır. Ergenlik dönemi boyunca okulda
ve-veya aile içinde herhangi bir şekilde fiziksel ya da psikolojik olarak
şiddete maruz kalan çocukların ya da gençlerin yaşadığı duygusal veya fiziksel
örselenme nedeniyle ilerleyen dönemlerde ciddi sosyal sorunlar yaşadığı
görülmektedir. Gerek ebeveyn zorbalığı gerekse akran zorbalığı, zorbalığa maruz
kalanların üzerindeki etkileri açısından oldukça önemli ve müdahale edilmesi
gereken bir konudur. Zorbalığı konu edinen her haber, proje ya da eser,
farkındalığın ve duyarlılığın öneminin artmasını sağlayacaktır. Tiyatronun
topluma ulaşmadaki gücü ve insanlar üzerindeki etkisi göz önünde
bulundurulduğunda bu çalışma oldukça önem taşımaktır. Metinde yıllar sonra bir
araya gelen ve ergenlik döneminde şiddetli zorbalığa maruz kalmış iki arkadaşı
sahnede canlandıran oyuncuların rol yaratma süreçlerinde ilham aldıkları
Stanislavki’nin Fiziksel ve Psikolojik Eylemler yöntemi üzerinde durulacaktır.
Çalışmada İngiliz Çağdaş Tiyatro Yazarı Morgan Lloyd Malcolm’un yazdığı ve 2019
yılında “Altsahne” tarafından sahnelenen “Yaban Arısı” adlı tiyatro metni,
betimsel analiz yöntemiyle “Zorbalık” kavramı üzerinden okunacaktır. Betimsel
analiz, yazılı materyallerin içerdiği mesajı, anlam ve/veya dilbilgisi
açısından çıkarımda bulunmayı sağlayan ve ulaşılan sonuçların doğruluğunu
yansıtmak amacıyla en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bir tiyatro metninin
incelenmesinde metin içinde yer alan repliklerin analizinde sıkça doğrudan alıntılara
yer verildiğinden çalışmaya en uygun yöntemin betimsel analiz olduğu görüşüne
varılmıştır. Çalışma bir değerlendirme ile sonlandırılacaktır.
Keywords
References
- KAYNAKÇA
- B. Tanyel, U. Esen, (1996). “Stanislavski ve Oyunculuk Yöntemi Üzerine”, Mimesis Tiyatro /Çeviri ve Araştırma Dergisi, Sayı 6, syf 337-359, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
- Bridge, B. (2003). Siz Olsaydınız Ne Yapardınız? Zorbalık. Bilinmeyen Çeşitleri ve Çözümleri. İstanbul: Beyaz Yayınları.
- Cicchetti, D. and Toth, S. L. (1991). Internalizing and externalizing expressions of dysfunction (Volume 2). New York, NY: Lawrence Earlbaum Associates, Inc.
- Demir, F., (2009). Jean Anouilh’in Antigone Oyununun Stanislavski Sistemine Göre Çözümlenmesi Ve Rol Yaratım Sürecinde Kreon Karakterinin Tahlili, Oyunda Kreon Adalet İlüzyonu İlişkisi. Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
- Freud, S. (1996). Günlük Yaşamın Psikopatolojisi (çev. Şemsa Yeğin), İstanbul: Payel Yayınevi.
- Hawker, D. S. and Boulton, M. J. (2000). Twenty years’ research on peer victimization and psychosocial maladjustment: A meta-analytic review of cross-sectional studies. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 41(4), 441-455. doi: 10.1111/1469-7610.00629.
- Kara, H., Kaçar, M. (2017). Akran Zorbalığı ve Toplumsal Önemi: İki Olgu Sunumu. Anadolu Kliniği Tıp Bilimeri Dergisi, Mayıs 2017; Cilt 22, Sayı 2. DOI: 10.21673/anadoluklin.266047
- Karaboğa, K. (2012). Oyunculuk Sanatında Yöntem ve Paradoks, İstanbul: Habitus Yayıncılık.
- Karademir, A. (2016). Algılanan Anne Tutumları İle Zorbalık Mağduriyet İlişkisinde Ontolojik İyi Oluşun Aracılık Rolü. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.