Dijital Beşerî Bilimler ve Nicel Metin Analizi: Kafka'nın Günlükleri ve Mektuplarından Oluşan Dijital Arşiv Üzerine bir İnceleme

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 23, 611 - 632, 30.12.2025

Başak Kaptan Şiray , Süreyya Ilkilic

Öz

Bu çalışma, dijital beşerî bilimler ile edebiyat çalışmaları arasındaki kesişimi, edebi metinlerin nicel analizi odağında incelemektedir. Beşerî bilimlere nicel yöntemlerin entegre edilmesiyle birlikte, uzaktan okuma ve dijital metin analizi gibi yeni paradigmalar ortaya çıkmış ve bu durum, edebiyat eleştirisinin geleneksel yorumsal mantığına meydan okumuştur. Güncel literatür ve dijital projelerden yola çıkan bu araştırma, veri odaklı yaklaşımların edebi metinlere uygulanmasının yöntemsel ve disipliner sonuçlarını ele almakta, örnek vaka olarak Werner Haas’ın Franz Kafka’nın mektupları ve günlüklerini dijitalleştirdiği arşiv projesi üzerine odaklanmaktadır. Çalışmada, Kafka’nın yazılarında anahtar kelime ve kelime gruplarının frekansı ve dağılımı analiz edilmekte, veri işleme ve görselleştirme için bulut tabanlı hesaplamalı araçlar kullanılmaktadır. Bulgular, dijital yöntemlerin edebi eserler üzerinde büyük ölçekli ampirik içgörüler sunabildiğini, ancak metinlerin karmaşıklığı ile bağlamsal zenginliğini korumak için eleştirel yorumla dengelenmesi gerektiğini göstermektedir. Makale, dijital teknolojilerin edebi analiz için sunduğu olanaklar ve beraberinde getirdiği zorlukları vurgulayarak, geleneksel ve hesaplamalı yöntemleri bütünleştiren yaklaşımların gerekliliğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Dijital Beşerî Bilimler , Nicel Metin Analizi , Uzaktan Okuma , Metin Görselleştirme , Franz Kafka

Digital Humanities and Quantitative Text Analysis: A Study on the Digital Archive of Kafka’s Diaries and Letters

Öz

This study investigates the convergence of digital humanities and literary studies, emphasizing the quantitative analysis of literary texts. The incorporation of quantitative methods into the humanities has given rise to innovative paradigms, including distant reading and digital text analysis, which contest the conventional interpretive frameworks of literary criticism. Utilizing contemporary literature and digital initiatives, this research examines the methodological and disciplinary implications of employing data-driven methodologies to literary texts, centering on Werner Haas’s archival project that digitizes Franz Kafka’s correspondence and diaries as a case study. The research examines the frequency and distribution of keywords and phrases in Kafka's texts, employing cloud-based computational tools for data processing and visualization. The results show that digital methods can give us a lot of information about literary works, but they also show that these methods need to be balanced with critical interpretation to keep the text's complexity and richness of context. The article discusses the positive and negative aspects of using digital technologies for literary analysis, stressing the need to combine traditional and computational methods.

Anahtar Kelimeler

Digital Humanities , Quantitative Text Analysis , Distant Reading , Text Visualization , Franz Kafka

Kaynakça

• Binder, H. (1974). Der Aber-Mann. Die Zeit, Nr. 23, 31.5.1974.
• Bode, K. (2018). A world of fiction: Digital collections and the future of literary history. San Francisco: University of Michigan Press.
• Calvino, I. (1981). If on a winter’s night a traveler (W. Weaver, Trans.). Harcourt Brace Jovanovich. (Original work published 1979)
• Cramer, F. (2016). Post-digital literary studies. Matlit, 4, 11–27. https://doi.org/10.14195/2182-88304-11
• Die Presse (2008). Manuskriptseiten von Franz Kafka digitalisiert. https://www.diepresse.com/392016/manuskriptseiten-von-franz-kafka-digitalisiert
• Eve, M. P. (2022). The literary agenda: The digital humanities and literary studies. New York: Oxford University Press.
• Frankfurter Rundschau. (2019, January 29). Handschriften kommen ins Internet. https://www.fr.de/kultur/handschriften-kommen-internet-11575032.html
• Franz Kafka. https://homepage.univie.ac.at/werner.haas/
• Gerhardt, M. (1969). Die Sprache Kafkas: Eine semiotische Untersuchung. Stuttgart.
• Goodman, N. (1968). Languages of art: An approach to a theory of symbols. Indianapolis: Hackett Publishing.
• Haas, W., & Hütter, V. (2024). Tagebücher digitalisiert. Die Kafka-Suchmaschine. Zeitgeister- Das Kulturmagazin des Goethe-Instituts. https://www.goethe.de/prj/zei/de/art/25221455.html
• Kirschenbaum, M. (2011). What is digital humanities and what’s it doing in English departments? In M. K. Gold (Ed.), Debates in the digital humanities (pp. 3–11). Minnesota: University of Minnesota Press.
• Moretti, F. (2005). Graphs, maps, trees: Abstract models for a literary history. London & New York: Verso.
• Presmann, J., & Swanstrom, L. (2013). The Literary And/As the Digital Humanities. DHQ: Digital Humanities Quarterly, 7(1).
• Sanders, A. R. (2024). Visualizing history’s fragments: A computational approach to humanistic research. Los Angeles: Palgrave.
• Universität Leipzig. (2016). Aufruf zur Bewerbung um den Lisa Lena Opas-Hänninen Young Scholar Prize. https://dhd2016.de/Lisa%20Lena%20Opas-H%C3%A4nninen%20Young%20Scholar%20Prize.html
• Universität Wien. Archiv. https://ufind.univie.ac.at/de/person.html?id=30206