EN
TR
Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey
Abstract
Dijital iletişim teknolojilerinin, bireylerin ihtiyaçlarını daha kolay ve ulaşılabilir yollardan karşılıyor görünse de bireylerin tek tipleşmesine neden olduğu düşünülmektedir. Teknolojiyle birlikte hayatımızda yer edinen rasyonalite kavramı, teknolojik araçların hayatımıza yansıması olarak ifade edilebilir. Teknolojik araçlarla, birey ve toplum üzerinde egemenlik kurularak teknolojik rasyonalite gerçekleştirilmektedir. Dijital iletişim araçlarıyla geçirilen zamanın artması, sanal dünyada yaşama geçiş homo videns toplulukları oluşturmuştur. Düşünen insan toplulukları yerini gören insan topluluklarına bırakmıştır. Bu dönüşüm sonucunda birey, teknolojik araçların olmadığı bir alanda yaşamanın imkansızlığı fikrine kapılmakta, belli bir ideolojiyi yansıtan araçları sürekli kullanan, yönlendirilmesi ve denetlenmesi kolay objelere dönüşmektedir. Bu çerçevede, Herbert Marcuse'un "Tek Boyutlu İnsan" kavramı, durumu anlamamıza yardımcı olacaktır. Araştırmada, bireylerin teknoloji ve teknolojik araçlarla olan ilişkileri sonrasında meydana gelen teknolojik rasyonalitenin evrensel sonuçları ortaya konmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile X, Y ve Z kuşaklarından 12 kişi ile mülakat görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Görüşmede, bireylerin teknolojiye olan ilgileri, teknoloji bağımlılığı ve teknolojik rasyonaliteye karşı olan tutumları incelenmiştir. Görüşme sonrası bulgular incelendiğinde, X, Y ve Z kuşaklarının dijital iletişim teknolojileri, reklamların ve diğer etki unsurlarının bireyin karar alma sürecini dolaylı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında ise teknolojik araçlar, dijital iletişim teknolojileri ve reklam gibi faktörlerin etkisi sonrası bireylerde teknolojik rasyonalite bulgusu gözlenmiştir.
Keywords
Supporting Institution
Yozgat Bozok Üniversitesi
Ethical Statement
Araştırmamız, Yozgat Bozok Üniversitesi Etik Komisyonu tarafından gerekçe, amaç, yaklaşım ve yöntemler dikkate alınarak incelenmiş ve çalışmanın gerçekleştirilmesinde etik sakınca görülmemiştir.
References
- Adel, A. (2022). Future of industry 5.0 in society: Human-centric solutions, challenges and prospective research areas. Journal of Cloud Computing, 11(1). https://doi.org/10.1186/s13677-022-00314-5
- Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve Simülasyon (O. Adanır, Çev.). Doğu-Batı Yayınları.
- Bauman, Z. (2017). Akışkan Modernite (S. Çavuş, Çev.; 2. Baskı). Can Sanat Yayınları.
- Bauman, Z. (2021). Küreselleşme—Toplumsal Sonuçları (A. Pilgir, Çev.; 10. Baskı). Ayrıntı Yayınları.
- Brennen, S., & Kreiss, D. (2014). Digitalization and Digitization. Culture Digitally. http://culturedigitally.org/2014/09/digitalization-and-digitization
- Breque, M., Nul De, L., & Petridis, A. (2021). Industry 5.0: Towards a sustainable, human-centric and resilient European industry (s. 43). European Commission Directorate-General for Research and Innovation. (https://msu.euramet.org/current_calls/documents/EC_Industry5.0.pdf).
- Brin, D. (1998). The Transparent Society. Perseus Press.
- Butler, J., Laclau, E., & Zizek vd. (2005). Olumsallık, Hegemonya, Evrensellik (Hil Yayınları).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Communication Technology and Digital Media Studies
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 30, 2025
Submission Date
March 13, 2025
Acceptance Date
April 15, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 11 Number: 1
APA
Keskin, B., & Vural, N. E. (2025). Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 11(1), 154-166. https://doi.org/10.46442/intjcss.1657322
AMA
1.Keskin B, Vural NE. Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey. IntJCSS. 2025;11(1):154-166. doi:10.46442/intjcss.1657322
Chicago
Keskin, Bahar, and Nazmi Ekin Vural. 2025. “Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 11 (1): 154-66. https://doi.org/10.46442/intjcss.1657322.
EndNote
Keskin B, Vural NE (June 1, 2025) Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 11 1 154–166.
IEEE
[1]B. Keskin and N. E. Vural, “Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey”, IntJCSS, vol. 11, no. 1, pp. 154–166, June 2025, doi: 10.46442/intjcss.1657322.
ISNAD
Keskin, Bahar - Vural, Nazmi Ekin. “Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 11/1 (June 1, 2025): 154-166. https://doi.org/10.46442/intjcss.1657322.
JAMA
1.Keskin B, Vural NE. Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey. IntJCSS. 2025;11:154–166.
MLA
Keskin, Bahar, and Nazmi Ekin Vural. “Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), vol. 11, no. 1, June 2025, pp. 154-66, doi:10.46442/intjcss.1657322.
Vancouver
1.Bahar Keskin, Nazmi Ekin Vural. Dijital İletişim Teknolojileri Gölgesinde Tek Tipleşen Birey. IntJCSS. 2025 Jun. 1;11(1):154-66. doi:10.46442/intjcss.1657322