Ortaokul Matematik Ders Kitaplarında Veri İşleme Öğrenme Alanındaki Grafiklerin Grafiksel Yeterlikler Çerçevesinde İncelenmesi
Öz
Grafiklerin yaşamımızdaki önemi göz önünde alındığında istatistik öğretimlerinde grafiklerin nasıl ele alındığı da önem kazanmaktadır. İstatistik öğretimlerimiz sonucunda ise grafiğe ilişkin öğrencilerin üst düzey anlamalara sahip olması ve grafiklere ilişkin gerekli görülen yeterliklere sahip olmaları beklenmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin grafiklere ilişkin kavramsal bir anlama gerçekleştirmesinde istatistik öğretimlerinde grafiklerin nasıl ele alındığı önemli olmaktadır. Öğretmenler öğretimlerini planlarken başta ders kitapları olmak üzere farklı kaynaklardan yararlanmaktadır. Bu anlamda ders kitapları öğretimlerimiz için önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Bu kapsamda bu çalışmada ortaokul matematik ders kitaplarında istatistik öğretiminde yer verilen grafiklere yönelik etkinliklerin grafiksel yeterlikler ve grafik anlama düzeyleri açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmekte olup doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın verileri Milli Eğitim Bakanlığı tarafından önerilen ve 2020-2021 eğitim-öğretim yılında ortaokullarda 5, 6, 7 ve 8. sınıf seviyeleri için kullanılan matematik ders kitaplarında yapılan incelemeler doğrultusunda toplanmıştır. Ortaokul matematik ders kitaplarındaki istatistik öğrenme alanında yer verilen grafik ile ilgili etkinlikler grafik anlama düzeyleri ve grafiksel yeterlikler kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında ders kitaplarındaki etkinliklerde yer alan soruların genellikle daha düşük anlama düzeyleri ve yeterlikler ile sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu bağlamda ders kitaplarında grafiklerle ilgili daha üst düzey anlamaları ölçecek soruları içeren etkinliklere yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
grafik öğretimi , grafiksel yeterlilik , matematik ders kitabı.
References
- Akar, N. (2018). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının grafiklere ilişkin alan bilgilerinin antropoloji açıdan incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
- Aoyama, K. (2007). Investigating a hierarchy of students’ interpretations of graphs. International Electronic Journal of Mathematics Education, 2(3), 298-318. https://doi.org/10.29333/iejme/214
- Arslan, S., & Özpınar, İ. (2009). Yeni ilköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretim programına uygunluğunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(2), 26-38.
- Auster, E. R. & Wylie, K. K. (2006). Creating active learning in the classroom: A systematic approach. Journal of Management Education, 30(2), 333-353. https://doi.org/10.1177%2F1052562905283346
- Bannister, VRP., Jamar, I. & Mutegi, JW. (2007). Line graph learning. Science and Children, 45(2), 30-32.
- Bargagliotti, A., Franklin, C., Arnold, P., Gould, R., Johnson, S., Perez, L., & Spangler, D. (2020). Pre-K-12 guidelines for assessment and ınstruction in statistics education ıı (GAISE II): A framework for statistics and data science education. American Statistical Association and National Council of Teachers of Mathematics.
- Batanero, C., Burrill, G., & Reading, C. (2011). Overview: Challenges for teaching statistics in school mathematics and preparing mathematics teachers. In C. Batanero, G. Burrill, & C. Reading (Eds.), Teaching statistics in school mathematics - Challenges for teaching and teacher education: A joint ICMI/IASE study (pp. 407- 418). The Netherlands: Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-1131-0
- Batur, A., & Baydar-Elmas, H. (2019, Eylül 26-28). Ortaokul matematik ders kitaplarının GAISE raporu açısından incelenmesi. [Bildiri Sunumu]. 4. Uluslararası Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Sempozyumu, İzmir.
- Bayazıt, İ. (2011). Öğretmen adaylarının grafikler konusundaki bilgi düzeyleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1325-1346.
- Ben-Zvi, D., & Garfield, J. (2004). Statistical literacy, reasoning and thinking: Goals, definitions and challenges. In D. Ben-Zvi, and J. Garfield (Eds.), The challenge of developing statistical literacy, reasoning and thinking (pp. 3-16). The Netherlands: Kluwer Academic Publishers. https://doi.org/10.1007/1-4020-2278-6_1