Research Article
BibTex RIS Cite
Year 2020, Volume: 21 Issue: 2, 455 - 474, 31.08.2020

Abstract

Textbooks are among the most important educational and training tools that students benefit both inside and outside the school. In this context, textbooks are among the teaching tools that are used in a wide range from pre-school to primary education and secondary education to higher education. The aim of this study which was taught by the Ministry of National Education 2019-2020 academic year in Turkey, Turkish Republic Revolution History and Kemalism Textbook in the 8th grade located in the pictures, to determine its relationship to the text. In this study, the document review technique, which is one of the qualitative research methods, was used. Within the scope of this study, 10 pictures and texts Turkish Republic Revolution History and Kemalism Textbook in the 8th grade have been examined in terms of picture-text relationship. In this respect, the picture-text relationship evaluation criteria developed by Çakmak and Kaçar (2020) were used as data collection tools. The data obtained in this study were analyzed by descriptive analysis method. According to the results of this study; All of the pictures examined are suitable for the grade level of the students and pictures are significantly compatible and related to the text. The figures used in the pictures coincide with the text, attention is paid to the relationship between the ground and the background in the pictures, the students can make significant correct inferences from the pictures, and the pictures examined do not contradict the text. The pictures are largely enough to make students think about the text, the pictures are long-lasting in memory, and the pictures are clearly perceptible. Most of the pictures have a reminder feature, but none of the pictures contain any descriptive information about the text.

References

  • Ayhan, Y. (2010). İlköğretim 5. sınıf Türkçe ders kitabı resimlemelerinin biçim ve içerik açısından 11 yaş grubuna uygunluğu ve aynı yaş grubu öğrencilerin yaptığı resimlemelerle karşılaştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Ceyhan, E. ve Yiğit, B. (2005). Konu alanı ders kitabı incelemesi. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Çakır, U. (2016). Türkiye Cumhuriyeti inkılap tarihi ve Atatürkçülük ders kitabı görsellerinin bazı özellikler açısından incelenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 06-18.
  • Çakmak Güleç, H. ve Geçgel, H. (2005). Çocuk edebiyatı. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Demirel, M. (1996). Bilgilendirici metin türünün ve okuduğunu anlama becerisinin altıncı sınıf öğrencilerinin öğrenme düzeyine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(12). 245-254.
  • Demirel, Ş., Kökçü, Y. ve Akbaba, R. S. (2018). 5. sınıf Türkçe ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 224-243.
  • Demirezen, S. ve Akhan, N. E. (2011). İnkilâp tarihi ve atatürkçülük ders kitabindaki görsel ögelerin öğrenmede kaliciliğa etkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 1-11.
  • Fang, Z. (1996). Illustrations, text, and the child reader: What are pictures in children's storybooks for?. Reading Horizons: A Journal of Literacy and Language Arts, 37(2). Erişim adresi: https://scholarworks.wmich.edu/reading_horizons/vol37/iss2/3
  • Ginesar, Ö. ve Güven, C. (2018). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin 8. sınıf T.C. inkilap tarihi ve Atatürkçülük ders kitabıyla ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1017-1041.
  • Gök, F. (2003) Vatandaşlık ve insan hakları eğitimi ders kitapları, ders kitaplarında insan hakları: Tarama sonuçları içinde. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
  • Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M. ve Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim birinci kademe öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının, içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36(160), 250-265.
  • Gülersoy, A. E. (2013). İdeal ders kitabı arayışında sosyal bilgiler ders kitaplarının bazı özellikler açısından incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education, 2(1), 8-26.
  • Hali, S. (2014). Tarih öğretimi ve ders kitapları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3, 158-166.
  • İşcan, A. (2004). İlköğretim ikinci kademe sekizinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin öğrencilere estetik zevk kazandırmadaki rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • İnan Yıldız, F. (2015). İlkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • İşcan A. ve Cımbız, A. T. (2018). Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki resimlerin metinlerle uyum düzeyinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 250-272.
  • Kaçar, T. ve Çakmak, Z. (2020). 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından değerlendirilmesi. Turkish Studies-Educational, 15(3),
  • Karatay, H. (2011). Çocuk edebiyatı metinlerinde bulunması gereken özellikler, Taceddin Şimşek (Editör). Kuramdan uygulamaya çocuk edebiyatı el kitabı (s. 77-125) içinde. Ankara: Grafiker Yayınları.
  • Kasmaienezhadfard, S., Pourrajab, M. and Rabbani, M. (2015). Effects of pictures in textbooks on students’ creativity. Multi Disciplinary Edu Global Quest (Quarterly), 4(2), 83-96.
  • Mentiş Taş, A. (2007). Yeni sosyal bilgiler ders kitaplarına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 519-532.
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: Qualitative data analysis (2th edition). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
  • Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (2.baskı). (Çev. Ed. S. Akbaba Altun & A. Ersoy). Ankara: Pegem Akademi.
  • Pilatin, U. (2016). Ortaokul ders kitaplarındaki değerlerin göstergebilimsel açıdan incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
  • Sever, S. (2010). Çocuk ve edebiyat. İzmir: Tudem Yayınları.
  • Şahin, H. (2004). Etkili bir sosyal bilgiler ders kitabının nitelikleri. Kazım Karabeki Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 365-375.
  • Şahin, M. (2014). Sosyal bilgiler ders kitaplarının görsel tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 31-46.
  • Tural, A., Şahan, G., Işık, A., Özdemir, S., Uysal, H. ve Yılmaz, O. (2017). Türkiye ve Almanya’daki hayat bilgisi ders kitaplarının resim-metin ilişkileri ve kullanımları bakımından karşılaştırılması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 770-782.
  • Tür, G. ve Turla, A. (1999). Okul öncesinde çocuk, edebiyat ve kitap. İstanbul: Ya-Pa Yayınları.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi

Year 2020, Volume: 21 Issue: 2, 455 - 474, 31.08.2020

Abstract

Ders kitapları öğrencilerin gerek okul içinde gerekse de okul dışında faydalandığı en önemli eğitim ve öğretim araçları arasında yer alır. Bu bağlamda ders kitapları okul öncesinden, ilköğretime ve ortaöğretimden yüksek öğretime kadar geniş bir yelpazede yararlanılan öğretim araçlarındandır. Bu çalışmanın amacı 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığının ülkemizde okuttuğu 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabında yer alan resimlerin, metinlerle olan ilişkisini belirlemektir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Bu çalışma kapsamında 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabında yer alan 10 resim ve metin, resim-metin ilişkisi açısından incelenmiştir. Bu doğrultuda veri toplama aracı olarak Kaçar ve Çakmak’ın (2020) geliştirdiği resim-metin ilişkisi değerlendirme kriterlerinden yararlanılmıştır. Bu çalışma doğrultusunda elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre; İncelenen resimlerin tamamı öğrencilerin sınıf düzeyine uygundur ve incelenen resimler önemli oranda metinle uyumlu ve ilişkilidir. Resimlerde kullanılan figürler metinle örtüşmektedir, resim ve metinlerde zemin-fon ilişkisine dikkat edilmiştir, öğrenciler resimlerden önemli oranda doğru çıkarımlarda bulunabilir ve incelenen resimler metinle çelişmemektedir. Resimler büyük ölçüde öğrencileri metin üzerinde düşündürmeye sevk edebilecek düzeydedir, resimler hafızada uzun süreli kalıcıdır ve resimler net bir şekilde algılanabilir özelliktedir. Resimlerin çoğunun hatırlatıcı bir özelliği vardır ancak hiçbir resimde metinle ilgili herhangi bir açıklayıcı bilgiye yer verilmemiştir.

References

  • Ayhan, Y. (2010). İlköğretim 5. sınıf Türkçe ders kitabı resimlemelerinin biçim ve içerik açısından 11 yaş grubuna uygunluğu ve aynı yaş grubu öğrencilerin yaptığı resimlemelerle karşılaştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Ceyhan, E. ve Yiğit, B. (2005). Konu alanı ders kitabı incelemesi. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Çakır, U. (2016). Türkiye Cumhuriyeti inkılap tarihi ve Atatürkçülük ders kitabı görsellerinin bazı özellikler açısından incelenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 06-18.
  • Çakmak Güleç, H. ve Geçgel, H. (2005). Çocuk edebiyatı. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Demirel, M. (1996). Bilgilendirici metin türünün ve okuduğunu anlama becerisinin altıncı sınıf öğrencilerinin öğrenme düzeyine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(12). 245-254.
  • Demirel, Ş., Kökçü, Y. ve Akbaba, R. S. (2018). 5. sınıf Türkçe ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 224-243.
  • Demirezen, S. ve Akhan, N. E. (2011). İnkilâp tarihi ve atatürkçülük ders kitabindaki görsel ögelerin öğrenmede kaliciliğa etkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 1-11.
  • Fang, Z. (1996). Illustrations, text, and the child reader: What are pictures in children's storybooks for?. Reading Horizons: A Journal of Literacy and Language Arts, 37(2). Erişim adresi: https://scholarworks.wmich.edu/reading_horizons/vol37/iss2/3
  • Ginesar, Ö. ve Güven, C. (2018). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin 8. sınıf T.C. inkilap tarihi ve Atatürkçülük ders kitabıyla ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1017-1041.
  • Gök, F. (2003) Vatandaşlık ve insan hakları eğitimi ders kitapları, ders kitaplarında insan hakları: Tarama sonuçları içinde. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
  • Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M. ve Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim birinci kademe öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının, içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36(160), 250-265.
  • Gülersoy, A. E. (2013). İdeal ders kitabı arayışında sosyal bilgiler ders kitaplarının bazı özellikler açısından incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education, 2(1), 8-26.
  • Hali, S. (2014). Tarih öğretimi ve ders kitapları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3, 158-166.
  • İşcan, A. (2004). İlköğretim ikinci kademe sekizinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin öğrencilere estetik zevk kazandırmadaki rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • İnan Yıldız, F. (2015). İlkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • İşcan A. ve Cımbız, A. T. (2018). Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki resimlerin metinlerle uyum düzeyinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 250-272.
  • Kaçar, T. ve Çakmak, Z. (2020). 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından değerlendirilmesi. Turkish Studies-Educational, 15(3),
  • Karatay, H. (2011). Çocuk edebiyatı metinlerinde bulunması gereken özellikler, Taceddin Şimşek (Editör). Kuramdan uygulamaya çocuk edebiyatı el kitabı (s. 77-125) içinde. Ankara: Grafiker Yayınları.
  • Kasmaienezhadfard, S., Pourrajab, M. and Rabbani, M. (2015). Effects of pictures in textbooks on students’ creativity. Multi Disciplinary Edu Global Quest (Quarterly), 4(2), 83-96.
  • Mentiş Taş, A. (2007). Yeni sosyal bilgiler ders kitaplarına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 519-532.
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: Qualitative data analysis (2th edition). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
  • Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (2.baskı). (Çev. Ed. S. Akbaba Altun & A. Ersoy). Ankara: Pegem Akademi.
  • Pilatin, U. (2016). Ortaokul ders kitaplarındaki değerlerin göstergebilimsel açıdan incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
  • Sever, S. (2010). Çocuk ve edebiyat. İzmir: Tudem Yayınları.
  • Şahin, H. (2004). Etkili bir sosyal bilgiler ders kitabının nitelikleri. Kazım Karabeki Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 365-375.
  • Şahin, M. (2014). Sosyal bilgiler ders kitaplarının görsel tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 31-46.
  • Tural, A., Şahan, G., Işık, A., Özdemir, S., Uysal, H. ve Yılmaz, O. (2017). Türkiye ve Almanya’daki hayat bilgisi ders kitaplarının resim-metin ilişkileri ve kullanımları bakımından karşılaştırılması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 770-782.
  • Tür, G. ve Turla, A. (1999). Okul öncesinde çocuk, edebiyat ve kitap. İstanbul: Ya-Pa Yayınları.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
There are 30 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

Turan Kaçar 0000-0001-8390-7262

Zafer Çakmak 0000-0002-0612-814X

Publication Date August 31, 2020
Published in Issue Year 2020 Volume: 21 Issue: 2

Cite

APA Kaçar, T., & Çakmak, Z. (2020). 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 455-474. https://doi.org/10.17679/inuefd.743084
AMA Kaçar T, Çakmak Z. 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi. INUJFE. August 2020;21(2):455-474. doi:10.17679/inuefd.743084
Chicago Kaçar, Turan, and Zafer Çakmak. “8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21, no. 2 (August 2020): 455-74. https://doi.org/10.17679/inuefd.743084.
EndNote Kaçar T, Çakmak Z (August 1, 2020) 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 2 455–474.
IEEE T. Kaçar and Z. Çakmak, “8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi”, INUJFE, vol. 21, no. 2, pp. 455–474, 2020, doi: 10.17679/inuefd.743084.
ISNAD Kaçar, Turan - Çakmak, Zafer. “8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21/2 (August 2020), 455-474. https://doi.org/10.17679/inuefd.743084.
JAMA Kaçar T, Çakmak Z. 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi. INUJFE. 2020;21:455–474.
MLA Kaçar, Turan and Zafer Çakmak. “8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 2, 2020, pp. 455-74, doi:10.17679/inuefd.743084.
Vancouver Kaçar T, Çakmak Z. 8.Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabının Resim-Metin İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi. INUJFE. 2020;21(2):455-74.

2017 INUEFD  Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.