Research Article

SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI

Volume: 17 Number: 1 June 29, 2026
TR EN

SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI

Abstract

Silahlı çatışmalar uluslararası hukukun uzun bir süredir ele almak zorunda kaldığı önemli sorunlardan biridir. Hem silahlı çatışma kavramı hem silahlı çatışma türleri gibi hususların yanı sıra bu süreçte uygulanacak uluslararası insancıl hukuk kurallarının kapsamı, uygulama alanı, koruduğu kişi grupları gibi meselelerin de ele alınması bir gerekliliktir. Çünkü uluslararası insancıl hukuk kuvvet kullanımının hukuka uygun olup olmadığına bakmaksızın silahlı çatışma süresince uygulanacak kurallar bütününü ifade ettiğinden ayrı bir öneme haizdir. Uluslararası insancıl hukukun koruduğu kişi gruplarından biri olan sivillerin korunması hem sivil niteliğin tespiti hem bu kişilerin korunmasına ilişkin hükümler bakımından bazı tartışmalara maruz kalmaktadır. Esasen “sivil” olarak kabul edilen ve bu kapsamda korunması gereken insani yardım çalışanları ise özellikle son yıllarda ciddi ihlal nitelikli fiillere maruz kalmış ve normatif düzeyde kendisine sağlanan korumadan fiilen faydalanamamıştır. Bu nedenle çalışma insani yardım çalışanları kavramını tanımlayarak bu kişilerin korunmasına yönelen uluslararası insancıl hukuk düzenlemelerini ele almayı ve bu noktadaki eksikliklere öneriler getirmeyi amaçlamaktadır

Keywords

Silahlı çatışma, uluslararası insancıl hukuk, korunan kişi grupları, siviller, insani yardım çalışanları.

Supporting Institution

Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Project Number

SYL-2025-14417

Ethical Statement

Bilgileri Yukarıda verilen ve İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi - inÜHFD,ye gönderilen makalenin etik kurul izni veya herhangi bir ozeI izne ıhtiyacı yoktur.

References

  1. AÏDA, Ndiaye/GAUTHIER, Léa/GOSSELIN, Camille/QUEVAL, Cécile/SALAVERT, Lise/TROPEA, Jessica: “‘The Risks We Face Are Beyond Human Comprehension’: Advancing the Protection of Humanitarian and Health Workers, Action Against Hunger (ACF)”, https://reliefweb.int/report/world/risks-we-face-are-beyond-human-comprehensionadvancing-protection-humanitarian-and-health-workers, (Erişim: 12.11.2025).
  2. AKANDE, Dapo/GILLARD, Emanuela-Chiara: “Arbitrary Withholding of Consent to Humanitarian Relief Operations in Armed Conflict”, International Law Studies, 483(92), 2016, s.484-511.
  3. AKSAR, Yusuf: Teoride ve Uygulamada 8. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara 2025.
  4. Al Jazeera: “Israeli Strike Kills Seven World Central Kitchen Workers”, https://www.aljazeera.com/gallery/2024/4/2/israeli-strike-kills-seven-world-central-kitchen-workers, (Erişim: 10.11.2025).
  5. ALBAYRAK, Gökhan: “İnsancıl Hukukun Temel İlkeleri ve Bu İlkelerin Tarihsel Gelişim Safhaları”, in Taşdemir, Fatma/Albayak, Gökhan (ed.), Uluslararası İnsancıl Hukuk, Adalet Yayınları, Ankara 2018, s.15-35.
  6. ASLAN, M. Yasin: “Savaş Hukukunun Temel Prensipleri”. TBB Dergisi, 79, 2008, s.235-274.
  7. Australian Red Cross (ARC): International Humanitarian Law Handbook for Humanitarians and Health Professionals, https://www.redcross.org.au/globalassets/cms/ihl/ihl-handbook-for-humanitarians-and-health-professionals.pdf, (Erişim: 10.11.2025).
  8. BAŞER, Murat: Günümüzde İnsancıl Hukuk ve İnsan Haklarının Korunması Sorunu, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2012.
  9. BIEN´CZYK, Agnieszka-Missala/GRZEBYK, Patrycja: “Safety and Protection of Humanitarian Workers”, in Gibbons, Pat/Heintze, Hans-Joachim (ed.), The Humanitarian Challenge: 20 Years European Network on Humanitarian Action (NOHA), Springer International Publishing, 2015.
  10. BLONDEL, Jean-Luc: “The Meaning of the Word “Humanitarian”, in Relation to the Fundamental Principles of the Red Cross and Red Crescent, International Review of the Red Cross, 273, 1989, s.507-515.
APA
Türkay, H. (2026). SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(1), 644-678. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1904075
AMA
1.Türkay H. SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI. InULR. 2026;17(1):644-678. doi:10.21492/inuhfd.1904075
Chicago
Türkay, Hatice. 2026. “SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17 (1): 644-78. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1904075.
EndNote
Türkay H (June 1, 2026) SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17 1 644–678.
IEEE
[1]H. Türkay, “SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI”, InULR, vol. 17, no. 1, pp. 644–678, June 2026, doi: 10.21492/inuhfd.1904075.
ISNAD
Türkay, Hatice. “SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17/1 (June 1, 2026): 644-678. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1904075.
JAMA
1.Türkay H. SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI. InULR. 2026;17:644–678.
MLA
Türkay, Hatice. “SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 17, no. 1, June 2026, pp. 644-78, doi:10.21492/inuhfd.1904075.
Vancouver
1.Hatice Türkay. SİLAHLI ÇATIŞMALARDA İNSANİ YARDIM ÇALIŞANLARININ KORUNMASI. InULR. 2026 Jun. 1;17(1):644-78. doi:10.21492/inuhfd.1904075